İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS II 218a
3. varak ibtidâ Âl-i Osmânın tulû‘ [u] zuhûrun bildirir.
EÇS II 218a
3. Bursa imâretlerin ve câmi‘-i Orhân Beğ ve hâkimleri ve Aşağı kal‘a eşkâlin bildirir.
EÇS II 218a
4. Bursa'nın cemî‘-î câmi‘-i selâtînlerin beyân eder.
EÇS II 218a
5. Vüzerâ ve a‘yân-ı kibâr câmi‘leri [ve] mesâcidleri bildirir.
EÇS II 218a
6. Cümle medreseleri ve dârü'l-hadîsleri ve dârü'l-kurraları ve mektebleri beyân eder.
EÇS II 218a
6. Cümle tekyegâhları ve cümle me’kel-i imâretleri ve cümle hân-ı hâcegânları bildirir.
EÇS II 218a
7. Bursa'nın cümle tâbhânelerin ve bekârhânelerin ve çeşmelerin bildirir.
EÇS II 218a
7. Ve su değirmânların ve sebîlhânelerin ve hammâmları ve kaplıcaları ve dükkânların bildirir.
EÇS II 218a
9. Iğrandı cisrin ve bâğ u bâğçelerin ve bostân ve cemî‘î mesîregâhların bildirir.
EÇS II 218a
10. Keşişdağı ve iklîm-i cibâllerin bildirir ve gayri mesîregâhların beyân eder.
EÇS II 218a
11. Âb-ı zülâli ve havâssın ve ulemâları ve şu‘arâları ve halkının lisânları ve âb [u] hevâsı.
EÇS II 218a
12. Esmâ-i mahallâtların ve memdûhât-ı me’kûlâtın ve müsmirât [u] fâkihâtın ve memdûhât-ı sanâyi‘âtın bildirir.
EÇS II 218a
12. Ziyâretgâh-ı selâtînleri, târih-i cülûslarıyla ve cümle fütûhâtları ve cümle vüzerâlarıyla bildirir.
EÇS II 218a
13. Osmân Gâzî'deki ulemâları ve şu‘arâları ve ziyâret-i Osmân Gâzî ve cülûs-ı Orhân Gâzî.
EÇS II 218a
13. Ve fütûhâtların ve ziyâretin ve vüzerâların ve şu‘arâların ve cümle ziyâretleri ve bizzât Hacı Bektâş-ı Velî neseblerin bildirir.
EÇS II 218a
14. İcmâl-i cülûs-ı Gâzî Hudâvendigâr ve fütûhâtları ve ziyâretgâhın bildirir.
EÇS II 218a
15. Gâzî Hudâvendigâr vüzerâların ve şu‘arâların ve ulemâların ve cülûs-ı Yıldırım Hân'ı bildirir.
EÇS II 218a
15. Ziyâret-i Yıldırım Hân'ı ve saltanatın ve vüzerâları ve şu‘arâları ve kibâr-ı evliyâları bildirir.
EÇS II 218a
16. İcmâl-i cülûs-ı Çelebi Mehemmed Hân-ı Evvel ve fütûhâtların ve ziyâret [ve] müddet-i saltanatın.
EÇS II 218a
16. Çelebi Mehemmed Hân şu‘arâların ve ulemâ ve meşâyihlerin ve cülûs-ı Sultân Murâd-ı Sânî ve fütûhâtların bildirir.
EÇS II 218a
16. Murâd-ı Sânî'nin iki kerre cülûsu târîhleri, vefâtın ve vüzerâları ve şu‘arâları ve ulemâların bildirir.
EÇS II 218a
17. Bursa'da medfûn şehzâdeler türbelerin târîhleriyle beyân eder.
EÇS II 218a
18. Bursa'da medfûn olan kibâr-ı evliyâlar ziyâretin bildirir.
EÇS II 218a
18. Emîr Sultân menâkıbları,
EÇS II 218a
19. Ve vefâtı ve Ebû İshak menâkıbı.
EÇS II 218a
21. Bursa içre hânedân sâhiblerin ve Mudanya ve Bozburun girdâbı.
EÇS II 218a
21. Kasaba-i Armudlu ve kasaba-i Ayasdifenaz ve İskender Çelebi bâğı.
EÇS II 218a
21. Ziyâret-i Şehîd Müftî Hüseyin Efendi ve İslâmbol ve pendnâme-i pederimiz.
EÇS II 218a
22. İslâmbol'dan İzmit şehri yolları ve kal‘a-i Darıca ve Dil İskelesi ve içme suyu hâssası.
EÇS II 218a
23. Evsâf-ı kal‘a-i İzmit cümle imâretleriyle beyân olunur.
EÇS II 218a
24. Baş iskele ve Topyeri ve kasaba-i (---).ve kasaba-i (---).
EÇS II 218a
24. Ve kasaba-i (---).ve kasaba-i (---).ve sebeb-i hilkat-i Dil iskelesi.
EÇS II 218a
24. Kasaba-i Kara Yalava bâğları ve sebeb-i binâ-yı Yalava ılıcaları.
EÇS II 218a
25. Kasaba-i Samanlı ve cezîre-i Heybeli ve cezîre-i Tavşanlı ve cezîre-i Purğazlı.
EÇS II 218a
25. Cezîre-i Kınalı ve cezîre-i Kızılada ve İslâmbol'a dâhil olduğumuz.
EÇS II 218a
25. Sene 1050 târîhinde Karadeniz ile Tarabefzûn'a gitdiğimiz ser-encâmları ve cümle kılâ‘ları beyân eder.
EÇS II 218a
25. Kasaba-i İrva ve kasaba-i Şile ve kasaba-i Kefken ve cezîre-i Kerpe.
EÇS II 218a
25. Kasaba-i Kandırı ve kasaba-i Akçaşar ve Ereğli kal‘ası ve Çoban kullesi.
EÇS II 218a
26. Bartın kal‘ası ve Amasra kal‘ası ve İnebolu kal‘ası ve Sinop kal‘ası.
EÇS II 218a
27. Ve Sinop câmi‘i minberi ve gayrı câmi‘ler ve kasaba-i Bafra iskelesi ve kal‘a-i Samsun.