İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS IV 226b
Temme muhammes-i benâm.
EÇS IV 226b
Ba‘zı lûgatlarının tercümesin beyân eder
EÇS IV 226b
Evvelâ
EÇS IV 226b
vejdbir hâlet
EÇS IV 226b
şar enbârsema etmek
EÇS IV 226b
hoban kandîrbostân bozuntusu fenâ hıyar
EÇS IV 226b
bermişiz(...) olmuş
EÇS IV 226b
hasaki polâd peşmariz olup şişmiş kimsene
EÇS IV 226b
haralıkyanmış
EÇS IV 226b
hopânvîrân
EÇS IV 226b
çankbağçe
EÇS IV 226b
hüsn-i hır hırkemâlin bulmuş meyve
EÇS IV 226b
bir çapbir şinik
EÇS IV 226b
çiçi hızpervazlanmış
EÇS IV 226b
kullâbkemend
EÇS IV 226b–227a
berçegîryolunmuş 227a
EÇS IV 227a
sen çalarsın çapel ele çarpmak
EÇS IV 227a
acep pıtlura pıtraiki tüğü kalmış tavuk
EÇS IV 227a
poh palızınbî-ma‘nâ sözü sazı
EÇS IV 227a
gricek çehreeğri çehre
EÇS IV 227a
hârâkyanmış
EÇS IV 227a
celâ gozlıkta‘am üzre sabırsızlık
EÇS IV 227a
çıhturluknâpâklik
EÇS IV 227a
lâ-kût-ı hem-tâkekoca kelb sakısı
EÇS IV 227a
hapı hapkaşık değiştirmek
EÇS IV 227a
gönîzikçömelip oturmak
EÇS IV 227a
şeyhiksapsız çakı
EÇS IV 227a
pürbetür pürcân acısından kendüyi yere urmuş
EÇS IV 227a
dikdikde hattîkçömlekde kaynayan bulgur aşı
EÇS IV 227a
tıklıztaun
EÇS IV 227a
pıhhıkgülmek
EÇS IV 227a
sarîk-i bî-zırımbir şeye lâzım olmayan deri parçası
EÇS IV 227a
müttâî şıttîkçıban çıkarmış
EÇS IV 227a
celâzza‘îf
EÇS IV 227a
çındırlaeski
EÇS IV 227a
pelâs pohpâre pâre olmuş esbâh
EÇS IV 227a
kinâfhamur
EÇS IV 227a
kinâf,ı kûga gör göt vârhamur (?) kenarında ufak odun gibi
EÇS IV 227a
rûbâzyüz be yüze
EÇS IV 227a
cîz u çızlûşerkek horoz