Eserler · Uygurca

Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

Uygur 13. yy. (?) Düzyazı kısaltma: Mait metin aranabilir

Kaynak yayın

GENG Shimin - Hans-Joachim Klimkeit - Jens Peter Laut 1988. “‘Das Ersheinen des Bodisattva’, Das 11. Kapitel der Hami-Handschrift der Maitrisimit” Altorientalische Forschungen, 15 2, Berlin, s. 315-366.
TEKİN, Şinasi 1976. “Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancılarıng Mehdîsi, Maitreya ile Buluşma Uygurca iptidaî bir dram (Burkancılığın vaiphasika tarikatine ait bir esrin Uygurcası), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
TEKİN, Şinasi 1980. Maitrisimit nom bitig, Die uigurische Übersetzung eines Werkes der buddhistischen Vaibhāṣika-Schule, Berliner Turfantexte IX, Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients, Akademie der Wissenschaften der DDR Zentralintitut für Alte Geschichte und Archäologie, Akademie-Verlag, Berlin.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

1.251

cümle

21.655

sözcük

6.226

ayrı biçim

3.873

tek geçişli

%62,2 (hapax)

0,592

STTR

standart tür/sözcük

17,3

sözcük / cümle

5,65

harf / sözcük

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Mai.Tek.092.19–22

tėp tėdi ... bu irinç (yarlıg) - -lüg tözin b / - ... ... i osugl(ug) bir ... ... - / in ...

Mai.Tek.093.01–04

... ol baya(ġut) ... elginte alıp ... ögrünçülüg ... inçe tėp tėdi ...

Mai.Tek.093.05–07

/ - ... ajun ajunta ... tatıglar üsküŋü(z) ... bozlun

Mai.Tek.093.08–16

ötrü ol ... olurup / / / / ... ... - / m / - ... ... - / in birtem ... analı b- ... ... (artu)kraḳ sevinç ... -u ... ol bayaġut ... - / / kı taya siira ... - / kanmış ... -iler ...

Mai.Tek.094.01

(tu)rup eviŋe bardı ...

Mai.Tek.094.02–08

anta (ötrü) kün küniŋe taŋ ... turup yaŋı arıg kedim / - ... kedim ... -liginte ... tütsüglük tutup eviniŋ kapaġınta ulug aġır aymaḳın kelteçi dıntarlarag ... erti ...

Mai.Tek.094.09

... çitrarti bayaġut kunçuyıŋa inçe tėp tėdi ... yavaşım / / - ... edgü savlar sözlediŋ ... ... - / saŋramke bar-... kamag kuvragka tapınġalı ... -arı küçümüz yėtmese ... künte ... kuvragda ... kigürüp

Mai.Tek.095.02–06

kidin ot(ra-) -sınta turġu--ralım ... öt(ünür)-men bu s / / ug tıltaġınta üzüksüz buşılıg yaġış yaġayın ... sizler yėme mėni körüp buşı bėriŋler ...

Mai.Tek.095.07–11

buyan edgü kılınç kılıŋl(ar) ... ėşidiŋler ... bu muntag ... -g erd / / / aġar ayag küsüşi ... ... kop türlüg ... bökteg edgü kılınç kılzunlar ...

Mai.Tek.095.12–13

... utġuratı ol edgü üd birle tuşmaḳ--ları bolġay ...

Mai.Tek.095.14–16

... kutlug agnidiş uluşta tugmış sekiz bölük vaybaş şastırıg boşġunm(ış aryaç)intri kşi açarı yaradmış b / - ... - /

Mai.Tek.096.01–04

nommuŋ atın ėşidgeli bu kişiniŋ közünür aju(nta) ... buyansız bolmaḳ adası artar t / - ... kutı kavı aşılur

Mai.Tek.096.05–06

titrüm t(eriŋ) koduru uḳmasar-men kurtu(maz-men) tıltag bolur ...

