Eserler · Uygurca
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
Uygur 13. yy. (?)
Düzyazı
kısaltma: Mait metin aranabilir
Kaynak yayın
- GENG Shimin - Hans-Joachim Klimkeit - Jens Peter Laut 1988. “‘Das Ersheinen des Bodisattva’, Das 11. Kapitel der Hami-Handschrift der Maitrisimit” Altorientalische Forschungen, 15 2, Berlin, s. 315-366.
- TEKİN, Şinasi 1976. “Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancılarıng Mehdîsi, Maitreya ile Buluşma Uygurca iptidaî bir dram (Burkancılığın vaiphasika tarikatine ait bir esrin Uygurcası), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
- TEKİN, Şinasi 1980. Maitrisimit nom bitig, Die uigurische Übersetzung eines Werkes der buddhistischen Vaibhāṣika-Schule, Berliner Turfantexte IX, Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients, Akademie der Wissenschaften der DDR Zentralintitut für Alte Geschichte und Archäologie, Akademie-Verlag, Berlin.
Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.
Sayılarla
1.251
cümle
21.655
sözcük
6.226
ayrı biçim
3.873
tek geçişli
%62,2 (hapax)
0,592
STTR
standart tür/sözcük
17,3
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
En sık içerik sözcükleri
- inçe220
- yėme179
- ötrü166
- teŋri149
- burkan146
- maytrı116
- bilge113
- tört112
- tümen108
- türlüg108
- sekiz106
- anta98
- edgü97
- ulug95
- üç90
- tŋri89
- amtı83
- mıŋ82
- atlıg75
- ülüş73
- tegimlig71
- bėş69
- antag59
- ulatı57
- alku56
- kılınç55
- toyın53
- teŋrisi47
- tınlıglar47
- örtlüg47
- burḫan46
- tėyür46
- nom45
- ayıg44
- bodiswt44
- namo44
- patar44
- altı43
- saḳınur42
- uluġ40
En sık ikili öbekler
inçe tėp 168tükel bilge 70sekiz tümen 60maytrı burkan 58anta ötrü 52bilge maytrı 52teŋri teŋrisi 45tėp tėyür 44tört mıŋ 41tümen tört 41ayagka tegimlig 33taḳı yėme 33tėp tėdi 32ayaġḳa tegimlig 29örtlüg yalınlıg 26kim yėme 25teŋrisi burkan 24maitri bodiswt 23tėp tėyürler 22amtı bu 21otuzunç ülüş 21ayıg kılınç 19burḫan ḳutın 19ol antag 19
Metin
Çeviriyazı işaretleri
- (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
- [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
- <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
- {l} Editörün fazlalık saydığı
- ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
- ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.
İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.
— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.
Mai.T-11.15b.28–30
işidiŋ [ḳa]ŋım beg ratnaşiki dipankar kşmankar prbankar wipaşi saki-munida ulatı tüklüg tü[menlig] burḫanlar bu brḫmi ujakın ..
16. Blatt
[bėr ygrminç ülüş altı ygrmi ptr] …. -dılar ta- … … ujakın oḳ sansaz tümen t[ı]nlaġlarḳa nomladı-lar ..
Mai.T-11.16a.04–10
olardın bu ujakaġ bitiyü ögrentim anı işidip brḫmayu purohit uluġ aġar ayamaḳın ornınta yoḳaru turup sekiz tümen tört mıŋ titsiların alḳunı yıġıp tirip ayasın ḳawşurup ayaġ- ḳa tegimlig maitri bodiswt- ḳa tegimlig tėp tėyür …
Mai.T-11.16a.11–16
baḫşılarn(ı)ŋ baḫşısı ata ḳaŋlarn(ı)ŋ ata ḳaŋı tegimlig s(e)n (.) yirtinçüdeki ḳamaġ ujik bilir baḫşı-larḳa baḫşı bolġalı sini [bi]rle teŋeşi ujak bilir kişi yoḳ (.) anın emtı sekiz tümen tort mı(n)g titsi-laraġ saŋa orunçaḳ tutuzur m(e)n (.)
Mai.T-11.16a.17–23
bularḳa ujak boşġurġıl .. kim ol tıltaġın adnaġuḳa tegzünler .. anta ötrü ayaġḳa tegimlig maitri-i bodiswt baḫşılarn(ı)ŋ baḫşısı bolup sekiz tümen tort mıŋ titsilarḳa yaŋı blgürmiş brḫmi [u]jakta ulatı bilig[lerig] ög[r]etir (.)
Mai.T-11.16a.24–27
taḳı yme asanki klp ö[d]te b[erü] ögretinmiş san saḳış urmaḳ tamġa uġrın bilmek danurwit ulatı erdemler kentü ögrenür boşġunur …
Mai.T-11.16a.28
taḳı yme yultuz körüm bilmek ırḳ saçmaḳ wyak[i]rt ç(a)ntowiçiti ulatı şasatar[lara]ġ brḫmayu agraşiwida ulatı … -lüg bramanlar bilgeleriŋe [a]raġ ot- … … … -üklerig … kiŋürü ayu bėrür … ol tıltaġın sekiz ygrmi kolti sanı awdin barḳtın ünmiş dintarlar bilge bramanlar .. alḳu bodiswt-aġ baḫşı taplayurlar .. ḳop [ḳama]ġ uzanmaḳ al altaġ bil[miş üçün …] -ġuçı-ı yaltuŋuz baḫşı bolur ..
Mai.T-11.16b.08–11
ezrua tŋride ulatı tŋriler bilge-lerin(i)ŋ brḫmayu purohiti-da ulatı yalŋuḳ bilgeleriniŋ baḫşısı bolur …
Mai.T-11.16b.12–17
atı küsi bilge iligi asılur ḳop ḳamaġ yalŋuḳlar anıŋ tegre tegzinürler … yme bėr oġurda şanki çkrwrt ilig ḫan kntü ḳutadmış ḳuwraġı bėrle brḫmayu purohitıġ körg-eli yrlıḳlar .. iliglern(i)ŋ ḫanlarn(ı)ŋ antaġ törüleri bolur ..
Mai.T-11.16b.18–27
birer ödün aġı barim altun kümüş aġ(ı)lıḳta yıġarlar .. birer ödün ḳunçy ḳatun bėrle emranmaḳ yirtinçü meŋisin meŋi-leyürler .. bėr ödün buyan edgü-ḳılurlar .. ḳut buyan ḳazġanġu-u ödte bilge kişiler otġuratı edgü-lük yalŋuḳlarḳa aġar ayamaḳın yaḳın barırlar .. ayıturlar isteyür-ler .. negü ḳılsar edgü bolur .. ne ḳılsar ayaġ bolur ..
Mai.T-11.16b.28–30
ne yaŋlaġ edgü törü-ler üstelür (.) anın ol oru[n]ḳa … … … -ḳa yaḳın [barır-] [l]ar (.)[brḫ]mayu purohit …