Eserler · Karahanlı Türkçesi

Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

Karahanlı 11. yy. Düzyazı kısaltma: KuT metin aranabilir

Kaynak yayın

ATA, Aysu 2004. Türkçe İlk Kur’an Tercümesi (Rylands Nüshası) Karahanlı Türkçesi (Giriş-Metin-Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

2.150

cümle

38.093

sözcük

6.525

ayrı biçim

3.827

tek geçişli

%58,7 (hapax)

0,488

STTR

standart tür/sözcük

17,7

sözcük / cümle

5,58

harf / sözcük

eksik yer (lakün)

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Ku. T. 29/61b1

86 ḳaçan kim indrülse süre kim bitiŋler tėp taŋrıḳa ḳatlanıŋ yalavaçı birle destur tileyür sėnde uluġsıġlıḳ iḍisi olardın ayurlar: koḍġıl bizni bolur-miz oldruġlılar birle

Ku. T. 29/62a2

87 tapladılar kim bolsalar ḫilaf ḳılıġlılar birle mühr uruldı köŋülleri üze olar yime uḳmazlar

Ku. T. 29/62b2

88 ançası bar yalavaç anlar kim bittiler anıŋ birle ḳatlandılar malları birle özleri birle bu ögür olar[ḳa] hayrlar bu ögür olar ḳurtuluġlılar

Ku. T. 29/63a2–3

89 anuttı taŋrı olarḳa uştmahlar aḳar astınıda arıḳlar cavidaneler anıŋ içinde ol ḳurtulmaḳ [uluġ] ol

Ku. T. 29/63b1

90 keldi ʿözr ḳılġuçılar ʿArablardın destur bėrilse olarḳa olturdı anlar kim yalġan tutarlar taŋrını hem yalavaçını munu teger anlarḳa kim tandılar olardın ḳın açıtġan

Ku. T. 29/64a2

91 Yoḳ zaʿiflar üze yoḳ igligler üze yoḳ anlar üze kim bulmazlar ol kim hezine ḳılsalar tarlıḳ emgek ḳaçan eḍgü sansalar taŋrıḳa hem yalavaçıŋa yoḳ eḍgülük ḳılġanlar üze hiç yol ol taŋrı örtgen ulaşu yarlıḳaġan ol

Ku. T. 29/65a1

92 Yoḳ anlar üze kim ḳaçan kelseler saŋa kötürse sen olarnı aysa sen: bulmaz men anı kim kötürse men sizni anıŋ üze. Ewrülürler közleri yaşaŋurur yaşdın ḳaḍġurup bulmaduḳlarıŋa anı kim hezine ḳılurlar

Ku. T. 29/65b2

93 bütünlükin yol üze kim anlar destur tileyürler sėnde olar baylar tapladılar kim bolsalar ḫilaf ḳılġanlar birle mühr urdı taŋrı köŋülleri üze yime olar bilmezler

Ku. T. 30/1al

53 ... fermanlaġan ol yawuznı meger ol kim yarlıḳasa meniŋ iḍim iḍim örtgen ulaşu yarlıḳaġan ol

Ku. T. 30/1b2–3

54 aydı ol melik: keldürüŋ maŋa anı ḫas ḳılayın anı özümke…

Ku. T. 30/2a1

66 ... bėrmeginçe bir bütünlük taŋrıdın keldürge sizler maŋa anı meger kim tegre ḳapsalsa sizler yaʿni erk bolmasa ḳaçan [bėrdi]ler erse aŋa bütünlüklerini aydı: taŋrı anıŋ üze aytur-miz küdezçi ol. aydı: oġlanlarım kirmeŋler bir ḳapuġdın kiriŋler öŋin öŋin ḳapuġlardın …

Ku. T. 30/3a1–2

79 ... ol kim buldumız iḍişimizni anıŋ üskinde biz andaġ erse küç ḳılıġlılar-miz

Ku. T. 30/3a3

80 ḳaçan kim umunçsuz boldılar erse andın ḳatıḳsız boldılar yaşru sözlegli boldılar aydı uluġları: bilmez mü sizler kim ataŋız çın-oḳ aldı siziŋ üze üstüvarlıḳ taŋrıdın anda aşnu ol kim teŋde keçtiŋiz yusuf işi içinde tepremez men bu yerdin destur bėrginçeke tegi maŋa atam azu hükm ḳılsa taŋrı maŋa ol hükm ḳılıġlılarda yaḫşıraḳ erür

Ku. T. 30/4b1–3

81 yanıŋlar ataŋızḳa aytıŋlar: ey atamız seniŋ oġluŋ oġrılıḳ ḳıldı tanuḳluḳ bėrmez-miz meger anı kim bildimiz ermez-miz ġaybnı küḍezigliler

Ku. T. 30/5al

82 sorġıl uluş boḍnıdın ol kim erdimiz anıŋ içinde ol arḳışda kim keldimiz anıŋ içinde biz köniler-miz

