Eserler · Uygurca

Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

Uygur 13. yy. (?) Düzyazı kısaltma: Mait metin aranabilir

Kaynak yayın

GENG Shimin - Hans-Joachim Klimkeit - Jens Peter Laut 1988. “‘Das Ersheinen des Bodisattva’, Das 11. Kapitel der Hami-Handschrift der Maitrisimit” Altorientalische Forschungen, 15 2, Berlin, s. 315-366.
TEKİN, Şinasi 1976. “Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancılarıng Mehdîsi, Maitreya ile Buluşma Uygurca iptidaî bir dram (Burkancılığın vaiphasika tarikatine ait bir esrin Uygurcası), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
TEKİN, Şinasi 1980. Maitrisimit nom bitig, Die uigurische Übersetzung eines Werkes der buddhistischen Vaibhāṣika-Schule, Berliner Turfantexte IX, Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients, Akademie der Wissenschaften der DDR Zentralintitut für Alte Geschichte und Archäologie, Akademie-Verlag, Berlin.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

1.251

cümle

21.655

sözcük

6.226

ayrı biçim

3.873

tek geçişli

%62,2 (hapax)

0,592

STTR

standart tür/sözcük

17,3

sözcük / cümle

5,65

harf / sözcük

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Mai.Tek.075.02–05

kim yėme ol ötrlüg yalınlıg torlar içinte yörgenmiş emgeklig tınlıg--lar erserler.. olar öŋre ajunta aŋçı maŋçı keyikçi ertiler..

Mai.Tek.075.06–07

sansız tümen keyik- -lerig ölürdi--ler ertiler..

Mai.Tek.075.08–09

ol tıltaġın anta ölüp tamuda tugdı--lar..

Mai.Tek.075.10–11

tamudın kurtulup amtı bu ört--lüg torların yörgenmiş et-özlüg kiçig tamularda tugmış erürler

Mai.Tek.075.12–18

munta tuġup sıġun muyġaḳ başlıg ımġa teke adġıraḳ suḳaḳ başlıg tamulug tınlıglar kelip üç adrı süŋün olarnı oḳsuz teginçsiz öz konuḳra sançarlar tatarlar emgek--lerinte auu tėser arıçı muŋ tėser buyançı bolmazlar..

Mai.Tek.075.19–23

kim yėme ol başsız kögüzlerinte yüzlüg meŋizlig kolların örü kötürüp örtenür yalarlar erser olar öŋre kişi ölürdeçi çantallar erdiler sansız tümen yalaŋuḳlarıg ölürdiler..

Mai.Tek.075.24–27

erdi anı üçün anta ölüp tamu--da tugdılar.. tamuda ozup kur--tulup amtı bu kiçig tamularda tugmış erürler..

Mai.Tek.075.28–31

munta tuġup başsız kögüzlerinte yüzlüg meŋizlig bolup örtde yalınta yörgenü kolların örü kötürüp ulıyu sıḳtayu mėni tapa ... / / / ...

Mai.Tek.075.32–41

arka (kim) yėme ol ulug bedük ineklerin (kap)ların eŋinlerinte yüdüp aġır yük kötürmiş osuglug üs--türti örtlüg yalınlıg bı bıçġu et-özleri üze yaġar erser olar amarıları açsıḳ kılı--nçlıg tevlig kürlüg köŋ--üllüg erdiler karçın çıḳ--in kürin kürilikin tınlıglarıg ardılar yuvdılar..

Mai.Tek.075.42

ol tıltaġın anta ölüp tamuda tugdılar..

Mai.Tek.075.43–46

tamudın kurtulup amtı bu kiçig tamularda tuġup kentü altınkı ineklerin kapların yüde yorıyur--lar..

Mai.Tek.075.47–49

amarıları adınnıŋ amraḳ--ın yarıp amradaçı erdiler ol ay--ıg kılınç küçinte tamuda tugdı--lar

Mai.Tek.075.50–52

tamudın kurtulup amtı bu kentü uvut yėrlerin eŋinlerinte yüde örtenü yala yorıyurlar

Mai.Tek.075.53–58

amarıları öŋre ajunta beg işi bolup er at kul küŋleri--niŋ aş ton yėgü içgülerin istiler o layıg kılınç küçinte amtı bu kentü bögrelerin aġır yükçe eŋinlerinte yüde örtenü yala yorıyurlar..

Mai.Tek.075.59–62

kim yėme ol kurug süŋük küvre et-özlüg otda örtenürler erser olar öŋre ajunlarda taş köŋüllüg savıg sözl(ep) ... / / / erdiler

Mai.Tek.075.63

turkaru ... (iter be)dizenürler erdi..

