İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS IV 189a
195. Kürdistân lisânlarının adedin ve aşîretlerin ve pâkîze eş‘ârların bildirir.
EÇS IV 189a
195. Sitâyiş-i teferrücgâh-ı İmâdiyye ve gayrı şehrengîzlerin beyân eder.
EÇS IV 189a–189b
196. İmâdiyye etrâfında olan güzîde kal‘aları beyân eder. 189b
EÇS IV 189b
196. İmâdiyye'den Bağdâd'a avdet etdiğimiz menâzillerdeki kılâ‘ları beyân eder.
EÇS IV 189b
196. Kal‘a-i Erz-i Şîrîn ve hâkimlerin beyân eder.
EÇS IV 189b
197. Kal‘a-i Balta ve kal‘a-i Nişâbûr ve kal‘a-i Dühük ve kal‘a-i Gevâşî.
EÇS IV 189b
197. Kasaba-i Ermiş ve kal‘a-i Zaho ve kal‘a-i Derebun.
EÇS IV 189b
197. Ba‘de't-tûfân binâ olunan evsâf-ı şehr-i Cûde ve cebel-i Cûdî.
EÇS IV 189b
198. Kal‘a-i Şatah ve kasaba-i Fındık ve evsâf-ı kal‘a-i Cezîre-i İbn Ömer.
EÇS IV 189b
199. Cezîre sancağında olan mîr-i aşîretleri ve güzîde kurâları bildirir.
EÇS IV 189b
199. Kal‘a-i Kefirsusa ve sancağ-ı Aşdı ve kasaba-i Marin ve cezîre zemînin bildirir.
EÇS IV 189b
200. Cizre'nin cemî‘i imâretleri,
EÇS IV 189b
201. Ve lisân-ı Ekrâd üzre fasîh u belîğ murabba‘âtların bildirir.
EÇS IV 189b
202. Ve cümle ziyâretgâhların bildirir.
EÇS IV 189b
202. Cizre'den Aşdı sancağına ve Hasankeyf şehrine gitdiğimizde hikmet-i Hudâ temâşâgâh.
EÇS IV 189b
202. Kasaba-i Marin-i Aşdı.
EÇS IV 189b
202. Hasankeyf'in hâkimleri ve cümle imâretleri ve ibret-nümâ şalgamı ahvâli.
EÇS IV 189b
203. Evsâf-ı kal‘a-i Hasankeyf.
EÇS IV 189b
203. Hasankeyf'in ibret-nümâ cisri ve Hasankeyf'den Diyârbekir menzilleri.
EÇS IV 189b
204. Diyârbekir'den Bağdâd menzillerin beyân eder.
EÇS IV 189b
204. Karye-i Göksu ve menzil-i Şeyh Zolı ve evsâf-ı kal‘a-i gevher-nigîn-i Mardin.
EÇS IV 189b
204. Menzil-i Serçehânı ve sitâyiş-i kal‘a-i Karadere.
EÇS IV 189b
204. Evsâf-ı şehr-i harâb-âbâd kal‘a-i Nasîbîn-i rebî‘âbâd.
EÇS IV 189b
205. Cümle hâkimleri ve imâretleri ve câmi‘-i Nûh Nebî.
EÇS IV 189b
206. Ve enhârları ve hâssa-i hâk-i cebel-i Cûdî.
EÇS IV 189b
206. Nasîbîn'in cemî‘i ziyâretleri ve dârü's-sekalân-ı şehr-i Nasîbîn.
EÇS IV 189b
206. Sûre-i Ikra' nâzil olduğu ve ibtidâ-i hadîs-i şerîf.
EÇS IV 189b
207. Lisân-ı kavm-i ecinne şi‘ri, hikmet-i Hudâ Nasîbîn'de cin olmaduğu.
EÇS IV 189b
207. Hikâye-i huzûr-ı Resûl-i Ekrem'de ecinne meliklerinin murâfa‘a-i şer‘ oldukları.
EÇS IV 189b
207. Der-beyân-ı hulviyyât kelâm-ı müfessirîn kavilleri üzre şeytânın isimlerin beyân eder.
EÇS IV 189b
207. Yedi kat yerde ve yedi kat gökde ve yedi kat tamuda İblîs'in isimlerin bildirir.
EÇS IV 189b
208. Vâdî-i A‘râf'da İblîs'in esmâların bildirir ve sûret-i nefs-i emmâreyi bildirir.
EÇS IV 189b
208. Beşinci bâbda sıfat-ı ahlâk-ı hamîde ehl-i cennet alâmetin bildirir.
EÇS IV 189b
208. Altıncı bâbda sıfat-ı ahlâk-ı zemîme ehl-i cehennem alâmeti olduğun bildirir.
EÇS IV 189b
208. Yedinci bâbda sıfat-ı A‘râf olduğun bildirir.
EÇS IV 189b
208. Sekizinci bâbda sıfat-ı cehl olduğun bildirir.
EÇS IV 189b
208. Kitâb-ı Tevrât'da şeytânın yetmiş ismi vardır bildirir.
EÇS IV 189b
208. Ammâ Zebûr kitâbı du‘â olmak ile ismi yokdur, zira emr ü nehy yokdur.
EÇS IV 189b
208. Kitâb-ı İncîl'de İblîs'in isimlerin beyân eder ve suhuf-ı İbrâhîm'de esmâların bildirir.
EÇS IV 189b
208. Kur'ân-ı Azîm'de ve lisân-ı Arab'da ve Süryân'da ve Kıbtî'de ve lisân-ı İmrân'da ve yüz kırk lisân üzre şeytânın ismin beyân eder kim makdûr-ı beşer değildir.