Ku. T. 30/5b1

83 aydı: kendü bezedi sizke özleriŋiz bir iş sermek körklüg bolġay kim taŋrı kim keldürgey maŋa olarnı ḳamuġ bütünlükin ol bilgen bütün işlig

Ku. T. 30/6a2–3

84 yüz ewürdi olardın aydı: ey ökünç yusuf üze. ürgerdi anıŋ iki közi ḳaḍġudın ol öwke siŋürgen ol

Ku. T. 30/6b1–3

85 aydılar taŋrı tuta and: üküş tutaşı yad ḳılur sen yusufnı ançaḳa tegi bolur sen igdin ......azu bolur sen helak boluġlılardın

Ku. T. 30/7a1–2

86 aydı: anıŋ üçün ınçıḳlanur men ḳaḍġum saḳınçımdın teŋrike bilür men taŋrıdın anı kim bilmez sizler

Ku. T. 30/7a3

87 ey oġlanlarım barıŋlar irteŋler yusufdın anıŋ ḳadaşındın umınçşız bolmaŋlar taŋrınıŋ rahmetindin kim ol umınçsız bolmas taŋrı rahmetindin meger tanıġlı boḍunlar

Ku. T. 30/8a1

88 ḳaçan kirdiler erse anıŋ üze aydılar: ey ʿaziz tegdi bizke hem boḍnumızke ḳor yas keldürdümiz bir kesek azḳına bitig tükel bėrgil bizke ülgüni sadaḳa ḳılġıl biziŋ üze ol taŋrı yanut bėrür sadaḳa bėrgüçilerke / muyanlıḳ bėrgüçilerke

Ku. T. 30/8b2–3

89 aydı: nek bilür mü siz nė ḳıldıŋız yusuf birle hem inisiŋe ançada sizler biligsiz erdiŋizler

Ku. T. 30/9a1

90 aydılar: sen mü sen yusuf aydı: men yusuf men ve bu meniŋ ḳarındaşım ol çın-oḳ sipas urdı taŋrı biziŋ üze ol kim saḳınsa hem serse ol taŋrı zayiʿ ḳılmaz eḍgü işliglerniŋ yanutın

Ku. T. 30/9b3

91 aydılar taŋrı tuta and: çın-oḳ üḍürdi taŋrı biziŋ üze neçeme bolsa-miz yazuḳ ḳılıġlılar

Ku. T. 30/10a1–3

92 aydı: melamet yoḳ siziŋ üze bu kün yarlıḳaġay taŋrı sizni ol yarlıḳaġanlarda yarlıḳaġanraḳı ol

Ku. T. 30/10b1–2

93 eletiŋler bu köŋlekimni kemşiŋ anı atam yüzi üze kelgey körgen keldürüŋler maŋa boḍnuŋuz birle ḳamuġ

Ku. T. 30/10b3

94 ḳaçan aḍrıldı erse arḳış aydı ataları: ..

Ku. T. 30/11a1–3

111 … anda öŋdin erdi belgürtü aḍırmaḳ tegme nerseni köni yolḳa köndürmek yarlıḳamaḳlıḳ ol boḍunḳa kim kirtgünürler

Ku. T. 30/11b1

başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan ol

Ku. T. 30/11b2

1 men men taŋrı bilür men körer men. ol bitig ayetleri ol kim ..

Ku. T. 30/12a1

43 ... meniŋ aramda siziŋ araŋızda yana ol kim anıŋ üskinde ol bitig ʿilmi

Ku. T. 30/12a2

başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan ol

Ku. T. 30/12b1–3

1 men taŋrı körer men. bitig indürdümiz anı saŋa çıḳarsa sen boḍunnı ḳaraŋḳuluḳlardın [yaruḳ]-–luḳḳa iḍi fermanı birle olar küşüş…

Ku. T. 30/15a1

25 ... bolġay kim anlar pend alsunlar tėp

Ku. T. 30/15b1

26 bir arıġsız söz meseli bir arıġsız yıġaç teg ḳoŋruldı yer üstünindin yoḳ aŋar amrulmaḳ

Ku. T. 30/16b3

27 bekütür taŋrı anlarnı kim kirtgündiler berk bekümiş aytıḳ birle…

Ku. T. 30/17a1–3

52 ... bütünlükin ol bir ök taŋrı turur pend alsunlar bilig ḫıred iḍileri

Ku. T. 30/18b1

başladım taŋrı atı birle ulaşu yarlıḳaġan üküş rahmetliġ

Ku. T. 30/19a1

1 taŋrı bilür. ol bitig belgüleri ol oḳıġu ol belgülüg

Ku. T. 30/19b2–3

2 üküş nėme bolur kim sewerler anlar kim tandılar eger boyun bėrigliler erse