İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS III 2b
98. Der-beyân-ı sebeb-i azl-i sû-i tedbîr-i Melek Ahmed Paşa.
EÇS III 2b
98. Der-beyân-ı ahvâl-i zulm-i azîm ve musîbet-i elîm-i akîm.
EÇS III 2b
99. Ve mine'l-acâib [u] garâib ibret-nümâ-ı garîbe.
EÇS III 2b
99. Ceng-i azîm-i Daşnık Mirza ve Hanefî Halîfe inhizâmları.
EÇS III 2b
101. Ve min âsâr-ı inkisâr-ı kulûb, sebeb-i azl-i Melek Ahmed Paşa der-gulüvv-i âmm-ı azîm.
EÇS III 2b
102. Melek Ahmed Paşa'nın telhîscisinin gulüvv-i âmda pâre pâre olup yine hayât bulduğu.
EÇS III 2b
103. Sa‘âdetlü pâdişâh Melek Ahmed Paşa'yı sarây-ı hâssa da‘vet edüp gitmediğin beyân eder.
EÇS III 2b
104. Melek Ahmed Paşa sadâretden ma‘zûl olup Siyâvuş Paşa'ya mühür verildiğin bildirir.
EÇS III 2b
104. Melek Ahmed Paşa efendimize Özü eyâleti ihsân olunup gitdiğimiz menâzilleri bildirir.
EÇS III 2b
104. Kasaba-i Çekmece-i sağîr ve Çekmece-i kebîr ve der-beyân-ı tulû‘-ı buhayre-i Çekmece ve cisr-i azîmler.
EÇS III 2b
105. Der-zikr-i kal‘a-i Silivri cümle imâretlerinin târîhleri.
EÇS III 2b
106. Ahvâl-ı kal‘a-i harâb Çorlu ve cümle imâretlerinin târîhleri.
EÇS III 2b
107. Evsâf-ı kasaba-i azîm Purgaz, cemî‘i hayrâtlarının târîhlerin beyân eder.
EÇS III 2b
108. Der-medh-i kal‘a-i Eski Poloz ve evsâf-ı kasaba-i Aydos ve germâbı.
EÇS III 2b
108. Kal‘a-i harâb-ı âbâdân Çenge ve kasaba-i Yeniköy.
EÇS III 2b
109. Der-sitâyiş-i şehr-i ma‘mûr kal‘a-i Piravadi cümle imâretleri.
EÇS III 2b
110. Der-beyân-ı sırr-ı Hudâ-yı hikmet-i garîbe ü acîbeyi beyân eder.
EÇS III 2b
110. Menâkıb-ı kerâmât-ı Seyyid Sarı Saltık Sultân.
EÇS III 2b
110. Evsâf-ı kasaba-i ma‘mûr Şumnu.
EÇS III 2b
111. Evsâf-ı kasaba-i müzeyyen Razgırad ve hikmet-i Hudâ ma‘rifet-i hârık-ı âde.
EÇS III 2b
111. Evsâf-ı kal‘a-i Ruscuk, bânîsi ve cümle imâretlerin beyân eder.
EÇS III 2b
112. Kal‘a-i Yergöğü ve sebeb-i tesmiyyesi ve kal‘a-i Ziştovi ve kal‘a-i Nigebolu.
EÇS III 2b
114. Evsâf-ı nehr-i azîm ümmü'l-uyûn-ı Rûm Tuna ve rûy-ı arzdaki nühûrları bildirir.
EÇS III 2b
116. Hikmet-i Hudâ Ruscuk'dan ulaklığile İslâmbol'a selâmetle varup altmış günde Siyâvuş Paşa sadâretden ma‘zûl.
EÇS III 2b
116. Koca Gürcî Mehemmed Paşa sadâretde ber-karâr olup hakîr yine Ruscuk'a geldim.
EÇS III 2b
116. Ruscuk'dan Silistre'ye revâne olduğumuz beyân eder.
EÇS III 2b
117. Evsâf-ı tahtgâh-ı vâlî-i Özü ya‘nî kal‘a-i Silistre cümle sancakları ve cümle imâreti hayrâtlarıyla beyân olunur.
EÇS III 2b
118. Der-beyân-ı Tuna nehrinin billûr gibi buz pâreleri.
EÇS III 2b
119. Tuna buzu üzre yiğitlerin buz kaymaları ve lisân-ı kavm-i Çıtak'ı beyân eder.
EÇS III 2b
120. Der-sitâyiş-i ibret-nümâ-yı Tuna üzre temaşâgâh balık dalyanı beyân olunur.
EÇS III 2b
120. Tuna üzre un değirmânlarının eşkâl [u] tarzın beyân eder.
EÇS III 2b
121. Silistre'den Özü kal‘aları muhâfazalarına gitdiğimiz beyân olunur.
EÇS III 2b–3a
122. Kasaba-i Hacıoğlu bâzârı ve İbrâhîm kethüdâ çeşmesinin tarihleri. 3a
EÇS III 3a
122. Evsâf-ı tekye-i vâcibü's-seyr Akyazılı Sultân ve menâkıb-ı eş-Şeyh Akyazılı Sultân.
EÇS III 3a
123. Hikmet-i mühendisân kâr-ı mi‘mârân ve devne değirmânların beyân eder.
EÇS III 3a
123. Kasaba-i iskele-i Balçık'da olan ceng-i azîm târîhleri.
EÇS III 3a
124. Evsâf-ı iskele-i Kavarna ve kal‘a-i Keligra Sultân
EÇS III 3a
124. Evsâf-ı iskele-i azîm şehr-i Mankaliyye ve cümle imâretleri ve lisân-ı Dobruca Çıtakı
EÇS III 3a
125. Kal‘a-i Köstence ve âsâr-ı binâları ve kal‘a-i Karaharman imâretleri
EÇS III 3a
126. Evsâf-ı şehr-i azîm Babadağı ve kazâsının köyleri esmâsı.