Eserler · Karahanlı Türkçesi

Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

Karahanlı 11. yy. Düzyazı kısaltma: KuT metin aranabilir

Kaynak yayın

ATA, Aysu 2004. Türkçe İlk Kur’an Tercümesi (Rylands Nüshası) Karahanlı Türkçesi (Giriş-Metin-Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

2.150

cümle

38.093

sözcük

6.525

ayrı biçim

3.827

tek geçişli

%58,7 (hapax)

0,488

STTR

standart tür/sözcük

17,7

sözcük / cümle

5,58

harf / sözcük

eksik yer (lakün)

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Ku. T. 31/49a3

52 aydı: anıŋ biligi iḍim üskinde bitig içinde ḳışmaz meniŋ iḍim hem unıtmaz

Ku. T. 31/49b2

53 ol kim ḳıldı sizke yerni bėşik hem kigürdi sizlerni anıŋ içinde yollar hem ıḍtı kökdin suw çıḳardımız anıŋ birle cüftler otlardın aḍın aḍın

Ku. T. 31/50a2–3

54 yėŋler otġarıŋlar yılḳılarıŋıznı bütünlükin anıŋ içinde nişanlar ʿaḳl iḍileriŋe

Ku. T. 31/50b1–2

55 andın törüttimiz sizni hem anıŋ içiŋe ewrer-miz sizni hem andın çıḳarur-miz sizni aḍın yolı

Ku. T. 31/50b3

56 çın-oḳ körkittimiz ayatlarımıznı ḳamuġını yalġan tuttı hem unamadı

Ku. T. 31/51a2–3

57 aydı: keldiŋ mü bizke çıḳarġuŋ üçün bizni öz yerimizdin sihriŋ birle ey musa

Ku. T. 31/51b1–3

58 keldürge-miz ök saŋa caduluḳnı anıŋ teg ḳılġıl biziŋ ara hem siziŋ ara bir vaʿde ḫilaf ḳılmaġalım aŋa biz hem sen tüz yerke

Ku. T. 31/52a1–2

59 aydı: siziŋ vaʿdeŋiz ʿid küni turur kim tėrilse boḍun / ögür ḳuşluḳ öḍinde

Ku. T. 31/52a3

60 yüz ewürdi bu kafir tėrdi yawuz ėtigi / hilesi yana keldi

Ku. T. 31/52b2–3

61 aydı olarḳa musa: ḳatıġlıḳ sizke ḳoşmaŋla taŋrı üze yalġannı yoḳaltġay sizni ḳın birle çın-oḳ nevmid boldı kim kim yalġan ḳoşsa

Ku. T. 31/53a1–2

62 tartışıḳ ḳıldılar işleriniŋ arasında yaşurdılar raznı

Ku. T. 31/53a3

63 aydılar: bütünlükin bu iki cadular tururlar tileyürler kim çıḳarsalar sizni yeriŋizdin sihrleri birle kiterseler yoluŋızda keçigli

Ku. T. 31/53b3

64 tėriŋler öz ėtigleriŋizni yana keliŋler safḳa çın-oḳ ḳurtuldı bu kün kim üstün kelse

Ku. T. 31/54a2–3

65 aydılar: ey musa kemşür mü sen azu kim bolsa-miz evvelḳı kemişgen teg

Ku. T. 31/54b1–3

66 aydı: kendü kemişiŋler ançada yipleri hem tayaḳları ḫayal körnür aŋar sihr--lerindin kim her-ayine ol yügrür

Ku. T. 31/55a1

67 kizledi özi içinde ḳorḳunç yalawaç

Ku. T. 31/55a2

68 aydımız: ḳorḳmaġıl sen sen yüksekrek

Ku. T. 31/55a3

69 atġıl ol kim seniŋ saġ elgiŋde turur siŋürsün anı kim ḳıldılar bütünlükin anı kim ḳıldılar cadunıŋ ėtigi / alı ḳurtulmaz cadu ḳayu yerde kim kelse

Ku. T. 31/55b3

70 kemşildiler cadular secde ḳılıġlılar aydılar: bittimiz harun musa iḍisiŋe

Ku. T. 31/56a1

71 aydı: bittüŋüz mü aŋar destur bėrmėzde aşnu sizke ol uluġuŋuz turur ol kim ögretti sizke caduluḳnı kesgey men ök eligleriŋizni hem aḍaḳlarıŋıznı ḫilafdın asġay men ök sizni ḫurma tüpleriŋe bilgey siz ök ḳayumız ḳatıġraḳ ḳın birle baḳiraḳ

