İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS V 17a
Gördüm ki Gümrük Emîni Mahmûd Ağa'nın iki aded Tatar ulakları geldi ve hemân gerüye dönüp paşaya çıkup "Sultânım! Müjde, Tatar ulaklar[ı] geldi ve sultânıma mektûblar getirdi" dedim.
EÇS V 17a–17b
Hemân Paşa eyitdi: "Evliyâm! İşte Malazgird kal‘asında gördüğün vâkı‘ada Siyâvuş Paşa ve Mehemmed Paşa vâlideleri ‘Oğullarımızın gark olduğun Evliyâm paşana Erzurûm'da söyle’ dedikleri budur kim sen bana bu Erzurûm'da ‘Ulaklar geldi’ deyü haber etdin. Bu ulaklarda çok haber vardır. Tîz Gümrük Emîni Mahmûd Ağa'yı ve ana mübâşir gelen öksüz kalmış Hüseyin Ağa'yı ve müsellim ağayı çağırın, gelsinler" derken anlar dahi iki ulak ile hâzır imiş. 17b
EÇS V 17b
Paşa huzûruna girüp hemân iki ulak sadağı ve savatı ve belinde kılıcıyla Paşa huzûruna gelüp kalpakların taşlayup, ya‘nî yere bırağup dest bûs edüp mektûbları Paşa destine verüp gerüye durdu. Paşa ibtidâ Kaya Sultân'ın mektûbun kırâ’at edüp el-hükmülillâh Arapça deyü ağlayup,
EÇS V 17b
"Evliyâm, gördün mü? Demin sen İslâmbol'da Defterdârzâde {ile} müşerref olduğunuzda ‘Hoş geçinirsiz’ dedin. Ben ‘Allâh gecinden müyesser ide’ dediğimde sen ta‘accüb etdin. İşte Siyâvuş Paşa sadrıa‘zam iken merhûm olmuş. Hemân ol ân Defterdârzâde Mehemmed Paşa'yı huzûr-ı pâdişâhîye kığırup ‘Sen Siyâvuş Paşa lalama en‘âm-ı şerîf okutdurup öldürmüşsün’ deyü bostâncıbaşı çardağında katl edüp na‘şını Demirkapu önüne bırağırlar. Mehemmed Paşa'yı boğup rûh teslîm etdiği ân bir oğlu vücûda gelüp ismini Mehemmed Yetîmi komuşlar" dedikde hemân bu hakîrin cânı hulkuma gelüp bana bir bükâ âriz oldu kim aklım başımdan gitdi.
EÇS V 17b
Zîrâ ol vezîr-i rûşen-zamîrin bu Erzurûm'da gümrük kitâbeti ve hazînesi kitâbeti ve nedîmliği hidmetinde olup bu kasrın nakşı ve târîhleri bahânesiyle bir buçuk senede on yedi kîse ihsânın ve on kîse kuruşluk hedâyâ in‘âmın görmüşdüm. Hudâ garîk-i rahmet ede.
EÇS V 17b
Der-beyân-ı ahlâk-ı hamîde-i Defterdârzâde Mehemmed Paşa
EÇS V 17b
Peder-i büzürgvârları Bosnevîyyü'l-asl livâ-i Hersek'de kasaba-i Nevesin'li idi. Fâtih-i Egre Mehemmed Hân hidmetinde behreyâb olup niçe manâsıb-ı âlîlerde merâtib-i ulyâ kat‘ ederek âhir cülûs-ı Sultân Murâd Hân-ı Râbi‘de başdefterdâr olup hazîne-i pâdişâhîye nizâm [u] intizâm buldurmuşken sene 1041 târîhinde Hâfız Ahmed Paşa'yı kul pâre pâre edüp Receb Paşa sadrıa‘zam olup yine kul mâh-ı Ramazân'da bir dipi ve boran kar yağarken kul gulû edüp Murâd Hân'dan Musâhib Mûsâ Çelebi'yi isteyüp Receb Paşa sarâyında kul hançer üşürüp şehîd etdiler ve na‘şını sarâydan aşağı Atmeydânı'na atdılar. Mevtine târîh:
EÇS V 17b
Mûsâ'ya cemâliyle tecellî kıla Bârî.Sene 1041
EÇS V 17b
Cümle kul yine gulû etmeden ferâgat etmeyüp "Bu Mûsâ'nın himâyesinde olan Yeniçeri Ağası Hasan Halîfe'yi ve Defterdâr Mustafâ Paşa'yı isteriz" dediler.
