İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS IV 186b
27. Şatt keleği eşkâlin beyân eder ve Diyârbekir'den Van'a revâne olduğumuz bildirir.
EÇS IV 186b
27. Karye-i Sa‘dî ve Hasankeyf ve kal‘a-i Mifârıkîn-i azîm.
EÇS IV 186b
28. Cümle Kürdistân'ın tûl u arzın ve hudûdların beyân eder.
EÇS IV 186b
28. Kürdistân'da başka lisân sâhiblerin ve lisân-ı fasîh u belîğ Sûrân Kırman bildirir.
EÇS IV 186b
29. Der-vasf-ı imârethâ-yı cisr-i azîm Batmân suyu.
EÇS IV 186b
29. Evsâf-ı kal‘a-i Hazzo ve eşkâli ve cümle imâretleri.
EÇS IV 186b
30. Kal‘a-i Kefindir ve Bitlîs hânının Melek Ahmed Paşa'ya ziyâfet-i azîmin bildirir.
EÇS IV 186b
31. Evsâf-ı şehr-i azîm ve tahtgâh-ı kadîm Dâr-ı Bedlîs ya‘nî kal‘a-i Bitlîs.
EÇS IV 186b
31. Sebeb-i binâsı ve sebeb-i tesmiyyesin beyân eder.
EÇS IV 186b
32. Eşkâl-i cirm-i kal‘asın ve eyâleti hâkimlerin beyân eder.
EÇS IV 186b–187a
33. Cümle câmi‘lerin ve imâretlerin bildirir. 187a
EÇS IV 187a
35. Şehr-i Bitlîs'in ibret-nümâların ve cereyân eden nehrin beyân eder.
EÇS IV 187a
36. Lehce-i mahsûs-ı ıstılâhât-ı kavm-i Rujikî ile Abdâl hânın tahtın bildirir.
EÇS IV 187a
36. Lisân-ı Kürd-i Rujikî lûgatların tercümelerin beyân eder.
EÇS IV 187a
37. Sitâyiş-i ravza-i Rıdvân-ı hân-ı âlîşân.
EÇS IV 187a
37. Der-sitâyiş-i hezârfen Abdâl hân cenâb-ı âlîşân.
EÇS IV 187a
38. Der-vasf-ı bâğ-ı İremezât-ı hıyâbân-ı ibret-nümâ-yı cinîn [cinân]].
EÇS IV 187a
39. Der-manzara-i buhayre, binâ-yı hân-ı âlîcâh-ı İber.
EÇS IV 187a
39. Der-vasf-ı hammâm-ı sarây-ı hân-ı âlî-tebâr.
EÇS IV 187a
39. Hân bâğında Melek Ahmed Paşa'ya etdiği ziyâfeti beyân eder kim bî-bedeldir.
EÇS IV 187a
40. İlm-i simyâya mâlik pehlivânların sihr-âsâr-ı gûnâ-gûn-ı ibret-eser san‘at-ı mûhişlerin bildirir.
EÇS IV 187a
40. Ve mine'l-acâ’ib san‘at-i diğer manzara-i garâ’ib sıfat-ı ilm-i simyâ.
EÇS IV 187a
41. Der-beyân-ı ummân-ı kerâme-i ilm-i simyâ.
EÇS IV 187a
42. Ma‘rifet-i sihr-i‘câz-ı nev‘-i diğer ma‘rifet-i pesendîde-i kâr-ı pehlivânî ve ibret-nümâ-yı a‘ceb [ü] garâ’ib.
EÇS IV 187a
43. Sitâyiş-i kâr-ı ahâlî-i Bitlîs ve mesîregâhları ve halkının çevgân oyunları.
EÇS IV 187a
44. Bitlîs'in cümle ziyâretgâhları ve hândan Melek Ahmed Paşa'ya gelen hedâyâlar.
EÇS IV 187a
45. Nasîhat-nâme-i Melek Ahmed Paşa berâ-yı hân-ı âlîşân ve
EÇS IV 187a
46. Kal‘a-i Van'a gitdiğimiz beyân eder.
EÇS IV 187a
46. Kal‘a-i Taht-ı Van ve bahr-i mâlih-i Van ve deryâya mahlût olan enhâr-ı firâvân.
EÇS IV 187a
47. Van deryâsında olan sun‘-ı Hudâ ibretleri beyân eder.
EÇS IV 187a
48. Evsâf-ı Dârü'l-Büleh şehr-i azîm, erzen-i Ahlat.
EÇS IV 187a
49. Lisân-ı kavm-i şehr-i Ahlat ve cümle imâretlerinin adedin bildirir.
EÇS IV 187a
49. Sulehâ-yı ümmetden kimesneleri ve harâb olan şehirlerin esmâları.
EÇS IV 187a
50. Hikâye-i münâsibi ve ecdâd-ı Âl-i Osmân ve gayrı ziyâretleri beyân eder.
EÇS IV 187a
52. Ahvâl-i Yenidünyâ ve ma‘den-i zırnîh ve kal‘a-i Âdilcevâz.
EÇS IV 187a
53. Sübhân dağında olan niçe gûne sun‘-ı Hudâ-yı garîbeleri beyân eder.
EÇS IV 187a
54. Sitâyiş-i germâb-ı cebel-i Sübhân ve cebel-i Sübhân'da ejderhâyı beyân eder.
EÇS IV 187a
54. Hikâye-i vâkıf-ı esrâr-ı Evliyâ ve menâkıb-ı kâtil-i su‘bân Hazret-i Alî-yi Kerrâr-ı zamân.
EÇS IV 187a
55. Evsâf-ı kal‘a-i Ercîş hâkimlerin ve ılıcaların beyân eder.
EÇS IV 187a
56. Evsâf-ı kal‘a-i Bârgîrî ve kal‘a-i Amîk ve vech-i tesmiyyesi.