Eserler · Uygurca

Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

Uygur 13. yy. (?) Düzyazı kısaltma: Mait metin aranabilir

Kaynak yayın

GENG Shimin - Hans-Joachim Klimkeit - Jens Peter Laut 1988. “‘Das Ersheinen des Bodisattva’, Das 11. Kapitel der Hami-Handschrift der Maitrisimit” Altorientalische Forschungen, 15 2, Berlin, s. 315-366.
TEKİN, Şinasi 1976. “Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancılarıng Mehdîsi, Maitreya ile Buluşma Uygurca iptidaî bir dram (Burkancılığın vaiphasika tarikatine ait bir esrin Uygurcası), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
TEKİN, Şinasi 1980. Maitrisimit nom bitig, Die uigurische Übersetzung eines Werkes der buddhistischen Vaibhāṣika-Schule, Berliner Turfantexte IX, Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients, Akademie der Wissenschaften der DDR Zentralintitut für Alte Geschichte und Archäologie, Akademie-Verlag, Berlin.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

1.251

cümle

21.655

sözcük

6.226

ayrı biçim

3.873

tek geçişli

%62,2 (hapax)

0,592

STTR

standart tür/sözcük

17,3

sözcük / cümle

5,65

harf / sözcük

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Mai.Tek.103.39–43

tözünüm ne tıl--tag erki ayagka tegimlig maytrı bodis(a)v(a)t teŋriler kuvraġıŋa basa basa ... ürlüksüz ... arzı ...

Mai.Tek.104.01–18

... -lar n- ... ... bilig dyan tataglanmışlar / / ... ... tört yıŋaḳtın ... bursoŋ kuvragka ... -u üküş buşı bėrser ... aŋamıntın bir tançu aş teŋinçe ol tınlıḳġa utġuratı maytrı burkan begürer yaŋı kün küsençig körünç birle tuşar yėme kayu tınlıg tükel bilge teŋri teŋrisi burkan--nıŋ tıltaġın edgüsin asag tusulug çoġın yalının öp saḳınıp aġar ayamaḳ köŋülin ... ne ... ... - / ş edgü ... ... kayu kişi so / - ... ... v(i)rhar ėtser

Mai.Tek.104.19–25

azu ... / / / ... ... - / yaŋı atı v(i)rhar itser örki burkan körkin itser ... azu tü türlüg boduġın altun--ın kümüşin erdnin yinçün burkan körkin itser yaratsar alku kutlug tınlıglar maytrı burkan birle tegişürler

Mai.Tek.104.26

yėme kim kayu tınlıg süzük köŋülin çubaḳan evininçe v(i)rhar itser arpa evininçe burkan körkin yaratsar ... et-özlügler amarıları ... (b)içek yim / / ? yançuḳ kor osġulug et-özlügler (a)marıları artçu bibat ... -um terlıḳ et-özlügler amarı(ları) ... oḳ osu(g)lug et-öz(lügler) ... ... - / / / ir suv b / / ... ... tınlıg ... ... (os)uglug (et)özlügler (örtlüg) yalınlıg çadır ö(güz) için--(te) yoḳaru kodı üze altın tüpinte (tegmedin) ikidin sıŋar kıdıġıŋa yaḳma--(dın) osuşu aruyu sıza ulıyu (sıḳtayu) / / / a / rlar ...

Mai.Tek.105.14–19

anı körüp ... (u)luglar sansa--(r) ... (t)itir ... ... -g oḳ ermiş... ülüş ... p(a)t(a)r ulug münin kadagların k / / ... ları -lar inçe tėp ötünürler küsü / / / ... biz

Mai.Tek.105.20–28

ayagka tegimlig (t)eŋrim ... ... -r biz atı kütrülmiş teŋrim ... ... tükel bilge maytrı burkan ... (tö)zün altun ö(ŋlüg) / ... l- ... - / tun / - ... -rup çkr laḳ(şan) yaratıgl(ıg) ... ėlig üze yėrig börte (yarlıḳar) ötrü yėr yarılıp ötrü tiki ço(ġı) birle çadır suvlug ulug ögü(z belgülüg) bolur

Mai.Tek.105.29–32

... ötrü ol ögüz suvı ... ayur ... kap kara teŋri ... oŋaru -yu kı / / ıyu / / - ... sanınça b / - ...