EÇS V 17b
Âhir-i kâr Hasan Halîfe'yi bulup tîğ-i cellâd-ı şâhî ile kellesin teninden cıdâ, serini ber-cıdâ edüp Atmeydânı'na bırakdılar.
EÇS V 17b
Ve Defterdâr Mustafâ Paşa'yı dahi pinhân olduğu künc-i vahdetde bir hidmetkâr ta‘rifi sebebiyle bulunup Atmeydânı'nda anı dahi fermân-ı pâdişâhîyle katl olunup na‘şını kul haşerâtları sinirinden çınar ağacına asdılar. Anıniçün pâ-maslûb Defterdâr Mustafâ Paşa derler.
EÇS V 17b
Bu hikâye-i mûhîş-i dırâzdan murâd oldur kim bâlâda zikr olunup şehîd olan Mehemmed Paşa efendimiz bu maslûb Defterdâr Mustafâ Paşa'nın ciğer-kûşesi idi.
EÇS V 17b
Âhir-i kâr elli sekiz yaşında kendüye de rütbe-i şehâdet müyesser oldu, ammâ pederinden sonra on dörd yaşında garîb ve bî-kes kalup bir pençe-i âfitâb mehtâb bir mahbûb şâh-ı cem-cenâb idi kim ol asırda cihân-ârâ bir melek-sîmâ sultân-ı cüvânân idi. Rûznâmeci İbrâhîm Efendi ve Süleymâniyye'de sâkin Uzun Hüseyin Ağa ve Defterdâr Ömer Efendi ve Sıdkı Efendi nâm be-nâm-ı hümâm kimesneler bu Mehemmed Beğ'in pederi huddâmlarından oldukları cihetden bu Mehemmed Beğ'i gözedüp ecnebî ve enâyîden hıfz [u] hırâset etdiler. Tâ ki yigirmi beş seneye bâliğ olup müzellef zakan(?) oldukda dîvân hâceliklerinden taşra kâğız emâneti hidmetine istihdâm etdirüp niçe sene mutasarrıf olup niçe manâsıb-ı dîvân zabt edüp âhir-i kâr cülûs-ı İbrâhîm Hânî'de Anadolu muhâsebecisi olup niçe zamân ana da mutasarrıf olup ba‘dehû silihdâr ağalığı hidmetine me’mûr olup ol asırda Sâlih Paşa defterdâr iken vezîria‘zam oldu.
