İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS II 219a
88. Şehr-i azîm Erdebîl ve buhayre-i Erdebîl ve zikr-i sebeb-i seng-i siyâh bârân-ı rahmet.
EÇS II 219a
88. Hikmet-i sırr-ı garîbeler ve esrâr-ı hafiyyeler ve evsâf-ı me‘âdin, cevâhir-i seng-i Seylân.
EÇS II 219a
89. Hikmet-i Hudâ Erdebîl'de kedi mu‘ammer olmayıp fare çok olduğu ve ziyâretgâh-ı şâhları bildirir.
EÇS II 219a
89. Tebrîz'den vilâyet-i Revân'a revân olduğumuz konakları ve kal‘a-i Hôy-ı dilcûyı beyân eder.
EÇS II 219a
91. Ziyâret-i Şems-i Tebrîzî ve şehr-i Behistân ve kal‘a-i Çûres ve şehr-i Ordubâr-ı merâm.
EÇS II 219a
91. Şehr-i Şorakil ve niçe kend-i azîmler ve evsâf-ı eşkâl-i kal‘a-i Revân-ı Azerbaycân.
EÇS II 219a
92. Sultân Murâd'ın Revân fethi ve gayrı kılâ‘ların fethin bildirir.
EÇS II 219a
93. Kal‘a-i Revân'dan Şirvân ve Şamaki vilâyetlerine ve Tiflis u Tomanis kal‘alarına gitdiğimiz bildirir.
EÇS II 219a
93. Kal‘a-i Gencîne-i Gence ve niçe kend-i âbâdlar ve asâkir-i Âl-i Osmân şühedâlarının ziyâretlerin bildirir.
EÇS II 219a
94. Evsâf-ı kal‘a-i Aras ve sitâyiş-i kal‘a-i Şeki ve nâhiye-i Mahmûd-âbâd ve ahvâl-i kabâ’il-i İttil lisânı.
EÇS II 219a
94. Evsâf-ı kabâ’il-i kavm-i Kaytak bir acîbe-likâ oldukların beyân eder.
EÇS II 219a
95. Kavm-i Kaytak ve kavm-i Moğol ve kavm-i Boğol lisânların beyân eder.
EÇS II 219a
95. Evsâf-ı şehr-i Niyâzâbâd-ı ma‘mûr [u] bünyâd ve sitâyiş-i kûh-ı Elburz ve vilâyet-i Şirvân ve Şemahı.
EÇS II 219a
96. Elkas Mirza'nın Acem diyârın harâb etdüğü ve Şirvân ziyâretlerin bildirir.
EÇS II 219a
97. Kasaba-ı Rükâl-i azîm ve evsâf-ı kal‘a-i Bakü.
EÇS II 219a
98. Gürcîstân vilâyetine gitdiğimiz menâzilleri beyân eder.
EÇS II 219a
98. Ma‘âdin-i neft yağı der-şehr-i Bâkü ve Bahr-i Haraz'da pîl-gûş mâhî.
EÇS II 219a
98. Bahr-i Haraz'ın dâiren-mâdâr cirmi ve gûnâ-gûn mâhîlerin beyân eder.
EÇS II 219a
99. Şehr-i azîm, ülke-i Şaburan ve vilâyet-i kal‘a-i Bâbü'l-evbâb.
EÇS II 219a
101. Ziyâretgâh-ı kal‘a-i Demirkapu, Vilâyet-i Dağıstân ve kal‘a-i Serîrü'l-lân.
EÇS II 219a
102. Dağıstân ülkelerin ve Gürcîstân vilâyetlerin ve Kaht kal‘asın bildirir.
EÇS II 219a
102. Vilâyet-i Gürcî Şavşadistânı'nda kal‘a-i Tiflis'i ve kal‘a-i Zekim'i bildirir.
EÇS II 219a
103. Germâb-ı kal‘a-i Tiflis ve kal‘a-i Kevâsaht ve kal‘a-i Lûri ve kal‘a-i Sûrân ve kal‘a-i Azgur ve lisân-ı Gürcî-i Şavşad.
EÇS II 219a
103. Der-beyân-ı hasîb [ü] nesîb nesl-i mülûk-i Gürcîstân.
EÇS II 219a
104. Der-beyân-ı vilâyet-i Çıldırân, ya‘nî kal‘a-i Ahıçka-i dâr-ı emân.
EÇS II 219a
105. Der-vasf-ı germâb-ı vilâyet-i Ahıçka ve tâbi‘ olan Gürcî kal‘aların bildirir.
EÇS II 219a
105. Kal‘a-i Hırtîz ve kal‘a-i Ahılkelek ve kal‘a-i Perkân ve kal‘a-i Kebirvâle ve kal‘a-i Hacrek ve kal‘a-i Şatan.
EÇS II 219a
105. Kal‘a-i Kızlar ve kal‘a-i Kütâtis ve kal‘a-i Altun ve kal‘a-i Orduba.
EÇS II 219a
105. Kal‘a-i Al ve kal‘a-i Posthu ve kal‘a-i Şavşad ve kal‘a-i Harbe.
EÇS II 219a
105. Kal‘a-i Ardanıç ve kal‘a-i Avahçı ve kal‘a-i Çağışmân ve kal‘a-i Kinnâv ve kal‘a-i Kara Ardahân ve kal‘a-i Vâle.
EÇS II 219a
105. Kal‘a-i Gömük ve kal‘a-i Aharis ve kal‘a-i Pernâk ve kal‘a-i Nazarbâz ve kal‘a-i Kenzedumâl ve kal‘a-i Kızan.
EÇS II 219a
106. Kal‘a-i Göle ve kal‘a-i Penk ve kal‘a-i Oltı ve kal‘a-i Mamrevân ve kal‘a-i Erzurûm.
EÇS II 219a
106. Erzurûm'dan yine Acem diyârında kal‘a-i Revân'a revân olduğumuz bildirir.
EÇS II 219a
106. Hasankal‘ası ve kal‘a-i Mijingird ve kal‘a-i Bardûz ve kal‘a-i Keçivân.
EÇS II 219a
107. Kal‘a-i Kars ve cümle imâretleri ve cümle cevâmileri ve hayrâtların bildirir.
EÇS II 219a
108. Kal‘a-i Kağızmân ve cümle ma‘âdinleri, kal‘a-i Meğazbird ve kal‘a-i Ani.
EÇS II 219a
108. Kal‘a-i Zarşed ve Üçkilise mutalsımâtları ve garîbe ve acîbeleri bildirir.
EÇS II 219a
109. Tekrâr kal‘a-i Revân ve Erzurûm'a avdet etdiğimiz kendleri beyân eder.
EÇS II 219a
109. Kal‘a-i kadîm makâm-ı Şoralar ve kal‘a-i Zeynhân ve kal‘a-i Erzurûm.
EÇS II 219a
110. Erzurûm'dan şehr-i Bayburd'a ve Canha ve İspir ve Tortum'a ve gayrı kal‘alara gitdiğimizi bildirir.