İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS IV 189b
208. Netîce-i kelâm yedi kat ka‘r-ı zemînde ve yedi kat âsumânda esmâları vardır ve dilsiz lisânınca işâreti var.
EÇS IV 189b
208. Be-kavl-i Cerîr-i Taberî İblîs-i pür-telbîsin asl [u] fer‘in beyân eder.
EÇS IV 189b
209. Der-beyân-ı eşkâl-i İblîs-i la‘în.
EÇS IV 189b
209. Der-beyân-ı hulviyyât haber-i sahîhaları tahrîr eder.
EÇS IV 189b
209. Der-fasl-ı hikâye-i garîbe vü acîbe-i koyun.
EÇS IV 189b
209. Cemî‘i ecnâs-ı mahlûkât murgânın havâsların beyân eder.
EÇS IV 189b
210. Cenâb-ı Kibriyâ yer yüzünde ibtidâ halk etdüğü mahlûkâtları beyân eder.
EÇS IV 189b
210. Yetmiş aded kavm-i ervâh-ı tayyibeleri ve ervâh-ı habîseleri bildirir ve sergüzeşt-i Armağanî Mehemmed Efendi.
EÇS IV 189b
210. Kavm-i Sakalân-ı ecinne ve kavm-i Câbülkây'yı ve kavm-i Câbülsâ'yı ve kavm-i Gûl-i beyâbânı' bildirir.
EÇS IV 189b
210. Kavm-i Ye'cûc'u ve kavm-i Me'cûc'u ve Yenidünyâ kavmi ve Cânn kavimlerin bildirir.
EÇS IV 189b
210. Ba‘dehû edîm-i arza kadem basanlardan Âdem ü Havvâ ve İblîs ü tâvûs u yılanı beyân eder.
EÇS IV 189b
210. Der-beyân-ı sırr-ı İlâhî-i acîbe ve garîbeyi bildirir
EÇS IV 189b
211. Nasîbîn'den menzil-i Aznavurdepesi ve Göllü köyü ve Koçhisâr ve Gümüşbend.
EÇS IV 189b
211. Menzil-i Vîrânkal‘a ve Karadepe ve Gözlükuyu ve kasaba-i Cüllâb ve şehr-i Ruhbe ve kasaba-i Çârmelik.
EÇS IV 189b
211. Kal‘a-i Birecik ve kasaba-i Nizib ve Kızılhisâr ve karye-i Monlâ Alî.
EÇS IV 189b
211. Menzil-i Kamçıyân ve evsâf-ı kal‘a-i Yeni Ruhbe ve menzil-i Tahtgâh-ı kân-ı mülûkân imâretiyle beyân olunur.
EÇS IV 189b–190a
212. Evsâf-ı harâb-âbâd-ı Eski Musul. 190a
EÇS IV 190a
212. Eski Musul'un harâb olduğiyçün lisân-ı Süryânî'de manzûm şi‘irin beyân eder.
EÇS IV 190a
213. Menzil-i Hân-ı İsmâ‘îl-i kaviyyü'l-bünyân evsâf-ı şehr-i kadîm kal‘a-i Musul-ı azîm.
EÇS IV 190a
213. Âl-i Abbâsiyân'dan Me'mûn Halîfe'nin Bağdâd'dan Mısır'a varup kenz çıkardığın bildirir.
EÇS IV 190a
213. Şehr-i Musul'un bânîleri ve bilâd-ı Rebî‘ denilmesi sebebi.
EÇS IV 190a
214. Ferîdûn Şâh Hazret-i Hûd'a îmân getirüp on bir aded evlâdların bildirir.
EÇS IV 190a
214. Şehr-i Musul niçe divelden divele intikâl edüp Süleymân Hân fethin beyân eder.
EÇS IV 190a
214. Musul'un hâkimlerin ve eyâletinde olan sancak beğlerinin hâsların bildirir.
EÇS IV 190a
215. Musul kal‘ası eşkâli ve kapuları ve müşâsındaki kal‘aları bildirir.
EÇS IV 190a
215. Şehr-i Musul'daki câmi‘leri ve ziyâret-i Hazret-i Circîs ve Hazret-i Yûnus câmi‘i.
EÇS IV 190a
216. Musul'un cümle mesâcidleri ve cümle imâretlerin beyân eder.
EÇS IV 190a
216. Musul halkının lehce-i mahsûsaları ve ibret-nümâ mutalsamâtların beyân eder.
EÇS IV 190a
217. Musul'da medfûn olan ulu'l-azm peygamberlerin ziyâretlerin bildirir.
EÇS IV 190a
217. Hazret-i Yûnus'un ibtidâ âlem-i seyâhatin ve balık karnına girdiğin bildirir.
EÇS IV 190a
218. Şehr-i Musul'dan Bağdâd-ı behişt-âbâda gitdiğimiz beyân eder.
EÇS IV 190a
218. Menzil-i Alî hammâmı ve menzil-i Kargaçamı ve evsâf-ı Sûrân kal‘ası ve menzil-i Acısu.
EÇS IV 190a
219. Menzil-i Kızılhân ve evsâf-ı kal‘a-i Tikrit ve eşkâl-i kal‘ası.
EÇS IV 190a
219. Vech-i tesmiyyesini lisân-ı Moğol'da beyân eder.
EÇS IV 190a
219. Tikrit'in bânîleri ve niçe lisânda esmâların ve cümle cevâmi‘leri ve gayrı imâretlerin bildirir.
EÇS IV 190a
219. Tikrit'in enhâr-ı zülâllerin ve Dicle nehrin beyân eder.
EÇS IV 190a
220. Evsâf-ı belde-i kadîm ve şehr-i azîm-i mahmiyye-i Hızır.
EÇS IV 190a
220. Hazret-i Hızır ile Hazret-i Mûsâ refîk olduklarının âyet-i şerîfelerin beyân eder.
EÇS IV 190a
220. Be-kavl-i müverrihîn-i Arab u Acem hikâyelerin beyân eder.
EÇS IV 190a
221. Şehr-i Hızır hakkında olan Arabî eş‘âr-ı belîği beyân eder.