EÇS V 17b–18a
Hikmet-i Hudâ bu Sâlih Paşa sinirinden maslûb Defterdâr Mustafâ Paşa'nın hidmetkârı idi. Kendüleri sadâret rütbesine nâ’il oldukları gün hukûk-ı sâbıkaya binâ’en bu Defterdârzâde Mehemmed Beğ çelebisini ileri çeküp Yeniçeri Ağası etmek murâd edindikde Mehemmed Beğ kabûl etmeyüp eyâlet-i Erzurûm'a tâlib oldukda ol ân Vezîr Sâlih Paşa Sultân İbrâhîm Hân'a telhîs edüp telhîsi hayyız-ı kabûlde olup eyâlet-i Erzurûm üç tuğ vezâret ile ibtidâ’en Defterdârzâde Mehemmed Paşa efendimize sadaka olunup ibtidâ anlar ile memâlik-i Erzurûm seyâhatine gidüp andan üç kerre diyâr-ı Acem'e gitdiğimiz bâlâda cümle cild-i evvelimizde mastûrdur, ammâ saded-i ahlâk-ı hasene-i Mehemmed Paşa oldur kim bu eyâlet-i Erzurûm'a mutasarrıf iken ahâlî-i Erzurûm emn [ü] emân-ı âsâyiş ile herkes kendü kâr [u] kisbinde zevk u safâdan hâlî değiller idi. 18a Ve adl [ü] adâlete mâ’il ve hakk-ı cevâba her bâr ka’il idi ve mutasarrıf olduğu eyâletlerde bir karye değil bir hâne gâret olunmadı ve tevâbi‘ine gâyet zâbit w râbit olup herkes ırzıyle zevk u şevkinde olup pâk u pâkîze ve musallî tevâbi‘lere mâ’il idi, zîrâ kendü nefsinde dahi pâk u pâkîze her şeyden müberrâ bir mahbûbü'l-kulûb ve bir akl-ı Arasto ve dûrbîn-fikr ve re‘âyâ-perver idi ve kemâl-i sâhib-i hayâ ve mü’eddeb olduğundan bir ferd-i âferîde anın avret yerin görmüş değiller idi. Ve irtişâ ve zemm ü nemm ve gıybet ve mesâvî tarafından gâyetle perhîzkâr idi. Ve şecâ‘at ve mehâbet ve selâbetde beyne'l-akrân Sâm u Nerîmân akrân idi. Hattâ sene 1057 târîhinde şuşik kal‘ası cenginde ve dahi sene {1058 târîhinde} Üsküdar'da Kara Murâd Paşa sadrıa‘zam iken Gürcî Nebî ve Katırcıoğlu cenginde bu Mehemmed Paşa talî‘a-i asker olup çarha cenginde etdiği bahâdırlıkları bir vezîr-i dilîr etmemişdir. Meğer Gâzî Seydî Ahmed Paşa Tarabefzûn eyâletinde nehr-i Çoruğ kenârında Gönye kal‘ası cenginde kavm-i Kazak-ı Ak ile etmiş ola.
EÇS V 18a
Âhirü'l-emr otuz bir sene müfârakatımızdan sonra vezâret ile gâh şâm ve Mar‘ayş ve Malatıyye ve eyâlet-i Mora ve niçe manâsıb-ı âlîlere mutasarrıf olup mu‘azzez ve mükerrem idi. Çün emr-i Hudâ böyle imiş kim,
EÇS V 18a
Sebeb-i şehâdet-i Mehemmed Paşa
EÇS V 18a
Burnâz Müftî nâm müfsidin ifsâd u mekriyle böyle yüzden şehîd olduğın beyân eder: Evvelâ Siyâvuş Paşa merhûm olıcak,
EÇS V 18a
Burnâz Müftî nâm şakî paşaya gelüp eydir: "Bire birâder, durma hemân cülûs idelim. Bu Mehemmed Hân sabîdir, bilmez. Necîb ü reşîd değildir. Ya Selîm'i, ya Süleymân'ı veya Ahmed'i veya Orhân'ı pâdişâh edelim. Anlar bu devlete vukûf-ı tahsîl edince zamân geçer, sen mü’ebbed vezîria‘zam ol. Bir müstakil şeyhülislâm olup bu kârhâne-i atîkde bir kâr-ı cedîd edüp mülk-i emlâklar ve çerâğ-ı efrûhteler edüp her tarafa kol kanat salup zemîne bîhler uralım, iş görelim, durma hemân cümle ocak ile söz edelim ve elbette bir iş görelim" dedikde,
EÇS V 18a