Mai.Tek.106.01–06

... -zin ıdalamış ... inçip yėme avış tamu--da tugmış emgeklig tınlıglarnıŋ emgekin tolġa(kın) körüpen şariputri arhant ança yarlıḳançuçı biligi turmaz ...

Mai.Tek.106.07–11

kim tükel bilge teŋri teŋrisi burkan öglük ögsüz teŋr(i) yėrinteki teŋriler üçün irinçkenç--üçi yarlıḳançuçı köŋül ogrınta inçsiz bolu yarlıḳar ert(i)

Mai.Tek.106.12–20

... ... taḳı erdni ... ... hua (çeçek) ... ... - / - -lep k / / / ... kin / ? -ap ėsen tükel öz--(ler)iŋe tegürü itildi ... yėme yinçge yip egirgü--(lüg) küvençeŋ köŋüllüg işiler--niŋ küvenç köŋülin turġu--(rurlar)

Mai.Tek.106.21–22

kunçuylar et-özin belgürtip ıduḳ elgin igig tutup yip egire yarlıḳadı ...

Mai.Tek.106.23

yėme küvez ... - / mek sasıçı erniŋ -maz ...

Mai.Tek.107.02–05

/ - ... tapa amranma(k) ... (tamtu)rdu--muz ... çhşaputlug et-özler köŋüllerinte amranmaḳlag ot tamturdumuz ...

Mai.Tek.107.06–09

ol ayıg kılınç küçinte anta ölüp ulug tamular- -da tugdumuz tamulardın ozup bu kiçig (ta)mularda tugmış erür-biz ...

Mai.Tek.107.10–13

(t)uġup kızartmış temir kazġuḳ ... - / ėligimizte belgürüp ... ... / / / -siz kent(ü) ... / - ... -zta üner

Mai.Tek.107.14–17

kir / / - ... tumşuḳlug tarmaḳ--lag boylar kel- / / / tolp et-özümüzni sorarlar ... amarı inçe tėp tėyürler

Mai.Tek.107.18

biz öŋre kişi ajunınta erken adın amraḳın amranmaḳ ogrınta eren savın işile(rke) ... işiler savın erenke / t- ... ... üçün adruḳ ad(ru)k tamu- ... ... bit / / / ıdar ... -tm / / - ... ... malark(a ö)güg kaŋġıg baḳş(ıg) ... -kelerig içilerig toḳış ... ? tod tolı kılsarlar ...

Mai.Tek.108.04–07

kim (kayu) beg işi buyruḳlar atlag--(lar) ... köŋülleri köni bil / - ... ... kop aġır ... (k)üçin ötgürürler ...

Mai.Tek.108.08–11

türlüg y / - ... üze kemişürler ... yüzçe / - ... irip bardılar ... ikile tiri(lürler) ... - / rın yarıp kadırıp çadır ögüzke kodarlar ...

Mai.Tek.109.01–02

antada ... -ulu / - ... toyın u- ... -maz ...

Mai.Tek.109.03–04

tınlıglar ... (kı)lınçları / - ... - / ları / / / -lk / da ... bolurlar

Mai.Tek.109.05–09

yimrilmiş v(i)rhar saŋram ... - / / ... -kın soḳup taraglag yėrinte tökerler ötrü tarımış ı taraglaġı tüşlüg tamlıg bolur anı aşanıp yuŋlap ... -uları ... -ları artayur

Mai.Tek.109.10–15

kö / - ... ... kutları buyanları isi(lip) ... (kı)lınç kılur ... sökgü ... -glig yazuḳka ... -nçka ekelerin ... - / - ... öglerin kaŋların ... -durlar

Mai.Tek.109.16–24

uvutsuzları üçün - ... / ekeleri siŋilleri kızları birle ... / / / inürler yine bir ikintişke ... -myleşür ... kentü körksüz kılınç ... ö- ... -u / nürler neçe / ... ... -glġay ... / z- ... (teŋr)i teŋrisi bur(kan) şririn ... alku çmbudvip uluşta ... (tü)men tört mıŋ ... içgey

Mai.Tek.109.25–34

... anta--da ınaru ulatı mıŋ yılka tegi upasılar burkan şazınıŋa v(i)rhar saŋram itgeyler saŋr(amka) içntek lin prayan itge(y) ... (saŋra)m bu- ... (i)tgeyler ... edgü nomug i / / / (se)kiz yaŋı bėş yigirmi d- ... ... -larda çhşapt ... (vr)har saŋramke pra(yan) ... ay küni paḳçanta / / ... tapınġay udunġaylar ...