Mai.Tek.076.01–04

11 - 151 387üç otuzunç ü(lüş bir yigirmi patar) tült töş(ekle)ri / - ... alku saŋram sanlıg seŋi(k) ... -kın anta ölüp avış (tamuda tuġar-) -lar..

Mai.Tek.076.05

sansız tümen yılanta (emgek) emgentiler..

Mai.Tek.076.06–08

antran (kurtu-) -lup amtı bu pratikana(raḳ) kiçig tamu- -larda tugm(ış) erürler..

Mai.Tek.076.09–12

anı ėşidip ol t(amulug-) -lar ikile (ulug) ünin ulıyu sı(ktayu) tü(kel bilge maytrı burkan) ...arka ... - / kü- ... örtenü ... emgenür-biz..

Mai.Tek.076.13

amtı teŋrim (yazuḳumuznı ir)inçümüzni bilinür-biz..

Mai.Tek.076.14

(uḳunur)-biz kşanti bolzun..

Mai.Tek.076.15–21

anta (ö)trü ol tamuluglar tükel (bil)ge maytrı burkannaŋ (ya)ruḳ yal(t)rı- -kıŋa börtü--(lü)p köŋülleri kögüzleri ... umaduḳ üçün ol tamulug et-özler (tamudın) ozup kurtul(up yala)ŋuḳ ajunı--(nta tuġarlar) ... - /

Mai.Tek.077.01–02

... anta ... -umuz..

Mai.Tek.077.03–04

tamudın kur--(tulup) ... pratyaḳanaraḳ kiçig tamularda tugmış erür-biz..

Mai.Tek.077.05–07

munta tuġup özün örtlüg yalınlıg tülerimiz kentü saçımızta batılıparka et-özümüz iter..

Mai.Tek.077.08–10

yapıġımız emigimiz ör(tlüg yalınlıg) ... köŋüllerin tebretür inçe tėp tėyür erdimiz

Mai.Tek.077.11

meniŋ bu et-öz--üm yalıŋuz sėni üçün belgürmiş erür

Mai.Tek.078.01–03

üç otuzunç ülüş iki yigirmi p(a)t(a)r körüngüçiler.. olar mėni tapa kelip kılmış yazuḳların kşanti kıltı--lar

Mai.Tek.078.04–06

olar munta et-öz kodup yalaŋ--uḳ ajunınta tuġarlar mėni tapınıp udunup ulug edgüke tegdeçiler.. bolur..

Mai.Tek.078.07–09

anı ėşidip ol kiçig tamu- -luglar ulug ünün möŋ- -reyü inçe tėp ötünürler.. inçe ök erdi..

Mai.Tek.078.10–13

ayagka tegimlig teŋrim antag oḳ erdi yarlıḳançuçı biliglig teŋrim.. biz ilkide amarı koyun ölürgüçi etçiler erdimiz..

Mai.Tek.078.14–17

erüş üküş koyun torug yılkı ölürmiş üçün tamuda tugdumuz tamudın kurtulup amtı bu kiçig tamular--da tugdumuz..

Mai.Tek.078.18–24

munta tuġup örtin yalını nyörgenmiş ulug bedük et kötkiler osuglug et-özl(e-) -rimiz erür. vijir tumşuḳlug karġa kuzġun karaḳuş teglükenler kelip buza butarlayu etimizni yinimizni üzüp iskep tançu tançu yėyürler..

Mai.Tek.078.25–28

açıg emgek teginür-biz amtı teŋrim münümüzni yazuḳumuz--nı bilinür-biz kop irinçüde boş bolalım kşanti bolzun.. amarı inçe tėp tėyür..

Mai.Tek.078.29

biz öŋre keyikçiler erdimiz erüş üküş keyik--lerig isig özlerinte öŋi kıltımız sansız tümen keyiklerigarka balıḳ başlıg kıltımız..

Mai.Tek.078.33–34

ol tıltaġın anta ölüp ulug tamuda tugdu---muz..

Mai.Tek.078.35–36

tamudın ozup kurtulup amtı bu kiçig tamularda tugmış erür-biz..

Mai.Tek.078.37–39

munta tuġup örtlüg temirlig tor- -ların yörgenmiş ulug bedük et-özümüz erür..

Mai.Tek.078.40–44

yine yėme toŋuz başlıg sıgn başlıg tamu--lug özütler teremizte yorıp üç adrı süŋün sançarlar tartarlar emgek tolġaḳ teginür--biz..