Paşa-yı dûrbîn-fikr eydir: "Bire efendi, cülûs yok iken ben şimdi bu kula üç ayda ben beşer bin altışar kîse mevâcibi yetişdiremem. Tedâhül bize göz açdırmamışdır. Eğer cülûs olursa ya bu yüz bin askere altı bin kîse cülûs in‘âmın kanden peydâ edeyim" dedikde, hemân,
EÇS V 18a
Burnâz-ı pürnâz u kurnaz müftî eydir: "Bire Harem-i Hâs'da birkaç kişiyle bir olup Sultân Murâd'ın cem‘ etdiği çilhâne hazînesin açdırup cümle kula cülûs in‘âmı ve mâhiyye kul mevâciblerin verdikden sonra bin pâre gemiyle Girid ve Malta üzre sefer edüp ba‘de'l-feth [ü] futûh kula ruhsat verüp artık sefer lafzın anmayup niçe zamân bu devletde seninle ber-devâm oluruz" dedikde,
EÇS V 18a
Paşa-yı umûr-dîde eydir: "Bire efendi, bu iyi meşveretdir, ammâ ol hazîne dediğini Sultân İbrâhîm perîşân edüp Cinci Hoca'ya ve şekerpâre'ye ve Telli Haseki'ye ve Ahmed kulu sâzendelerine ve niçe bin aded musâhib ve musâhibelere ol hazîneyi telef edüp bir nukre ve bir dânık-ı Devânıkî hazînede kalmamışdır. Ben bu gûne vezâret istemem. Allâhümme âfinâ. Efendi bu cevâbı pinhân eylen gâyet bed sözdür" dedikde hemân,
EÇS V 18a
Burnâz ve kurnaz müftî muğber hâtır kalkup, "Siyâvuş Paşa'nın ve gayrının cenâzesine hâzır olalım" deyüp huzûr-ı Mehemmed Paşa'dan kalkup gider.
EÇS V 18a
Der-akab Harem-i Pâdişâhîye varup, "Pâdişâhım, Defterdâroğlu hâlâ defterdârın cülûs etmek ister, ben rızâ vermedim" deyü kendi kelâmın yine huzûr-ı pâdişâhîde nakl-i bi'l-mıstar edince der-akab,
EÇS V 18a
Defterdârzâde Defterdâr Mehemmed Paşa'yı içeri çağırup, "Siyâvuş Lala'mın fevtiyçün En‘âm okudup şehîd eden ve cülûs etmek murâd eden sen misin?" deyü söyletmeden bilâ-te’hîr efendimiz Gâzî Mehemmed Paşa-yı mazlûmu nâ-hakk ma‘nûkan hürre şehîd etdiler ve katl îcâb eder hâli yok iken rütbe-i şehâdete erişüp livâ-i Hazret-i Hamza sâyesinde haşr oldu. Rahmetullâhi aleyh rahmeten vâsi‘a.
EÇS V 18a
Bu mertebe ta‘rîf ü tavsîf ve mertebeden murâd [u] merâm oldur kim âlem-i sabâvetden beri bir yerde esüp nân u nemek hakkı olduğundan hayr ile yâd etmeğiçün bu yüzden tahrîr olundu. Rahmetullâhi aleyh.
EÇS V 18a
Ammâ garâbet andadır kim, bu hakîr Malazcird kal‘asında gördüğüm vâkı‘ada Siyâvuş Paşa ve Mehemmed Paşa İslâmbol denizinde gark oldu dedikleri vâkı‘ayı,
EÇS V 18a–18b
Melek Ahmed Paşa ta‘bîr edüp, "Erzurûm'da anların haberi gelir ve biz Âsitâne'de anlar ile 18b görüşemeziz. Anlar şimdi gayrı mansıbdadır. Biz seninle Evliyâm Rûm mansıblarına gideriz" dediği rumûz-ı künûzler cümle gelüp zuhûr etdi.
EÇS V 18b
Andan bildim ki Koca Melek Ahmed Paşa tehî değil. Bir rumûz-ı künûz sâhibi velî mertebesinde bir vezîr-i meşâyihdir. Dibelik mahabbet edüp dâmenin elden komadım.
EÇS V 18b
Ba‘dehû Melek Ahmed Paşa Erzurûm'da ulakların mektûbların kırâ’atden sonra ulaklara in‘âm edüp Gümrük Emîni Mahmûd Ağa'nın üzerine mübâşir gelen Hüseyin Ağa melîl melîl ağlarken,
EÇS V 18b
"Elem çekme Hüseyin Ağa, Defterdârzâde efendin merhûm olduysa Melek sağ olsun. Demin sen bizim bir ricâmızla Mahmûd Ağa'yı hapsden ıtlâk edüp insâniyyet etdin. Anlar mukâbelesinde biz de seni garîb komazız. Tîz kethüdâyı çağırın" dedi.