Mai.Tek.096.07–09

/ / / - ... bilge biliglig / - ... ... ...... (yigir)minç altı (yigirmi altınç olmalıydı) ... belgülüg bolur

Mai.Tek.096.10–16

... karımaḳ ... -ur et-özdeki küç küs--(ün ... köŋülteki yėti kataglan-... -glenmekig kuratır ög ... / / kruşlanmaḳ körkle körküg ... et-özüg kaltı ... (hu)a çeçeklig arıg (sımtag) -d / n kılur

Mai.Tek.097.01–06

t- ... / / - ... -lar b / - ... -urup ... körü t / - ... maytrı burkan /

Mai.Tek.097.07–17

/ - ... bular ıḳigü meniŋ / / - ... osuglug birisi bi / - ... -lerim ara yiged- ... gelig erdnıḳe ... ara yėgedmiş / / / - ... tıtsılarım bu / - ... teŋri teŋrisi ... atlıg iki ü(lüş) ... burkannıŋ ... ... -lar

Mai.Tek.097.18–27

... (ö)ze ... -z ... -uḳta ... - / toyın kür- ... bolurlar ... sansız tümen ... - / u maytrı burkan ... -tçı bolmışları ... m(ı)ş burkanlarka ... -r bolup üç aġı--(lıḳ) ... üçün

Mai.Tek.097.28–31

iki ... -i oġuşlarıg ... -dra udug ... -tın tört ... - / altun

Mai.Tek.098.01–05

... ... öner ... altın meniŋ ... ulug bedük et-özüm b(irle)

Mai.Tek.099.01–07

... - / r yine ... artamaduḳ ... - / ol dıntar künte kırk tümen altun yartmaḳ sataġı ed (tavar) aş içgü yėgeli yuŋlaġalı ... bolur taḳı ne ayıtmış (kergek k)içig yigit bolup

Mai.Tek.099.08–10

a- ... ... (k)üzedser ol kutlug tınlıg (üstün teŋ)ri altın yalaŋuḳ ... aġırlaġulug bolur

Mai.Tek.099.11–28

... tözün ... (inçe) tėp tėdi antag ... -ka titrüm ... kim eşidip üçün ç- ... kutlug tınlıg ... kedip yigit kanınçsız k- / ... birle kelmişlerin körüp ertiŋ(ü) (s)aḳınçlıg busuşlug bolup köŋül(inte) inçe saḳınçı boltı ... ançu(layu) ... ... - / kovı tınlıg men bükün ... yaŋıdaḳı baçag künte ... yigit toyınlar ke- ... -um kanmadı karı ulug ... dıntarlar kelmedi / / - ... törü toḳu kut ... kişilerke ... aġırlasar ol / - ...

Mai.Tek.100.01–02

tözün / - ... (y)inçürü yükünür-men

Mai.Tek.100.03–07

/ / ... teŋri teŋrisi burkan inçe tėp yarlıḳadı edgü sözlediŋ (şari)putri ne üçün tėp tėser ... bu yėr suvda burkan kutınta yėgrek adın ed tavar arıtı bultuḳmaz ...

Mai.Tek.100.08–13

öt(rü) toyınlar teŋri burkanka ötüntüler ayagka tegimlig teŋrim aglaḳta aglaḳ maytrılag yaŋı künnüŋ yėgin adruḳın tėp ... erdi ...

Mai.Tek.100.14–18

... (no)m nomlayu yarlıḳazun ulug (yarlı)kançuçı biliglig teŋrim ol ... ol edgü (k)ılınçlar ḳ(ı)lıp kim maytrı burkan birle tuşalım soḳuşalım ... ötrü teŋri teŋrisi burkan inçe tėp yarlıḳadı

Mai.Tek.100.19

kim kayu tınlıg ol üdün süzük köŋül(in) edgü kılınçag arıg / - ... küzedser utġuratı maytrı--lag edgü üd birle soḳuşur ne üçün tėp tėser ... alku meŋi toŋa ... amraḳlaġu ... -(o)yun etizü ... -urlar ...

Mai.Tek.101.05–11

amarıları ... tüplerinte (orunlar)ınta olurup ... amarıları ... üze olur--(up) ... -rlar ... kaŋlılar ... önerler ...

