İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS IV 188a
124. Der-beyân-ı rûz-ı nevrûz ta‘âm-ı âşûra ve maktelü'l-Hüseyn tilâvetin beyân eder.
EÇS IV 188a
124. Der-fütûhât-ı kal‘a-i Dergezîn ve evsâf-ı kal‘a-i Pilever.
EÇS IV 188a
125. Kal‘a-i Denâver ve sitâyiş-i sûr-ı ma‘mûr-ı Cem-cenâb ve kal‘a-i Despol ve kal‘a-i Kasr-ı Şîrîn.
EÇS IV 188a
125. Evsâf-ı şehr-i Irâk-ı Hulvân ve evsâf-ı şehr-i azîm Gazvîn.
EÇS IV 188a
126. Şehr-i Gazvîn cümle imâretleri (...)
EÇS IV 188a
128. Sitâyiş-i kal‘a-i Mut ve kal‘a-i Deylem ve kal‘a-i Kasrü'l-Lusûs ve kal‘a-i Esedâbâd.
EÇS IV 188a
129. Evsâf-ı kal‘a-i Bâğ-ı Cinân ve kend-i Yasavul ve kal‘a-i Çiğ Ahmed.
EÇS IV 188a
129. Kend-i Badanlıca ve evsâf-ı kal‘a-i Mihribân bânîlerini ve fâtihlerini ve cümle imâretleriyle beyân eder.
EÇS IV 188a
131. Şehr-i kadîm Sine cümle âsârlarıyla evsâf-ı tahtgâh-ı ecinne kal‘a-i Kum.
EÇS IV 188a
133. Evsâf-ı kal‘a-i Kâşiyân cümle imâretleriyle beyân olunur.
EÇS IV 188a
133. Evsâf-ı şehri (...) ve diyâr-ı Âmid'de tilâvet olunan hurûf-ı teheccîyi beyân eder.
EÇS IV 188a
135. Hurûf-ı teheccî Arabiyle tilâvet etdiklerin beyân eder.
EÇS IV 188a
135. Tarz-ı Acemâne murabba‘ okudukların beyân eder.
EÇS IV 188a
135. Şehr-i azîm Sâve ve cümle binâları narh- alî üzre vukiyye hisâbların mufassal beyân eder.
EÇS IV 188a
136. Sitâyiş-i şehr-i azîm Rey cümle imâretlerin bildirir.
EÇS IV 188a–188b
138. Sitâyiş-i yaylağ-ı kûh-ı Demâvend ve vasf-ı yaylağ-ı Ane ve evsâf-ı kal‘a-i Demâvend. 188b
EÇS IV 188b
138. Menzil-i Şâh Köprüsü ve yine kal‘a-i Kirmânşâhî ve kend-i Kaçar Hân ve kend-i Sührâb ve kend-i Surhıle ve kasaba-i Tâk-ı Giray.
EÇS IV 188b
139. Derteng Boğazı ve kal‘a-i Derteng.
EÇS IV 188b
140. Hânkâh-ı kebîr ve Hânkâh-ı sağîr.
EÇS IV 188b
140. Ve kal‘a-i Derne âsâr-ı binâlarıyla beyân eder.
EÇS IV 188b
140. Kasaba-i Hârûniyye ve kasaba-i Zeng-âbâd ve kasaba-i Hâs-ı Kızıl Rabat ve kasaba-i Bakuba.
EÇS IV 188b
140. Kasaba-i livâ-yı Bayat cümle imâretleriyle beyân eder.
EÇS IV 188b
141. Kasaba-i Nev-âbâd ve sancağ-ı Debâlâ.
EÇS IV 188b
141. Kasaba-i Kerend ve kasaba-i sancağ-ı Karaniyye ve kasaba-i sancağ-ı Gîlân ve kasaba-i Âl-i Sâh.
EÇS IV 188b
141. Hükûmet-i Karadağ ve kasaba-i sancağ-ı Cengûle.
EÇS IV 188b
142. Evsâf-ı şehr-i Şehribân.
EÇS IV 188b
144. Şehr-i azîm Behrûz ve nehr-i Diyâle ve kasaba-i sancağ-ı Demirkapu.
EÇS IV 188b
145. Evsâf-ı Bağdâd-ı behişt-âbâd-ı Hurrem-âbâd.
EÇS IV 188b
147. Cemî‘i bânîlerin ve târîh-i hurûc-ı Şâh İsmâ‘îl ve cülûs-ı Şâh Tahmas.
EÇS IV 188b
148. Bağdâd'ın fütûhâtları târîhi ve niçe ahvâlleri.
EÇS IV 188b
149. Muhâsara-i Bağdâd be-dest-i Sultân Murâd.
EÇS IV 188b
150. Der-beyân-ı leşker-i Acem bâ-mahsûr-ı Bağdâd ve katl-i âm oldukları.
EÇS IV 188b
151. Bağdâd'ın Murâd Hân fethi târîhlerin beyân eder.
EÇS IV 188b
151. Bağdâd fethinden sonra itâ‘at eden hâkimleri bildirir.
EÇS IV 188b
152. Fermân-ı Murâd Hân ile Bağdâd[da] kalan hâkimleri ve kal‘a neferâtların beyân eder.
EÇS IV 188b
152. Kânûn-ı Süleymân Hân üzre eyâlet-i Bağdâd'da olan hâkimleri beyân eder.
EÇS IV 188b
153. Cümle sancak beğlerinin hâsların ve Bağdâd kal‘ası eşkâl-i cirmin bildirir.
EÇS IV 188b
153. Bağdâd'ın cemî‘i kulle vü tabyalar ve dendân-ı bedenlerin bildirir.
EÇS IV 188b
154. Mehterhâne ve kös-i hâkânîsin ve cümle kapuları ve iç kal‘ası cirmin bildirir.
EÇS IV 188b
154. Bağdâd'ın cemî‘i câmi‘lerin beyân eder.