İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS IV 187a
57. Niçe konaklardan sonra Van askeri alâyları.
EÇS IV 187a
58. Melek Ahmed Paşa alâyları ve Van eyâleti sancağı alâyları.
EÇS IV 187a
59. Van kal‘asının top şâdımânları ve kal‘a-i Van-ı kaviyyü'l-bünyân-ı dâr-ı gâzîyân.
EÇS IV 187a
60. Van'ın cümle bânîlerin ve fâtihlerin ve Van ile miftâhları gelen kal‘aların esmâları.
EÇS IV 187a
60. Azîmet-i Süleymân Hân be-dârü'l-mülk-i Acem feth-i düvvüm kal‘a-i Van.
EÇS IV 187a
61. Süleymân Hân'ın sene [10]48 hilâfetinde feth etdiği cümle kılâ‘ların esmâların bildirir.
EÇS IV 187a
61. Sitâyiş-i sahrâ-yı Van'ı ve cümle eşkâl-i mağaraları beyân eder.
EÇS IV 187a
62. Eşkâl-i kal‘ası ve dâ’iren-mâdâr cirmin beyân eder.
EÇS IV 187a
62. İçkal‘ası ve aşağı hisârı eşkâlin bildirir.
EÇS IV 187a
63. Cemî‘i kullelerin ve cümle kapuların ve cümle cirmin bildirir.
EÇS IV 187a
65. Van eyâletinde olan sancakları ve ocaklık olan hükûmetleri beyân eder.
EÇS IV 187a
66. Cümle ümerâların hâsların bildirir.
EÇS IV 187a
66. Van sancaklarında olan timâr ve ze‘âmetleri beyân eder.
EÇS IV 187a
66. Eyâlet-i Van'da hîn-i gazâda ne kadar bin asker olur anı bildirir.
EÇS IV 187a
66. Evsâf-ı imârethâ-yı kal‘a-i Van-ı sedd-i îmân.
EÇS IV 187a
66. Hikâye-i garîbe vü acîbe.
EÇS IV 187a
68. Lisân-ı kavm-i Vanlı,
EÇS IV 187a
69. Van ziyâretleri ve menâkıb-ı garîbe ve Melek Ahmed Paşa askeri derneği.
EÇS IV 187a
70. Bitlîs hânı üzre sefer olması sebebin beyân u ayân eder.
EÇS IV 187a
70. Hikâye-i Melek Ahmed Paşa ve te'sîr-i rü'yâ-yı sâliha.
EÇS IV 187a
71. Nasîhat-nâme-i Melek Ahmed Paşa berâ-yı Bitlîs Hânı Abdâl Hân.
EÇS IV 187a
71. Hândan Melek Ahmed Paşa'ya gelen nâmenin sûretin bildirir.
EÇS IV 187a
73. Van'dan Bitlîs hânı üzre sefere gitdiğimiz beyân eder.
EÇS IV 187a
73. Bâlâda tahrîr olunan Van deryâsı kenârındaki kal‘aları geçüp (...)
EÇS IV 187a
73. (...) Erzurûm eyâleti askeri imdâda geldiği livâları beyân eder.
EÇS IV 187a
73. (...) (...) (...) imdâda geldikleri.
EÇS IV 187a
74. Menzil-i hân-ı Taht-ı Van ve Hüsrev Paşa ordu tarafına karavullar koydu.
EÇS IV 187a
74. Papşin hânında hân tarafından diller tutulup askere alâmetler verildiği.
EÇS IV 187a
74. Çarhacı askeri tertîb olup hân meterisin ve Rujikî askerin bildirir.
EÇS IV 187a
75. Sergüzeşt-i temâşâ-yı mahûf u muhâtara.
EÇS IV 187a–187b
76. Sergüzeşt-i garibe vü acibe. 187b
EÇS IV 187b
76. Du‘â-yı Melek Ahmed Paşa ve menâkıb-ı keşf [u] kerâmet-i Melek Paşa.
EÇS IV 187b
77. Âsitâne'den sekban ve sarıcaların katllerine fermân geldüğü [ve] gammâz olduğu.
EÇS IV 187b
77. Diyârbekir'e giden çaşıtlarımız gelüp imdâd askeri geldiği ve mine'l-bedâyi‘-i rü'yâ-yı Melek Paşa.
EÇS IV 187b
78. Der-fasl-ı germâ-germ-i asâkir-i Van ve âkıbet-kâr-ı inhizâm-ı Hân-ı âlîşân.
EÇS IV 187b
78. Cenge müte‘allık münâsib gazeller ve hikmet-i Rabbü'l-izzet.
EÇS IV 187b
80. Ammâ hakku'l-insâf hân askeri cengi ve âhir-i kâr hânın hezîmeti.
EÇS IV 187b
80. Hân Abdâl ardı sıra Malazgirdli Mehemmed Beğ'in serdâr olup koduğu sûretdir.
EÇS IV 187b
81. Der-beyân-ı müşâvere-i istihlâs-ı kal‘a-i Bitlîs.
EÇS IV 187b
81. Bitlîs kal‘asının feth [ü] fütûhın beyân eder.