İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS III 1b
66. Evsâf-ı şehr-i Niğde ve kal‘a-i Bor cümle mahallât u imârâtları ile memdûhdur.
EÇS III 1b
67. Bor şehrinden Aksarây şehrine gitdiğimizi ve kal‘a-i Aksarây'ı beyân eder.
EÇS III 1b
68. Aksarây'ın umûmen imâretlerin ve cümle ziyâretlerin beyân eder.
EÇS III 1b
70. Sivas şehrine gitdiğimiz konakları bildirir ve kasaba-i Elbistân ve ziyâret-i Ashâb-ı Kehf.
EÇS III 1b
70. Kasaba-i Aşdı ve kasaba-i Gürün ve kal‘a-i Darende ve kal‘a-i Ulaş.
EÇS III 1b
71. Evsâf-ı şehr-i azîm ve belde-i kadîm kal‘a-i Sivas, gâyet mufassal tahrîr olunmuşdur.
EÇS III 1b
73. Ziyâretgâh-ı Sivas ve menâkıb-i Şehîd Şehzâde Bâyezîd ve hikâye-i Şehzâdeler cengi.
EÇS III 1b
75. Şehzâde Bâyezîd'in firâr edüp vilâyet-i İrân'a kadem basdığı ve ardı sıra elçiler gitdiği.
EÇS III 1b
75. Menâkıb-ı Sahâbe-i Güzîn ve Süheyb-i Rûmî.
EÇS III 1b
76. Sivas'da kabr-i Geyümers Şâh ve min âsâr-ı hikmet-i garîbe ve acîbe.
EÇS III 1b
77. Lisân-ı Ermenî-i yârmenî-i kadîm şehr-i Sivas'dan Diyârbekir'e gitdiğimiz.
EÇS III 1b
78. Evsâf-ı kal‘a-i Divriği ve cümle imâretlerin bildirir.
EÇS III 1b
79. Sitâyiş-i kal‘a-i Eğin ve evsâf-ı kal‘a-i Arabgîr.
EÇS III 1b
80. Evsâf-ı kal‘a-i Harput ve cümle ahvâl-i imâretlerin beyân eder.
EÇS III 1b
81. Harput gölünde olan garâibât u acâibâtları beyân eder.
EÇS III 1b
81. Evsâf-ı kal‘a-i Pertek ve kal‘a-i Sağman ve kal‘a-i Çemişgezek.
EÇS III 1b
82. Kal‘a-i Moğazbird ve kal‘a-i Palu.
EÇS III 1b
82. Kal‘a-i Çapakçur ve hâss-ı nehr-i Bitlis.
EÇS III 1b
83. Evsâf-ı kal‘a-i Dinç ve hükûmet-i Genc ve eşkâl-i kal‘a-i Çıtak-ı ıtak-ı atak.
EÇS III 1b
83. Kasaba-i azîm-i Cıska ve kal‘a-i Kulp ve kal‘a-i Tercîl.
EÇS III 1b–2b
83. Kal‘a-i Mehrânî ve sahrâ-yı Mûş ve şehr-i Muş ve sitâyiş-i Çanlı kilise. 2b
EÇS III 2b
85. Sebeb-i cem‘iyyet-i Çanlı kenise ve Muş'dan Sivas'a gitdiğimiz beyân eder.
EÇS III 2b
85. Evsâf-ı yaylağ-ı azîm-i Bingöl âyetleriyle ve niçe alâmetlerin beyân eder.
EÇS III 2b
86. Ahâlî-i Bingöl'ü bildirir ve mahsûlât-i menâfi‘lerin beyân eder.
EÇS III 2b
86. Ayasulı vilâyetinde cümle güzîde yayla esmâların beyân eder.
EÇS III 2b
89. Şehr-i Sivas'dan İslâmbol'a gitdiğimizi ve kasaba-i Yenişehr'i beyân eder.
EÇS III 2b
90. Kasaba-i Artıkova ve Sivas sancakları ve kazâları.
EÇS III 2b
91. Kasaba-i Kazova ve kasaba-i İnebâzârı ve kasaba-i Dimorta ve tekye-i Şeyh Nusret.
EÇS III 2b
91. Evsâf-ı kal‘a-i bâlâ Zile cümle imâretleri ve ziyâretleri beyân olunur.
EÇS III 2b
91. Kal‘a-i Çorum ve kal‘a-i İskilib ve cümle ziyâretleri ve sergüzeşt-i hakîr Evliyâ.
EÇS III 2b
92. Sebeb-i ısyân-ı Çomar Bölükbaşı ve hikmet-i Hudâ ale'l-gafle râst geldiğimiz.
EÇS III 2b
93. Kasaba-i Kurdlar sarâyı ve kal‘a-i Kangırı sancağı cümle imâretleriyle bildirir.
EÇS III 2b
94. Evsâf-ı buhayre-i Çağa ve kasabası ve eğir kökü.
EÇS III 2b
94. Çağa gölünden vilâyet-i Kastamonı ve Bakır Küresi ve Devrekânî ve Taşköprü.
EÇS III 2b
94. Kal‘a-i Mudurnı evsâfı ve cümle imâretleri ve halkının kârları.
EÇS III 2b
95. Niçe konaklardan sonra belde-i Tayyibe ya‘nî kal‘a-i Kostantiniyye'ye dâhil olunduğu.
EÇS III 2b
95. Der-beyân-ı icmâl-i sadâret-i Melek Ahmed Paşa bâ-müşâvere-i azîm.
EÇS III 2b
96. Melek Ahmed Paşa efendimizin zamân-ı sadâretinde olan hüsn-i tedbîrleri ve sû-i tedbîrleri bildirir.
EÇS III 2b
97. Der-beyân-ı müşâvere-i ıstılâh-ı keştîbân-ı mellâhân.
EÇS III 2b
97. Venedik hükmünde olan kal‘alarının üstâdları ve niçe gûne olan tedbîrleri bildirir.