İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS IV 188b
155. Cemî‘i mesâcid ü medrese vü gayrı imâret-i hayrâtların beyân eder.
EÇS IV 188b
156. İbret-nümâ-yı cisr-i Şatt ve kûh-ı Nemrûd ve ibret-eser tâk-i Kisrâ ve mutalsamâtlar.
EÇS IV 188b
157. Evsâf-ı ziyâretgâh-ı kal‘a-i müzeyyen İmâm-ı hümâm-ı A‘zam ibn Sâbit.
EÇS IV 188b
157. Hâk-i Bağdâd u Medâyin'de cereyân eden enhârları beyân eder.
EÇS IV 188b
158. Evsâf-ı kasaba-i İmâm Mûsâ Kâzım ve gayrı ziyâretleri bildirir.
EÇS IV 188b
159. Evsâf-ı şehrengîz-i külliyât-ı Bağdâd ve sitâyiş-i nahl-i hurma.
EÇS IV 188b
160. Bağdâd-ı Hurrem-âbâdın cümle ziyâretlerin beyân eder.
EÇS IV 188b
163. Bağdâd'dan İmâm Hüseyn'e ve İmâm Alî'ye ve şehr-i Kûfe ve kal‘a-i Kurna ve vilâyet-i Basra'ya gitdiğimiz.
EÇS IV 188b
163. Menzil-i Kuşlar kal‘ası ve menzil-i Dura ve Rıdvâniyye ve Çelebiler ve karye-i Ortahân.
EÇS IV 188b
163. Karye-i Müseyyib ve hudûd-ı şehîdân-ı Deşt-i Kerbelâ ve der-beyân-ı sıfat-ı kelb-i Kerbelâ.
EÇS IV 188b
163. Evsâf-ı kasaba-i Hazret-i İmâm Hüseyn.
EÇS IV 188b
164. Cemî‘i Yezîdî kabîlelerinin esmâları ve İmâm Hüseyn'in müddet-i ömürleri ve hilâfetleri.
EÇS IV 188b
165. Âl-i Emeviyyûn'dan Mu‘âviye hilâfeti ve Âyişe-i Sıddîka'nın Sıffîn Cengi.
EÇS IV 188b
165. Sitâyiş-i kabr-i münevver-i İmâm Hüseyin ve oniki imâm esmâların bildirir.
EÇS IV 188b
166. Şehr-i Mehâvil ve kal‘a-i Hille ve Hazret-i Alî câmi‘i minâresi salınır.
EÇS IV 188b
167. Hille ziyâretleri ve niçe konaklar isimleri ve ziyâret-i Hazret-i Zelkifl ibn Eyyûb Nebî.
EÇS IV 188b
168. Kal‘a-i Rûm nâhiye ve nice nâhiye esmâları ve şehr-i Kûfe.
EÇS IV 188b
168. Evsâf-ı kasaba-i Hazret-i Alî ziyâreti ve menâkıb-ı Esedullah Alî-i Kerrâr.
EÇS IV 188b
168. Şehâdet-i Hazret-i Alî ve kabr-i pür-envâr-ı velî.
EÇS IV 188b
170. Hazret-i Alî hakkında vârid olan hadîs ve âyetler ve Necef deryâsında bulunan dürr-i yetîm-i billûr-ı Necef.
EÇS IV 188b
171. Evsâf-ı ziyâretgâh-ı şehr-i azîm Kûfe-i kadîm.
EÇS IV 188b
172. Niçe menâzil esmâları ve niçe arslanın evsâfları.
EÇS IV 188b
172. Niçe nevâhî esmâları ve evsâf-ı kal‘a-i Semâvât.
EÇS IV 188b
173. Kal‘a-i Erce ve vilâyet-i Basra hudûdu.
EÇS IV 188b
173. Kal‘a-i Mansûriyye ve kal‘a-i cezîre-i Mansûre.
EÇS IV 188b
173. Kal‘a-i Fethiyye-i kebîr ve evsâf-ı kal‘a-i Kurna.
EÇS IV 188b
174. Evsâf-ı azîm kal‘a-i Basra, der-eyâlet-i hâkimân-ı Basra-i kadîm.
EÇS IV 188b
175. Basra'nın cümle sancakları ve imâretleri.
EÇS IV 188b
177. Basra'nın cümle enhârları ve Basra kavminin esmâları ve cümle ziyâretleri ve niçe menâkıbları beyân eder.
EÇS IV 188b
177. Basra'dan diyâr-ı Ubbâdân'a ve vilâyet-i Cezîre-i Hardât'a ve deryâ-yı Hürmüz'ü gemiyle geçüp diyâr-ı Acem'de vilâyet-i Hürmüz'ü beyân eder.
EÇS IV 188b–189a
177. Evsâf-ı kal‘a-i Mühennâvî ve bender-i iskele-i azîm. 189a
EÇS IV 189a
178. Evsâf-ı kal‘a-i livâ-yı Kapân ve sitâyiş-i kasaba-i Übülle.
EÇS IV 189a
178. Vilâyet-i cezîre-i Hardat'a kadem basup evsâf-ı diyâr-ı Ummân şehr-i Ubbâdân.
EÇS IV 189a
178. Şehr-i Mühre ve vilâyet-i Basra vezâyirinden diyâr-ı Acem'e geçüp seyr etdiğimiz şehirleri bildirir.
EÇS IV 189a
178. Evsâf-ı şehr-i azîm Benderâbâd ve sitâyiş-i şehr-i kadîm Kadîf.
EÇS IV 189a
179. Evsâf-ı şehr-i Huveyze-i azîm, niçe kılâ‘ u şehirler yazıla.
EÇS IV 189a
179. Menzil-i kend-i Mihmândâr ve kend-i Sencuvân Hân.
EÇS IV 189a
179. Evsâf-ı şehr-i Duvrak Hân ülkesin beyân eder.
EÇS IV 189a
180. Evsâf-ı kal‘a-i Böğürdelen ve tekrâr kal‘a-i Basra'ya gelindi.
EÇS IV 189a
180. İbret-nümâ-yı sun‘-ı azîm kara karınca.