İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS IV 187b
106. Rûmiyye-i kübrânın cümle ziyâretleri ve menâkıb-ı Koçağa Sultân'ı beyân eder.
EÇS IV 187b
107. Netîce-i kelâm kavm-i Acem'de mum söndürme vasfı.
EÇS IV 187b
107. Rûmiyye hânından mektûblar alup Dümbülî hânına gitdiğimizi bildirir.
EÇS IV 187b–188a
107. Kend-i Çevlân ve evsâf-ı kal‘a-i Dümdümî ve cümle imâretleri. 188a
EÇS IV 188a
108. Sitâyiş-i şehr-i İşnuviye der-vasf-ı kal‘a-i Dümbülî.
EÇS IV 188a
109. Menzil-i kend-i Sevindik Baba ve ta‘rîf-i kasaba-i Alî Yâr.
EÇS IV 188a
109. Kend-i Mirzâ hân ve def‘a-i sânî kal‘a-i Rûmiyye ve temâşâ-yı mûhiş.
EÇS IV 188a
110. Şehr-i Rûmiyye'den Tebrîz .ü Isfahân râhların beyân eder.
EÇS IV 188a
110. Makâm-ı ziyâretgâh-ı İmâm Rızâ.
EÇS IV 188a
Menzil-i kend-i Şâhseven ve kend-i Biçor ve kend-i Yezdânbaş ve evsâf-ı kal‘a-i Salmas.
EÇS IV 188a
110. Kend-i Kecâbâd ve kend-i Sirâv ve menzil-i şehr-i Tesûy.
EÇS IV 188a
111. Evsâf-ı kal‘a-i Kumla Çemeni, niçe kendlerden sonra ziyâret-i Şâm-ı Gazan.
EÇS IV 188a
112. Kend-i Hacı Harâmî ve kend-i Şebterî ve şehr-i azîm Tebrîz-i dilâvîz-i kend-i Pervîz.
EÇS IV 188a
113. Tebrîz hânıyla niçe kere mukavvilâne (?) kelimâtlar ederken (...) be cânib-i Van.
EÇS IV 188a
113. Ve mine'l-bedâyi‘-i münâzarât-ı hakîr bâ-hân-ı Tebrîz-hân-ı fakîr.
EÇS IV 188a
113. Kavm-i Tebrîz'in lehce-i mahsûsalarıyla tekellümeleri beyân eder.
EÇS IV 188a
114. Der-beyân-ı şehrengîz-i şehr-i Tebrîz-i dilâvîz.
EÇS IV 188a
114. Vilâyet-i Âzerbaycân-ı Tebrîz'den ve hâk-i Isfahân'dan hâk-i Bağdâd'a gitdiğimiz bildirir.
EÇS IV 188a
114. Evvelâ nâhiye-i Mihrânrûd ve nâhiye-i kend-i Rut ve kend-i Esfah ve kend-i Sa‘îd-âbâd ve kal‘a-i Kumla.
EÇS IV 188a
114. Kend-i Serâvrûd ve kend-i Dustî ve kend-i Çevlânduruk.
EÇS IV 188a
114. Kend-i Alak-bulak ve kend-i Sercem hânı. Der-beyân-ı gazâ-yı Âl-i Osmân Serdâr İbrâhîm Paşa.
EÇS IV 188a
115. Kend-i Elkâbidles ve kend-i Lakderah ve sitâyiş-i şehr-i Zülkadriyye ya‘nî kal‘a-i Sultâniyye.
EÇS IV 188a
115. Kend-i Alemdâr ve kend-i Semâdühün.
EÇS IV 188a
115. Kend-i Kecâbâd ve nâhiye-i Rûdekânî, sitâyiş-i kal‘a-i Karakan ve kal‘a-i Merâğa.
EÇS IV 188a
115. Kend-i Turnaçayırı ve kend-i Setgiz ve Manmâh ve sitâyiş-i kal‘a-i Kehrevân.
EÇS IV 188a
115. Kend-i Şâhbender ve nâhiye-i Bayat-ı azîm ve evsâf-ı sûr-ı Harezbîl.
EÇS IV 188a
115. Sitâyiş-i saba-i Tıram Halhâl ve nehr-i Kand Üzen ve evsâf-ı kal‘a-i Serâh ve inhizâm-ı asâkir-i Âl-i Osmân.
EÇS IV 188a
116. Eşkâl-i şehr-i Serâh ve ziyâretgâh-ı asâkir-i Âl-i Osmân vasf-ı kasaba-i Menzil-i Harezbîl.
EÇS IV 188a
116. Evsâf-ı şehr-i kadîm Erdebil, bâlâda evsâfı tahrîr olunmuşdur.
EÇS IV 188a
118. Kûh-ı Seylân ve Meydân-ı Âhen ve kasaba-i Masula ve acâ’ibât-ı Masula.
EÇS IV 188a
118. Evsâf-ı kal‘a-i Sehend ve ve imâret-i kûh-ı şehr-i Sehend.
EÇS IV 188a
118. Şehr-i azîm ve belde-i kadîm kal‘a-i Nihâvend.
EÇS IV 188a
119. Nihâvend'in ibret-nümâ vü tılsımâtların beyân eder.
EÇS IV 188a
119. Nihâvend kal‘asını Hazret-i Ömer hilâfetinde Şeyh Sarı feth etdiğidir.
EÇS IV 188a
120. Kend-i Seyyidler ve kend-i Sa‘d-ı Vakkâs ve makâm-ı Sa‘d Vakkâs ve kal‘a-i Kenkur.
EÇS IV 188a
120. Evsâf-ı kal‘a-i Sorhbîd ve evsâf-ı sûr-ı kûh-ı bî-sütûn.
EÇS IV 188a
120. Sitâyiş-i kûh-ı bî-sütûn-ı yaylağ-ı cihân-nümâ-yı ibret-nümûn.
EÇS IV 188a
121. Evsâf-ı kal‘a-i Hemedân. Cümle hâkimleri ve cemî‘i imâretleri ve cümle eşyâların beyân eder.
EÇS IV 188a
122. Hemedân'ın cümle fütûhâtları ve ziyâretlerin beyân eder.
EÇS IV 188a
123. Evsâf-ı kal‘a-i Kirmânşâhî ve sitâyiş-i Dergezîn Boğazı ve kal‘a-i Dergezîn.