İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS III 3a
156. Mesârif-i câmi‘-i Selîm Hân ve hikâye-i peder-i azîz.
EÇS III 3a
158. Cemî‘i mesâcid ü medreseleri ale't-tertîb pâyeleriyle beyân eder.
EÇS III 3a
159. Dârü'l-kurrâ ve dârü'l-hadîs ve mekteb-i tıflânları ve cümle tekyeleri beyân eder.
EÇS III 3a
161. Cemî‘i çeşme-i âb-ı zülâller ve cümle selsebîl-i hayât-sitânlar.
EÇS III 3a
162. Esmâ-i mahallât-ı şehr-i Edirne ve sarây-ı selâtîn-i selef-ı Âl-i Osmân
EÇS III 3a
163. Sarây-ı vüzerâ vü vükelâ ve kârbânsarây-ı âmeden-i revân.
EÇS III 3a
163. Hân-ı hâcegân u vekâle-i mücerredân ve çârsû-yı bezzâzistân u çârsû-yı Alî Paşa.
EÇS III 3a
164. Edirne'nin müzeyyen çârsûları ve ibret-nümâ-yı âbâdân-ı şehr-i Edirne.
EÇS III 3a
165. Edirne'de cereyân eden enhâr-ı selâsı beyân eder.
EÇS III 3a–3b
165. Cemî‘i kuyuları ve cümle hammâmları ve sarây hammâmları ve halkının reng-i rûyları. 3b
EÇS III 3b
165. Ve mahbûb-ı dilberânları ve esmâ-i a‘yân [u] eşrâfı ve üstâd-ı tabîb-i hâzık hukemâların beyân eder.
EÇS III 3b
166. Cümle külliyât-ı şehr-engîz-i Edirne'yi ayân u beyân eder.
EÇS III 3b
167. Evsâf-ı bîmarhâne-i Bâyezîd Hân-ı ibret-nümâ, der-şehr-i Edirne'yi ve şâhrâhları beyân eder.
EÇS III 3b
168. Der-vasf-ı ziyâretgâh-ı şehr-i Edirne.
EÇS III 3b
170. Edirne'de müstecâbü'd-da‘ve olan makâmât-ı aliyyeleri bildirir.
EÇS III 3b
170. Şehr-i Edirne'den İslâmbol'a gitdiğimiz menâzilleri beyân eder.
EÇS III 3b
170. Kasaba-i Havsa ve sebeb-i katl-i Sokolluzâde.
EÇS III 3b
171. Kasaba-i Babaeskisi ve ziyâret-i Sarı Saltık Sultân.
EÇS III 3b
172. Niçe menzilden sonra kasaba-i Kösdemir.
EÇS III 3b
172. Menzil-i kasaba-i Fener ve kasaba-i ma‘mûr Çatalca.
EÇS III 3b
173. Cümle imâretleri ve hünkâr bağçesi.
EÇS III 3b
173. Kasaba-i Topçular'da Kaya Sultân sarâyı.
EÇS III 3b
174. Der-fasl-ı teferrücgâh-ı ibret-nümâ-yı şeb-büge Kâğızhâne-i vâcibü's-seyr.
EÇS III 3b
174. İslâmbol'a dâhil olan Melek Ahmed Paşa efendimiz Dervîş Mehemmed Paşa'ya kâimmakâm oldu.
EÇS III 3b
174. Sadrıa‘zâm Dervîş Paşa meflûç olup hakîr ba‘zı azîmetler tilâvet etdim.
EÇS III 3b
175. Âhir-i kâr Dervîş Paşa merhûm olup Melek Paşa mührü kabûl etmeyüp müşâvere oldu.
EÇS III 3b
175. Cevâb-ı Sultân Mehemmed Hân-ı Cem-cenâb.
EÇS III 3b
175. Âhir-i kâr Haleb'de İpşir Paşa'ya mühür gidüp Melek Paşa yine kâimmakâm olup re'y-i ahsenler etdi.
EÇS III 3b
175. Âyişe Sultân'ın İpşir Paşa'ya nikâh olduğu.
EÇS III 3b
176. Ve min bedâyi‘ ahvâl-i dervîşân-ı zîşân.
EÇS III 3b
178. İslâmbol'dan ulaklığile İpşir Paşa'ya Haleb'e gitdiğim ve derd-i ser çekdiğim beyân eder.
EÇS III 3b
178. Konya sahrâsında İpşir Paşa'ya mülâkât olup emirleri ve mektûbları verdiğim.
EÇS III 3b
179. Yine ulaklığile İslâmbol'a gelüp cümle erbâb-ı dûn İpşir Paşa'ya karşu gitdikleri.
EÇS III 3b
180. İpşir Paşa'nın pâdişâhdan havfı ve Murâd Paşa'nın nifâkı ile fetret olması.
EÇS III 3b
180. Melek Ahmed Paşa'nın cümle vüzerâlarla İpşir'e istikbâlleri ve müşâvereler etdikleri.
EÇS III 3b
180. Melek Ahmed Paşa'nın merdâne şecâ‘ati.
EÇS III 3b
181. İpşir Paşa Üsküdar'dan kayıklar ile pâdişâha gidüp mülâkât olduğu.
EÇS III 3b
181. Ve İpşir Paşa yine sıhhatle Üsküdar'a gelüp Melek Paşa'nın İpşir'e va‘z u nasîhatler etdüğü.
EÇS III 3b
182. Sitâyiş-i alay-ı azîm-i İpşir Paşa ve cümle asâkir-i İslâm-ı Âl-i Osmân.
EÇS III 3b
183. İpşir Paşa'nın Haleb'den yedi ayda kâmil der-i devlete geldiği ve Melek Paşa vâkı‘aları.