Eserler · Karahanlı Türkçesi

Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

Karahanlı 11. yy. Düzyazı kısaltma: KuT metin aranabilir

Kaynak yayın

ATA, Aysu 2004. Türkçe İlk Kur’an Tercümesi (Rylands Nüshası) Karahanlı Türkçesi (Giriş-Metin-Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

2.150

cümle

38.093

sözcük

6.525

ayrı biçim

3.827

tek geçişli

%58,7 (hapax)

0,488

STTR

standart tür/sözcük

17,7

sözcük / cümle

5,58

harf / sözcük

eksik yer (lakün)

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Ku. T. 30/30b2

77 bütünlükin kim anıŋ içinde belgü ol kirtgünüglilerke

Ku. T. 30/30b3

78 her-ayine neçe yime kim bök ėşleri ..

Ku. T. 30/31a1–3

88 … inçründürdümiz anıŋ birle türlügler anlardın ḳaḍġurmaġıl olarnıŋ ḳoḍı tutġıl ḳanatıŋnı kirtgünüglilerke

Ku. T. 30/31b1

89 ayġıl: her-ayine men ḳorḳuttaçı men belgülüg

Ku. T. 30/31b2

90 neteg kim indürdümiz üleşigliler üze

Ku. T. 30/31b3

91 anlar kim ḳılḍılar oḳıġunı kes kes

Ku. T. 30/32a1

92 iḍiŋ tuta and her-ayine sorġay men olarḳa yumḳıḳa

Ku. T. 30/32a2

93 andın kim ḳılur erdiler

Ku. T. 30/32a3

94 keçürgil ötegil anı kim yarlıġ bėrlür sen yüz ewürgil ortaḳ ḳatıġlılardın

Ku. T. 30/32b2

95 biz tap kelgey miz saŋa ėlükleglilerdin

Ku. T. 30/32b3

96 anlar kim ayurlar taŋrı birle aḍın taŋrı munu …

Ku. T. 30/33a1

2 ... bütünlükin kim yoḳ iḍi meger men taŋrı ḳorḳuŋ mėndin

Ku. T. 30/33a2–3

3 törütti köklerni yerlerni könilikin uluġ yüksek turur andın kim ortaḳ ḳatarlar

Ku. T. 30/33b1–2

4 törütti kişilerni uça suwındın kim ol ol çoġıçı üstelgen belgülüg

Ku. T. 30/33b3

5 yılḳılar törütti olarnı sizlerke ..

Ku. T. 30/34a1–3

10 ol ol erdi kim indürdi kökdin sizke andın içgü andın nė yıġaç otlatur sizler anıŋ içinde

Ku. T. 30/34b1

11 ündrür sizlerke anıŋ birle tarıġ zeyt yıġaçı hurma tüpleri üzümler tegme yimişlerdin bütünlükin kim anıŋ içinde belgü ol boḍunḳa kim saḳnurlar

Ku. T. 30/35a2

12 uḍu barıġlı ḳıldı sizlerke tünni kündüzni künni aynı yulduzlarnı boyun bėrigliler ol anıŋ yarlıġı birle bütünlükin anıŋ içinde ol belgüler ol boḍunḳa kim ög birle uḳarlar

Ku. T. 30/35b3

13 anı kim yarattı sizlerke yer içinde türlüg türlüg boḍuġları bütünlükin anıŋ içinde belgüler ol ol boḍunḳa kim pend alnurlar

Ku. T. 30/36a3

14 ol iḍi ol kim ferman tutuġlı ḳıldı teŋizni yėse sizler andın yaş et çıḳarsa sizler andın ėtig keḍer sizler anı körgey sizler kemini keligli tartıġlı anıŋ içinde tilese sizler anıŋ artuḳluḳındın bolġay kim sizler şükr ötegey sizler

Ku. T. 30/37a3

15 kemiştiler yer içinde bekümiş taġlar ta yoḳatmasun sizlerni aḳar arıḳlar yollar bolġay kim sizler köni yolḳa köngey sizler

Ku. T. 30/37b3

16 belgüler yulduzlar birle olar köni yolḳa barırlar

Ku. T. 30/37b3

17 azu ol mu kim törütür ..