Mai.Tek.101.12–23

an--(ta ötrü) ... bursoŋ erdnig ... - / ütüg ... - / ti ıdıp uzun (yaşa)mışlarıŋa / / / -rıp meŋi meŋiley--(ü)rler ... ötrü tükel bilge maytrı bur--kan o lantag korkunçsız ayınçsız sun--tag köŋüllüg yalaŋuḳ ... ürkit--kelir beliŋletkelir ü(çün) kitumati (kent) uluşka yaġuḳra kamtıḳı bėş (yavlaḳ) üdteki tınlıglarıg ... amtıḳı ... uluşug bügün belgürtir ... ol ... kentlerniŋ kıġın ti-sasag suvl / / ...

Mai.Tek.101.24–34

karımları ta / ... anta munta / - ... çimgenler ö(ze) ... kanlar irmen taḳı yėme üd / - ... bügri ıḳ- ... kerti ... / - ... -ler belgürtir amtıḳı kişiler ... tigitin kerpiçin ... (ti)m(in ök) evler belgürtir ...

Mai.Tek.101.35–40

/ - ... -lmiş yim / / - ... -miş amarı emitmiş kamıtmış yol / / - ... kışlıḳ aşlıḳ kaznaḳları alku kurunlug kap kara tütün toḳımış belgürtir ... t- ... -me bu üdteki titig topraḳ üze itmiş kalaḳlar / ... --kalar v(i)rhar saŋramlar belgürtir ...

Mai.Tek.101.41–43

evler içinte amtıḳı üç ... çikin bodlug öŋsüz meŋiz(siz) ... -suz yalaŋuḳlarıg belgürtir ...

Mai.Tek.102.01–08

amarılar(ı) -ka erdnilig ... otlardın ... amarıları isi / - ... ün öntürürle(r) ... bar yaŋalar kut--lar irpiç manu sıġun muyġaḳ ... -lar

Mai.Tek.102.09

toyın - teg kuḳut--(apat) ... inçip yėme ... - / / tag sekiz ... -lig oġuşların erür ... taḳıġu adaḳı osug--(lug ü)ç erdni tag seŋirlerin iti-... -yim / ... ötüp ... isig ... üç ay küni adiştit üze t(uta) yarlıḳaduḳta ... tözün maytrı bodi--svt teŋri teŋrisi burkanta öŋre--rek yalaŋuḳ et-özin ıdalap tujit teŋri yėrinte tugdı ...

Mai.Tek.103.08–13

anta--da berü tujit teŋri yėrinteki yıl sanasar tükel tört mıŋ yıl ertdi ... yalaŋuḳ sanınça bükser elig yėti kolti altı yüz tümen yıl ertmiş erür ... ötrü santuşiti teŋri inçe tėp tėyür ...

Mai.Tek.103.14–17

ayagka tegimlig maytrı bodisvatnaŋ yirtinçüke ėnip tözkerinçsiz tüzü köni tuymaḳ burkan kutın bulġusın utġuraḳ uḳarmu siz ... ...

Mai.Tek.103.18–26

ötrü toyı narzı inçe tėp tėyür ... ta siz sizıḳ ... - / umış ... -ke ... -yur ... -ke ... ... yirtinçü ertimligin et-öz ürlüksüzin uḳıtu inçe tėp yarlıḳar ...

Mai.Tek.103.27–36

neçe bu altı kat taŋri yėrinte erigme teŋriler ... teŋri katunları tünin künin teŋri meŋi--siŋe esürüp yoḳsuz üd ertürür--ler erser ... neçe neçe kşan üdler ertser ança ança edgülüg öz--leri teŋri meŋileri erter barır kaltı yaġı alkınmış yula teg taŋ başıntaḳı uyaḳur yulduzlar teg basa basa teŋri yėrintin tayar--lar ...

Mai.Tek.103.37–38

anı ėşidip santuşiti teŋriler begi adın bir toyın arzı teŋrıḳe inçe tėp tėyür ...