İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS IV 347b
Nedir ol Kamber-i Şîr-i Hudâ Cömerd Kassâb'ı
EÇS IV 347b
Nedir ol gâzîyân-ı nusret u kattâl-i Mervân'ı
EÇS IV 347b
Kurupdur bârgâhın seyr içün arz-ı Medâyin'de
EÇS IV 347b
Müyesser eyle görmek cümleye ol Pâk Selmân'ı
EÇS IV 347b
Pirim Ma‘rûf-ı Kerhî garba kâmil bir menâzildir
EÇS IV 347b
Esedlerle pür olmuş dâ’imâ ol kabr-i nûrânı
EÇS IV 347b
Yazılmış cümlenin adı tevârîh-i evâ’ilde
EÇS IV 347b
Niçe bin evliyâ bu buk‘ada etmişdi sükkânı
EÇS IV 347b
Eğer âb [u] hevâsından su‘âl etsen aceb olmaz
EÇS IV 347b
Eser sayf u şitâ şâm [u] seher ol bâd-ı Rıdvânı
EÇS IV 347b
Dokundukça zemîn üzre kılur ihyâ nebâtâtı
EÇS IV 347b
Deminde rahmet-i Hak'dan yağar seylâb-ı bârânı
EÇS IV 347b
Açılur câ-be-câ nerkis benefşe lâle amber-bû
EÇS IV 347b
Döşer ferş-i zümürrüdden bezer sahn-ı gülistânı
EÇS IV 347b
Saçıldı amber-i sârâ dokundu verd-i nesrîne
EÇS IV 347b
Mu‘attar kıldı ol demde cihânı buy-ı reyhânî
EÇS IV 347b
Getürmüş her bir eşcârı bir envâ‘-ı fevâkihden
EÇS IV 347b
Gelür ta‘rîfe kâbil söylesem nârenc-i rummânı
EÇS IV 347b
Okur medh [u] senâsın her yanadan tûtî [vü] kumrı
EÇS IV 347b
Kılur şâh-ı gül üzre her seher bülbüller efğânı
EÇS IV 347b
Çıkar seyrân içün faslı bahâra cân-ı uşşâkı
EÇS IV 347b
Gezer nâz ile nâz eyler yürür serv-i hırâmânı
EÇS IV 347b
Aceb gâyetde mahbûbı olur kim hüsn-i sûretde
EÇS IV 347b
Hatâdır söylesem milk-i Mısır'da Şâh-ı Ken‘ân'ı
EÇS IV 347b
Safâ ehlidir ammâ şîve-i reftâra mâyildir
EÇS IV 347b
Deler âhîn-pûşı ger dokunsa çeşm-i peykânı
EÇS IV 347b
Ger elhân-ı Dâvûd'a münâsib olsa âvâzı
EÇS IV 347b
Velî hulk-ı letâfetde geçer hikmetde Lokmân'ı
EÇS IV 347b
Eğer hüsn-i zebânı söylese her dâde mâhirdir
EÇS IV 347b
Bu gâyetde olur ancak kemâl u akl-ı insânî
EÇS IV 347b
Nedir Hâtem sehâvetde nedir Rüstem şecâ‘atde
EÇS IV 347b
Mukâbil olsa rezminde pesend etmez Nerîmân'ı
EÇS IV 347b
Eğer kim tâli‘i döndü felekde gözde hâr oldı
EÇS IV 347b
Deminde her bir ednâsı olur bir Âsaf-ı sânî
EÇS IV 347b
Nedir ol Dicle kim şehrin kenârında revân olmuş
EÇS IV 347b
Yapılmış iki cânibde binâ-yı kasr-ı şâhânı
EÇS IV 347b
Donatmış nahl-i bâsıkdan kamu etrâf [u] eknâfı
EÇS IV 347b
Düzülmüş çevre yanında ne hoş tarzile dihkânı
EÇS IV 347b
Nedir ol hulletü'l-fîhâ ki dâyim Hille pûş olmuş
EÇS IV 347b
Çekilmişdir Furât üzre akar âb-ı firâvânı