Mai.Tek.109.35

ol buyan edgü kılınç küçinte şanki ç(krvrt) ėlig kan birle tuşup ya / / - ... et-özin teŋri meŋisin me(ŋiledeçi) (te)ŋriler ... kiniŋe m(a)ytrı (burkan) ... / / gen t- ... atlar yaŋ(alar)- / ıg turġurdaçı (ö)gretdeçi ... bergen kaġılın toḳır toŋladaçı erdimiz

Mai.Tek.110.05

ırġag tartar isiz erdimiz

Mai.Tek.110.06–10

... ki / / çin buruntuḳın küçeyü soydurur erdimiz ol ayġı kılınç küçinte ulug tamularda tugdumuz tamudın kurtulup bu kiçig tamularda (tugmış) erür-biz ...

Mai.Tek.110.11–15

munta tuġup ... - / temirlig yigneler tolp ... -ta sançılur türlüg ... -lıg eren ... -(te)mirlig bergen (toḳı)rlar toŋ(layurlar)

Mai.Tek.110.16–20

... -miş erür (biz)- / m(unta) tuġup temir- -(li)g tıŋa(k--) -ların közümüzni oyup yėyür-b(iz) öz etimizni iskep üzüp tilimiz--ni bıçıp yėyür-biz ...

Mai.Tek.110.21–22

açmaḳ suvsamaḳ emgekimiz kaçanıŋ neŋ sönmez yėg bolġay erti

Mai.Tek.110.23–25

/ / l yorılım erdi ... neŋ tevin kürin et-öz iltinmek kergek ermez erdi amarı inçe tėp tėyürl(er)

Mai.Tek.110.26–27

/ / / biz ilkide kişi et-öz(ite erken) bor begni satġuçı erd(imiz)

Mai.Tek.110.28

/ / (i)rinçü kılınçın ... ... -mış bor begni ... - / r yalar ... - / samaḳımız arıtı ... -e ol kuvramış ... (y)alaŋuḳ ara işiler ... - / / / korkunç köŋül ... inçe tėp tėyürler

Mai.Tek.111.07–12

ançam(a) ... / / üskütek yarsınçıg sasıg ... / / utunu / / / miş evdin barktın ün(üp) dıntar tėp bu muntag tamulug emgekliglerde ozmasar kurtulma--sar nizvanılarda yavlaḳ taḳı negü bolġay ...

Mai.Tek.111.13–15

bunla roḳ erdiler kurtulmaḳ (kü)süşin şaḳimun burkan ş(azanınta) toyın şmnanç boltılar isi(g öz-) -lerin ıdalaġalı saḳıntılar / -

Mai.Tek.111.16–28

... buḳanlar yarlıġı arıg çhşa(ptıg) sıġalı artatġalı saḳınmadı(lar) inçip bėş çöbik yavlaḳ ü(dler) birle soḳuşup yek içge(k) ... / / - ... nizvanılarınaŋ erk türkin ança munça tėser k / - ... (burkan) şazanınta köŋ(ül) ... artamış toyın şm(nanç) upası upasançlar eren ... yavlaḳ kılınç kıl- / / ? tsuy irinçüke ökünç (köŋülin) öritmediler

Mai.Tek.111.29–30

... tijit k(şanti) kılmaılar ol tıltaġın (tamuda) tugdılar

Mai.Tek.111.31–33

... ança yėme mėni birle tuşġulug edgü kılınçları bar erdi anın tamulug et-özin mėni birle (kod)tılar

Mai.Tek.111.34–36

... inçip ilkideki ... -igleri üçün inçe ... -rler ... tükel bilge maytrı (burk)an bizni körmezün