İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS IV 186b
Birinci varak. Andan kalkup mukaddemâ bâlâda tahrîr olunan niçe konakları geçüp evsâf-ı kasaba-i Kankal.
EÇS IV 186b
Birincide. Alacahân ve karye-i Hasan Çelebi ve menzil-i karye-i Çökeç
EÇS IV 186b
2. Kal‘a-i Hekimhânı ve karye-i Hasan Badrak ve evsâf-ı belde-i kadîm Malatıyye.
EÇS IV 186b
3. Sebeb-i tesmiyye-i Malatıyye ve kavl-i müverrihîn sebeb-i binâ-yı Malatıyye.
EÇS IV 186b
3. Malatıyye'nin cümle imâretlerin beyân eder.
EÇS IV 186b
5. Malatıyye etrâfında cereyân eden meşhûr enhârları ve Aspuzu bâğların beyân eder.
EÇS IV 186b
5. Aspuzu yaylasının memdûhâtından münakkaş elması ve Çâr-yâr-ı Güzîn'in râyihaların beyân bildirir.
EÇS IV 186b
5. Der-beyân-ı mevlûd-i İmâm Hüseyin radıyallahu anh.
EÇS IV 186b
5. Sitâyiş-i imâristân-ı bâğ-ı Aspuzu ve mesîregâh-ı hâs u âmm-ı Merâm.
EÇS IV 186b
6. Malatıyye etrâfına karîb olan şehirleri ve cümle ziyâretgâhları beyân eder.
EÇS IV 186b
6. Nehr-i Furât kenârında vilâyet-i Diyârbekir'de kavm-i İzoli Kürdü.
EÇS IV 186b
7. Arganî beğine ve Eğîl beğine gitdiğimiz konaklardır.
EÇS IV 186b
7. Evsâf-ı kal‘a-i Palu ile kırk pâre kal‘alar mukaddemâ mevsûfdur.
EÇS IV 186b
7. Karye-i Demirkapu ve karye-i Tirhi ve cisr-i Berdeniç ve evsâf-ı kal‘a-i Eğîl.
EÇS IV 186b
7. Kasaba-i Hıni ve kal‘a-i Erganî ve Erganî etrâfındaki kal‘alar ve Başhân.
EÇS IV 186b
8. Başhân'dan Diyârbekir'e gitdiğimiz menâzilleri beyân eder.
EÇS IV 186b
8. Ortahân ve kasaba-i harâb Şerbetin ve kal‘a-i Kara Âmid.
EÇS IV 186b
8. Diyârbekir'in bânîleri ve fâtihler ve kânûn-ı Süleymân Hân'ı bildirir.
EÇS IV 186b
9. Diyârbekir'in cümle sancakları ve ocaklık hükûmetleri ve cümle ümerâ hâsları ve cümle hâkimlerin beyân eder.
EÇS IV 186b
9. Diyârbekir'in zemînin ve dâ’iren-mâdâr cirmin bildirir.
EÇS IV 186b
10. Cümle cevâmi‘leri ve mesâcidleri ve medreseleri ve gayrı imâretlerin bildirir.
EÇS IV 186b
11. Diyârbekir'in cümle âb-ı hayât uyûn-ı câriyelerin beyân eder.
EÇS IV 186b
13. Cemî‘i şehrengîzlerin ve nehr-i azîm Şatt'ı beyân eder.
EÇS IV 186b
14. İskender-i Kübrâ'nın Diyârbekir'e gelmesi sebebin beyân eder.
EÇS IV 186b
14. Şattu'l-Arab'ın ibtidâ tulû‘un ve mahlût olan sular ile gayrilerin bildirir.
EÇS IV 186b
16. Memâlik-i Irâk'da cereyân eden enhâr-ı azîmleri ve Diyârbekir'in mahsûlâtların bildirir.
EÇS IV 186b
17. Diyârbekirli hakkında Mukallid Kahvecizâde hicvin ve ıstılâhât-ı lisânların bildirir.
EÇS IV 186b
18. Mesîregâh-ı Diyârbekir'i ve cümle ziyâretleri ve menâkıb-ı Rûmiyye Şeyhi.
EÇS IV 186b
19. Diyârbekir'den kal‘a-i Mardin'e ve Sincâr'a gitdiğimiz.
EÇS IV 186b
19. Der-beyân-ı cezîre-i azîm Dicle-i kadîm ve yetmiş pâre kal‘aları beyân eder.
EÇS IV 186b
19. Evsâf-ı kal‘a-i İremistân-ı Mardin-i emn [ü] emîn.
EÇS IV 186b
21. Kal‘a-i Sincâr ve kal‘a-i Hâtûniyye ve sebeb-i binâ-yı kal‘a-i üstüvâr-ı Sincâr.
EÇS IV 186b
22. Der-beyân-ı bi-emri Hudâ hilkat-i pire ve kehle ve akreb ve çıyan.
EÇS IV 186b
22. Diğer sebeb-i tesmiyye-i cebel-i Sincâr ve maskat-ı re's-i Sincâr Şâh.
EÇS IV 186b
23. Der-beyân-ı feth-i kal‘a-i Sincâr be-dest-i Gâzî Melek Ahmed Paşa.
EÇS IV 186b
24. Tetimme-i sergüzeşt-i gazâ-yı kûh-ı Saçlı.
EÇS IV 186b
25. Sitâyiş-i mahbûb u mahbûbe-i kûh-ı Saçlı ve hikmet-i garîbeler.
EÇS IV 186b
26. Sincâr'dan Firârî Paşa ile cümle asker Alî Fâris ve çöl pâdişâhı cengine gitdiğimiz.
EÇS IV 186b
26. Kal‘a-i Tilhovar ve sahrâ-yı Sincâr ve hâk-i Kendli ve Kızıldepe ve Göllü.
EÇS IV 186b
27. Ve yine kal‘a-i Mardin ve Zırzıvân Boğazı ve Diyârbekir.