EÇS V 18b
Der-sitâyiş-i kerem-i Melek Ahmed Paşa berây-ı Hüseyin Ağa
EÇS V 18b
Derhâl kethüdâ gelüp, "Yûsuf, bu Hüseyin Ağa bizim garîbimiz oldu ve İslâmbol'dan birer kamçıyla ulak olup geldi. Biz buna ibtidâ bir cerge, ammâ cedîd ve mükellef ola, matbahı ve sâ’ir beş aded haymesiyle ola ve bir katar katır ve beş köle ve beş at bisâtıyla ve beş tîrkeş ve kılıç ve mızrak ve cümle yol mühimmât [u] levâzımâtın gör. Tîz hazînedâr beş kîse getür" deyüp beş kîseyi Hüseyin Ağa'ya verüp Paşa kendü arkasındaki beş yüz guruşluk semmûr kürkün Hüseyin Ağa'nın arkasına geydirüp Paşa kendisi yerinden kalkup,
EÇS V 18b
Mahmûd Ağa'nın arkasından semmûr kürkün çıkarup "Senin üzerine mübâşirdir. ‘Efendisi merhûm oldu’ deme, dahi ziyâde ri‘âyet eyle" deyü Mahmûd Ağa'nın kürkin Hüseyin Ağa'ya geydirüp kendi kürkü ve Paşa kürkü ve Mahmûd Ağa kürküyle Hüseyin Ağa üç kürklü olup,
EÇS V 18b
Mahmûd Ağa'ya Paşa fermân etdi kim "On kîse de sen ver" deyüp der ân on kîse Mahmûd Ağa verüp üç at ve iki Gürcî gulâm ve bir katar katır verdi ve,
EÇS V 18b
Paşa buyurdular kim, "Her kim beni severse a‘yân-ı Erzurûm Hüseyin Ağa'ma cümle ri‘âyet eylesin" deyü fermân edince Allâhu ekber yedi günde herîf mâla müstağrak olup neye uğradığın bilmedi. Ve Paşa'nın ta‘yînâtın alup kapucubaşı zümresine ilhâk eyledi ve,
EÇS V 18b
Paşa buyurdular kim "Hüseyin Ağam eski kapu yoldaşın ile yan yana cerge cergeye kurup konup göçün" deyü fermân etdiler. Ve's-selâm.
EÇS V 18b
Ve ol gün yine Paşa efendimiz bu hakîr ile iki yüz altun ve iki Keşmirî şal ve bir destmâl Vanî Efendi'ye hedâyâ gönderüp altunları kabûl etmeyüp iki aded şâlları alup elli altunun hakîre verüp mâ-bâkîsinden fukarâlarına üçer altun bezl edüp ziyâdesin bir fukarâsıyla mühürleyüp Paşa'ya gönderdi.
EÇS V 18b
Sâhib-i sülûk u müfessir ve muhaddis, bahr-i me‘ânî ârif u samedânî eş-şeyh Hazret-i Muhammed Vanî'dir kim ol asırda yegâne-i asr-ı zamâne idi, ammâ vakt-i gurûb değil küşâde-meşreb mustalih ve fusehâ-i bülegâdan bir fudalâü'd-dehr kimesne idi, ammâ dehrî değil idi. Sellemehullâh.
EÇS V 18b
Hulâsa-i kelâm, şehr-i Erzurûm'da on gün tekâ‘üd edüp şiddet-i şitâyı sehel geçürüp Erzurûm Vâlîsi Zurnazan Paşa'nın gelmesi haberin alup tuğlar gidüp ertesi gün ale's-seher cümle a‘yân-ı vilâyet alay ile paşayı Erzincân kapusundan taşra çıkarup nısf menzil gidüp cümle vedâ[‘]laşup anlar Erzurûm'a avdet etdiler. Bizler (---) sâ‘atde,
EÇS V 18b
Menzil-i karye-i Ilıca