Ku. T. 31/57a1

72 aydılar: her-ayine üḍürmegey-miz sėni anıŋ üze kim keldi bizke belgülüglerdin ol kim törütti bizni hükm ḳılġıl ol kim sen hükm ḳılıġlı sen bütünlükin hükm ḳılur sen bu yaḳın tiriglik içinde

Ku. T. 31/57b2–3

73 biz kirtgündümiz iḍimizke yarlıḳamaḳ üçün bizni ḫatalarımıznı ol kim küçin tuttuŋ bizni anıŋ üze sihrdin taŋrı yaḫşıraḳ turur hem baḳi

Ku. T. 31/58a1–2

74 her-ayine ol kim kelse iḍisiŋe yazuḳluġ bolup bütünlükin aŋar turur tamuġ otı ölmez anıŋ içinde hem tirilmez

Ku. T. 31/58b1–2

75 kim kim kelse aŋar kirtgünüp çın-oḳ ḳıldı eḍgülükler bu ögür olarḳa turur dereceler yüksek

Ku. T. 31/58b3

76 ulaşu turġu uştmahlar aḳar astınıda arıḳlar cavidaneler anın içinde ol ol kişiniŋ yanutı turur kim arıdı

Ku. T. 31/59a2

77 çın-oḳ yarlıġ ıḍtımız musaḳa kim eltgil ḳullarımnı tünle urġıl olarḳa yol derya içinde ḳuruġ ḳorḳmaġay sen yetmekdin ḳaḍġurmaġay sen

Ku. T. 31/59b3

78 uḍu keldi anlarḳa bu melʿün süleri birle örtti olarnı derya--dın ol kim örtti olarnı

Ku. T. 31/60a2

79 ḳışurdı bu kafir boḍnını köndürmedi

Ku. T. 31/60a3

80 ey yaʿḳub oġlanları bütünlükin ḳutġardımız sizni yaġıŋızdın hem vaʿde ḳıldımız sizke Tur taġınıŋ oŋ yanındın ıḍtımız siziŋ üze yandaḳ şekeri hem buldurçın etini

Ku. T. 31/61al

81 yėŋler arıġlardın ol kim ruzi bėrdimiz sizke haddin keçmeŋler anıŋ içinde tüşer siziŋ üze meniŋ öwkem kimke tüşse anıŋ üze meniŋ öwkem çın-oḳ tüşti ök

Ku. T. 31/61b2

82 men üküş örtgen men kim ki yansa bitse hem ḳılsa eḍgülük yana köni yolḳa könse

Ku. T. 31/61b3

83 nė ėwdürdi sėni boḍnuŋdın ey musa .

Ku. T. 31/62a2

84 aydı: olar uş meniŋ izim üze tururlar ėwdüm saŋar ey meniŋ iḍim ḫoşnud bolġıl

Ku. T. 31/62a3

85 aydı: biz çın-oḳ sınadımız boḍnuŋnı sėnde kiḍin ḳışurdı olarnı bu melʿun

Ku. T. 31/62b2

86 yandı yalawaç boḍnıḳa öwkelig ḳaḍġuluḳ aydı: ey boḍnum vaʿde bėrmedi mü sizke iḍiŋiz vaʿde körklüg uzadı mu siziŋ üze bıçıġ azu tilediŋiz mü kim tüşse siziŋ üze öwke iḍiŋizdin ḫilaf ḳıldıŋız meniŋ vaʿdemḳa

Ku. T. 31/63b3

87 aydılar: ḫilaf ḳılmadımız seniŋ vaʿdeŋḳa erkimizçe ançası bar kötürdimiz yüklerni boḍun bezekindin ata bėrdimiz anı mundaġuḳ attı samiri melʿun

Ku. T. 31/64b1–3

88 çıḳardı olarḳa buzaġu ten aŋar ḳılmaḳ. aydılar: bu siziŋ taŋrıŋız hem musa taŋrısı unıttı

Ku. T. 31/65a1–2

89 körmezler mü kim her-ayine yandurmaz olarḳa söz hem erklig bolmaz olarḳa ziyan ḳılmaḳ ap asıġḳa

Ku. T. 31/65a3

90 çın-oḳ aydı olarḳa harun anda aşnu: ey boḍnum bütünlükim sınandıŋız anıŋ birle bütünlükin iḍiŋiz üküş rahmetlig maŋa hem boyun suŋ meniŋ fermanımḳa

Ku. T. 31/65b3

91 aydılar: hem tepremez-miz anıŋ üze turu ḳalgay-miz yanġınça bizke musa