Eserler · Karahanlı Türkçesi

Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

Karahanlı 11. yy. Düzyazı kısaltma: KuT metin aranabilir

Kaynak yayın

ATA, Aysu 2004. Türkçe İlk Kur’an Tercümesi (Rylands Nüshası) Karahanlı Türkçesi (Giriş-Metin-Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

2.150

cümle

38.093

sözcük

6.525

ayrı biçim

3.827

tek geçişli

%58,7 (hapax)

0,488

STTR

standart tür/sözcük

17,7

sözcük / cümle

5,58

harf / sözcük

eksik yer (lakün)

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Ku. T. 31/12b3

31 hem ḳıldı mėni ḳutluġ namazlı zekatlı ḳayda bolsam hem buyurdı maŋar namaznı hem zekatnı tirig bar erginçe

Ku. T. 31/13a2–3

32 eḍgü bolġa men öz anam birle ḳılmadı mėni boynaġu bed-baḫt

Ku. T. 31/13b1–2

33 selametlıḳ meniŋ üze ol kün kim tuġruldum ol kün kim ölür men ol kün kim ḳoparlur men tirig

Ku. T. 31/13b3

34 ol meryem oġlı ʿisa turur köni söz aytur ol kim anıŋ içinde şeklig bolurlar

Ku. T. 31/14a1–3

35 kerekmez taŋrıḳa tutmaḳ hiç ʿayal arıġlıḳ aŋar ḳaçan hükm ḳılsa bir iş bütünlükin aytur aŋar bolġıl taḳı bolur

Ku. T. 31/14b1–2

36 ol taŋrı meniŋ iḍim turur hem siziŋ iḍiŋiz turur bitiŋler aŋar bu yol köni

Ku. T. 31/14b3

37 tartışıḳ boldı ögürler anlar arasında ḳatıġlıḳ anlarḳa kim tandılar uluġ kün hazır bolmaḳdın

Ku. T. 31/15a2

38 nėme eşitgen olar nėme körgen olar ol kün kelürler bizke ançası bar zalimler bu kün belgülüg yolsuzluḳ içinde

Ku. T. 31/15b2–3

39 taḳı ḳorḳıtġıl olarnı ökünç küniŋe. ançada kim hükm ḳılnur iş olar ġaflet içinde tururlar hem olar kirtgünmezler

Ku. T. 31/16a1–2

40 her-ayine biz miras alur-miz yerni ol kim anıŋ içinde / üze turur hem bizke yanalar

Ku. T. 31/16a3

41 yad ḳılġıl bitig içinde ibrahimni ol erdi rast yalawaç

Ku. T. 31/16b2–3

42 ançada aydı atasınḳa: ey atam nelük tapnur sen aŋar kim eşitmez hem körmez hem asıġ ḳılmaz sėndin nerse

Ku. T. 31/17a1–3

43 ey atam men bütünlü[ki]n keldi maŋa biligdin ol kim kelmedi saŋa uḍġıl maŋa köndüreyin sėni yolḳa köni

Ku. T. 31/17b1–2

44 ey atam tapmaġıl yekni bütünlükin yek erür ruzi bėrgenge muḫalif

Ku. T. 31/17b3

45 ey atam men ḳorḳar-men kim tegse saŋa ḳın üküş rahmetlig taŋrıdın bolur sen yekke dost

Ku. T. 31/18a2

46 aydı tilemegli mü sen meniŋ taŋrılarımdın ey ibrahim eger yıġılmasaŋ sürgey men sėni kesilgil mėndin kėçke tegi

Ku. T. 31/18b2–3

47 aydı: esenlik seniŋ üze yarlıḳatu tilegem sėni iḍimdin ol erür maŋa rahim

Ku. T. 31/19a1–2

48 bir sıŋardın tunır men sizdin ünder sizler anı taŋrı--da aḍın hem ündeyür men iḍimni bolġay kim bolmaġay men iḍimni ündemek birle bed-baḫt

Ku. T. 31/19a3

49 ḳaçan kim kitti erse bir sıŋardın olar ol kim tapnurlar aŋar taŋrıda aḍın bėrdimiz aŋar ishaḳnı hem yaʿḳubnı ḳamuġnı ḳıldımız yalawaç