Ku. T. 30/38a1

22 ... olar boynaġuluḳ ḳılıġlılar ol

Ku. T. 30/38a2

23 Sėzigsiz her-ayine taŋrı bilür anı kim yaşrurlar yime anı kim açuḳ aşkara ḳılurlar bütünlükin kim sewmez ol boynaġuluḳ ḳılıġlılarnı

Ku. T. 30/38b2–3

24 ḳaçan kim aytılsa olarḳa: negü indürdi iḍiŋiz ayurlar: aşnuḳılarnıŋ bitimiş sörçekleri

Ku. T. 30/39a1–3

25 kötürseler yüklerini tükel ḳopmaḳ küni yime anlarnıŋ yüklerindin yolsuz ḳılur olarnı biligsizlikin bilgil kim iş yawuz ol anı kim kötrürler

Ku. T. 30/39b1

26 çın-oḳ al ḳıldılar anlar kim olarda öŋdin erdiler ḳoŋurdı taŋrı olarnıŋ ullarındın yer töşeklerindin tüşti olarnıŋ üze şiftar / öçek üstünlerindin keldi olarḳa ḳın andın kim bilmesler

Ku. T. 30/40a3

27 yana ḳopmaḳ küninde rüsva ḳılur olarnı ayġay: ḳayda ol ortaḳlarım anlar kim ortaḳ ḳatar erdiŋizler olarḳa. aydılar anlar kim bėrildiler bilig: bütünlükin kim rüsvalıḳ bu kün ėsizlik tanıġlılar üze ol

Ku. T. 30/41a3

28 anlar kim canları kirürler ferişteler küç ḳılıġlılar özleriŋe yime boyun bėrürler sizke. anı kim ḳılmas erdimiz bir ėsizlik. andaġ her-ayine taŋrı bilgen ol anı kim ḳılur erdiŋizler

Ku. T. 30/42a1–3

29 kiriŋler tamuġ ḳapuġlarındın meŋgü ḳalıġlılar anıŋ içinde nėme yawuz turġu yer ol uluġsıġlıḳ ḳılıġlılarnıŋ yanıŋşı

Ku. T. 30/42b1

30 ayıldı anlarḳa kim: saḳnuḳluḳ ḳıldılar ne ol kim indürdi iḍiŋiz. ayurlar: eḍgülük anlarḳa kim eḍgülük ḳıldılar bu yaḳınraḳ içinde eḍgülük kiḍinki saray eḍgürek nėme körklüg ol saḳnuḳluḳ sarayı

Ku. T. 30/43a3

31 Turġu bustanlar kirürler aŋar aḳar anıŋ altınında arıḳlar olarḳa anıŋ içinde negü tileseler andaġuḳ yanut bėrür taŋrı saḳnuḳlarḳa

Ku. T. 30/43b3

32 anlar kim canları alırlar ferişteler arıġlar ayurlar: esenlik siziŋ üze kiriŋler uştmahḳa anıŋ birle kim ḳılur erdiŋizler

Ku. T. 30/44b1

33 nėk köz tutarlar mu / baḳarlar mu meger kim olarḳa ferişteler azu kelse iḍiŋ yarlıġı. andaġuḳ ḳıldılar anlar kim olarda öŋdin erdiler küç ḳılmadı olarḳa taŋrı yoḳ kim özleriŋe küç ḳılur erdiler

Ku. T. 30/45a2

34 tegdi olarḳa ėsizlikleri anı kim ḳıldılar tüşti olarḳa ne kim anıŋ birle ėlükler erdiler

Ku. T. 30/45b2

35 aydılar anlar kim ortaḳ ḳattılar: eger tilese taŋrı tapınmaġay / tapmaġay erdimiz anda aḍın hiç nerseni biz ap yime atalarımız ap yime haram ḳıldımız nerseni. andaġuḳ ḳıldı anlarnı kim olarda öŋdin nėk bar mu yalawaçlar üze meger tegürmeklik belgülüg

Ku. T. 30/46b3

36 bütünlükin kim ıḍtımız tegme ögür içinde bir yalavaç kim: bitiŋler taŋrıḳa sıŋardın turuŋlar boynaġuluḳdın anlardın kimke köni yol körkitti taŋrı olardın kimke seza boldı anıŋ üze yolsuzluḳ yorıŋlar yer içinde baḳıŋlar neteg erdi yalġan tutġuçılarnıŋ soŋı

Ku. T. 30/48a1–3

37 eger şevḳlense sen köni yol körkitmek üze bütünlükin kim taŋrı yolḳa köndürmes kimni yolsuz ḳılsa yoḳ anlarḳa yari bėrdeçilerdin

Ku. T. 30/48b1

38 andıḳtılar. taŋrı tuta andlar ḳatıġlanmaḳlarça: ḳopurmas taŋrı anı kim ölse. andaġ vaʿdeʾi anıŋ üze köni yoḳ kim üküş kişiler bilmesler