İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS IV 348b
{Hıtta-i Bağdâd-ı dârü'l-İslâm'da ziyâret-i İmâm Tâhir b. Hazret-i Alî merkadi zâhirdir. Sene 433 târîhinde intikâlleri zâhir olmuşdur. Rahmetullahi aleyh}.
EÇS IV 348b
Bu mahalde yetmiş iki aded şehîd-i şühedâ ve sahâbe-i kirâm ve kibâr-ı evliyâlar tamâm oldu, ve's-selâm.
EÇS IV 348b
Bağdâd-ı behişt-âbâd-ı dârü'l-İslâm'ın enderûn [u] bîrûnunda medfûn evliyâları mekâbiri ve makâm-ı şerîflerin beyân eder
EÇS IV 348b
Evvelâ mazhar-ı envâru't-tarîka, kâşif-i esrârü'l-hakîka, imâm-ı sâhib-i sadr ve hümâm-ı âlî-kadr. Âlim ü âlem Hazret-i İmâm Mûsâ Kâzım b. {Ca‘fer-i Sâdık: Hilâfet-i Hârûn'da sene 183, ya‘nî selâse ve semânîn ve miede sene 55 yaşında merhûm olup Bağdâd'ın cânib-i garbîsinde bir âsitâne-i azîmdir}. Kuddise sırruhu'l-azîz.
EÇS IV 348b
Ve civârında Hazret-i Muhammedü'l-Cevâd radıyallahu Ta‘âlâ anhümâ. Bu sultân hazretleri Bağdâd'ın karşu yakasında bir kubbe-i pür-envârda medfûnlardır ve ziyâret-i azîmdir.
EÇS IV 348b
Andan şeyh-i ale'l-ıtlâk, kutb-ı istihkâk, ma‘den-i hikmet-i Rabbânî ve sâkin-i külbe-i Sübhânî Hazret-i Şeyh Abdülkâdir-i Cîlânî kuddise sırruhu'l-azîz. Yeri Bağdâd'da bir âsitâne-i sa‘âdetde medfûndur.
EÇS IV 348b
Andan sirâcü'l-ümme, kâşif-i esrârü'l-hafiyye, pîşvâ-yı mezheb ve fusehâ-yı Arab, müctehid-i evliyâ, münferid-i asfıyâ, Hazret-i İmâm-ı A‘zam ve hümâm-ı ekrem Nu‘mân ibn Sâbit el-Kûfî, kuddise sırruhu'l-azîz. Hâk-i Bağdâd'da bir âsitâne-i pür-envâr içinde medfûndur kim midhatinde lisân kâsırdır.
EÇS IV 348b
Andan Sirâcüddîn-i Bağdâdî radî.
EÇS IV 348b
Andan Şeyh Abdülazîz, alemdâr-ı Resûlullah'dır.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Şeyh Muhammed Hallâmî radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Lokmân aleyhi's-selâm, ammâ nübüvvetinde ihtilâf vardır. Şeyh Lokmân nâmında bir şeyhdir derler radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Şeyh Muhammed en-Nûrî radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Şeyh Ahmed el-Gazzâlî radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Şeyh Fazlûn el-Âbid radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Şeyh Şihâbüddîn radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Kamber-i Alî radî, {Haccâc şehîd etdi. Sayisler ve mekkârîlerin pîridir}.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Seyyid İmâm İbrâhîm radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Şeyh Necmeddîn radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Âfitâb-ı Âlem-tâb Şeyh Cömerd Kassâb radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Şeyh İbrâhîm el-Fazl radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Şeyh Muhammed el-Fazl radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Şeyh Necîbüddîn radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Pîr Dâvûd radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Şeyh Muhammed el-Kudûrî radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i İmâm Abdullah radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i İsâ makâmı salavâtullahi aleyh.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Ebû Sa‘îd radıyallahu Ta‘âlâ aleyhim ecma‘în.
EÇS IV 348b
Vech-i meşrûh üzre ol hadarât ki Bağdâd içerüsünde olan bunlardır kim tahrîr olundu. Rıdvânullahi Ta‘âlâ aleyhim ecma‘în.
EÇS IV 348b
{Ve el-Mevlâ Mehemmed Subaşı İslâmbol hâkidir. Bağdâd monlâsı iken merhûm olup kabri İmâm Mûsâ'da medfûndur. Âlim ü fâzıl-ı Rûm idi}.
EÇS IV 348b
Bağdâd-ı dârü'l-İslâmın karşusunda Kuşlar kal‘ası cânibinde olan evliyâ vü meşâyih-i asfiyâ âsitâneleri aşağıda tahrîr olunur, böyledir
EÇS IV 348b
Evvelâ Şeyh Sandal radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Şeyh Muhammed el-Veyrî radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Şeyh Muhammed en-Nu‘mânî radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Şeyh Burhâneddîn radî,
EÇS IV 348b
[Andan] Hazret-i Kılıç Arslan radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Şeyh Muhammed radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i Şeyh el-Mesânî radî.
EÇS IV 348b
Andan Hazret-i İmâm Hanbel radî.
EÇS IV 348b
Andan Hâne-i Bûriyâ-yı Velî radî.
EÇS IV 348b
Andan Hâne-i perûy-i Haydar.