İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS IV 187b
82. Hikmet-i sun‘-ı Hudâ.
EÇS IV 187b
83. Hân tarafından ve Melek Paşa askerinden telef-i nefs olan ibâdullahları beyân eder.
EÇS IV 187b
83. Ba‘de'l-feth Melek Paşa'nın guzât-ı müslimîne ihsân etdüğin bildirir.
EÇS IV 187b
84. Ziyâeddîn Beğ yeni hân olduğun bildirir.
EÇS IV 187b
85. Firâr eden Abdâl Hân'ın hazâ’in-i mevfûrunu ve emti‘a-i mahzûrelerin beyân eder.
EÇS IV 187b
85. Hân'ın cümle fürûht olunan metâ‘ların beyân eder.
EÇS IV 187b
86. Hânın kendü mühriyle çıkan deve sandûkalarındaki metâ‘lardır.
EÇS IV 187b
87. Ve mine'l-acâ’ib da‘vâ-yı udhike-i garîbe ve temâşâgâh-ı mashariyyât-ı türrâ‘-ı acîbe.
EÇS IV 187b
87. Hulâsa-i kelâm kesret-i metâ‘-ı hân-ı âlîcâhı beyân eder.
EÇS IV 187b
88. Hân'ın iç hazînesinde çıkan zî-kıymet tuhaf şeylerin beyân eder.
EÇS IV 187b
89. Der-beyân-ı diğer, hân mâlının mezâd-ı sultânî olduğu.
EÇS IV 187b
90. Netîce itmâm-ı mezâd-ı sultânî ve Melek Ahmed Paşa'nın avâ’idin bildirir.
EÇS IV 187b
91. Van'a revâne olduğumuz menâzilleri ve işleri beyân eder.
EÇS IV 187b
91. Taht-ı Van'dan kalkup menzil-i Güzeldere.
EÇS IV 187b
91. Menzil-i karye-i Surp ve cezîre-i Ahdim-var kal‘ası.
EÇS IV 187b
92. Cezîre-i Akkirpi ve Çomar'ın sergüzeşti.
EÇS IV 187b
92. Ve Kebân'da ceng etdüği.
EÇS IV 187b
93. Kal‘a-i Vastân ve bâğ-ı İremezât Erdemid köyü ve kal‘a-i Van'a dâhil olup Melek Paşa'nın mâl tahsîli.
EÇS IV 187b
94. Âsitâne tarafından Vezîria‘zam Kara Murâd Paşa'dan emr-i pâdişâhî geldiği.
EÇS IV 187b
95. Bağdâd Vâlîsi Murtezâ Paşa'dan mektûblar geldi.
EÇS IV 187b
96. Kal‘a-i Van'dan diyâr-ı Acem'e elçilik ile andan vilâyet-i Bağdâd'a gitdiğimiz konakları bildirir.
EÇS IV 187b
96. Evvelâ menzil-i karye-i Nergök ve menzil-i kenîse-i Veng.
EÇS IV 187b
96. Karye-i Hündüsten evsâf-ı kal‘a-i Hoşâb.
EÇS IV 187b
96. Ahvâl-i gâzîyân-ı Ekrâd-ı Mahmûdî ve manzara-i nehr-i Hoşâb-ı zülâl.
EÇS IV 187b
97. Karye-i Davdan ve kal‘a-i Erecik ve buhayre-i Ercik ve kal‘a-i Abagay.
EÇS IV 187b
97. Karahisâr-ı Van-ı Kürdistân vasfı.
EÇS IV 187b
98. Kal‘a-i Pinyanişî ya‘nî hisâr-ı Hasanî ve sabanlarının temâşâları ve ahvâl-i kavm-i Pinyanişî.
EÇS IV 187b
98. Hikmet-i Hudâ çâh-ı Rubacık ve evsâf-ı kal‘a-i Kotur-ı Acem.
EÇS IV 187b
99. Evsâf-ı kal‘a-i Albak ve evsâf-ı kal‘a-i Karnıyarık.
EÇS IV 187b
99. Sitâyiş-i kal‘a-i Berdük der-vasf-ı kal‘a-i Gâzîkıran.
EÇS IV 187b
100. Ziyâret-i şehîdân-ı vüzerâ-yı Âl-i Osmân ve menzil-i kasaba-i Çevlân Sultân.
EÇS IV 187b
100. Avşarlı Sultân ve Biredos sultânı ve Enzelî Sultânı ve kend-i Habbena ve Harîr Sultânı.
EÇS IV 187b
100. Menzil-i Harmenşâhî ve evsâf-ı kal‘a-i Rûmiyye.
EÇS IV 187b
101. Güft-i hân-ı âlîşân-ı Rûmiyye ve güfte-i fakîr Evliyâ-yı pür-taksîr ve sûret-i ahidnâme-i Sultân Murâd Hân.
EÇS IV 187b
102. Rûmiyye hânıyla niçe gûne münâza‘a ve münâkaşa kelimâtlarımız beyân olunur.
EÇS IV 187b
102. Rûmiyye şehrinde Çâr-yâr-ı Güzîn'e sebb etmeği ref‘ etdiğimiz beyân eder.
EÇS IV 187b
103. Su‘âl-i hân-ı âlîcâh-ı şehr-i Rûmiyye berâ-yı sebeb-i katl-i İpşir Mustafâ Paşa.
EÇS IV 187b
104. Der-beyân-ı ahvâl-i kal‘a-i metîn-i Rûmiyye ya‘nî şehr-i Türkistân-ı Âzerbaycân.
EÇS IV 187b
105. Rûmiyye'nin cümle imâretleri ve sitâyiş-i me'kûlât [u] meşrûbâtları.
EÇS IV 187b
106. Der-vasf-ı buhayre-i azîm-i Rûmiyye ve sitâyiş-i cezîreleri ve garîbe vü acîbeleri.