Ku. T. 31/19b2–3

50 hem bėrdimiz biz olarḳa rahmetimizdin hem ḳıldımız olarnı key ögdilik yüksek

Ku. T. 31/20a1–2

51 yad ḳılġıl bitig içinde musanı ol erdi ḳatıḳsız erür ḫas yalavaç

Ku. T. 31/20a3

52 ündedimiz anı tur taġ yanıdın saġ ḳolça yaġuttımız anı münacatḳa

Ku. T. 31/20b2–3

53 hem bėrdimiz aŋar rahmetimizdin ḳarındaşı harunnı yalawaç

Ku. T. 31/21a1–2

54 yad ḳılġıl bitig içinde ismaʿilni ol erür vaʿdesi köni erür ḫas yalawaç

Ku. T. 31/21a3

55 Fermanlayur erdi boḍnıḳa namaznı hem zekatnı erdi iḍi üskinde taplanmış

Ku. T. 31/21b2

56 yad ḳılġıl bitig içinde idrisni ol erür rast peyġamber

Ku. T. 31/21b3

57 kötürdimiz anı yüksek orunḳa

Ku. T. 31/22a1

58 bu ögür anlar kim niʿmet bėrdi taŋrı olar üze peyġamberlerdin hem adem ʿayallarındın hem ol kişilerdin kim kötürdimiz nuh birle hem ibrahim ʿayallarındın hem yaçḳub ʿayallarındın hem anlardın kim köndürdimiz hem üḍürdimiz ḳaçan oḳınsa olar üze rahmannıŋ ayatları tüşerler yüknü hem yıġlayu

Ku. T. 31/23a2

59 soŋ ḳaldı anlarda kiḍin ėsız ḳoḍtılar namaznı hem uḍtılar ten tilekleriŋe kiḍin tüşerler ya körgeyler ġayy atlıġ tamuġḳa

Ku. T. 31/23b2

60 meger kim tevbe itse hem bitse hem ḳılsa eḍgü iş bu ögür kigrülürler uştmahḳa küç ḳılınmazlar nerse

Ku. T. 31/24a2–3

61 Turġu uştmahlar ol kim vaʿde ḳıldı taŋrı ḳullarıŋa belgüsüzin yaʿni ġaybın ol taŋrı erür anıŋ vaʿdesi kelinmiş

Ku. T. 31/24b1–2

62 Eşitmezler anıŋ içinde kerekmez söz meger selam anlarḳa turur ruzileri anıŋ içinde erte hem kėçe

Ku. T. 31/24b3

63 ol uştmah ol kim miras bėrür-miz ḳullarımızdın kim bolsa saḳnuḳ

Ku. T. 31/25a2

64 inmez-miz meger seniŋ iḍiŋ fermanı birle aŋar turur ol kim biziŋ ḳatımızda turur ol kim biziŋ soŋımızda turur ol kim anıŋ arasında turur ermez seniŋ iḍiŋ unutġan

Ku. T. 31/25b3

65 kökler iḍisi hem yerler iḍisi ol kim ol iki ara turur tapġıl aŋar sergil aŋar sunmaḳlıḳḳa hiç bilür mü sen aŋar ataşıḳ

Ku. T. 31/26a2–3

66 ayurlar ademi: ḳaçan ölse-miz kiḍin çıḳarlur-miz tirig bolup

Ku. T. 31/26b1–2

67 yad ḳılmadı mu ademi kim biz törüttimiz anı anda burun ermez erdi nerse

Ku. T. 31/26b3

68 seniŋ iḍiŋ haḳḳı tėrgey-miz olarnı yeklerni me yana hazır ḳılur-miz olarnı tamuġ yöresiŋe çöküp

Ku. T. 31/27a3

69 yana çıḳarġay-miz tegme boḍundın ḳayuları ḳatıġraḳ rahman üze boynaġuluḳındın

Ku. T. 31/27b2

70 yana biz bilgenrek-miz anlamı kim olar seza erür aŋar kirmekke