Eserler · Karahanlı Türkçesi

Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

Karahanlı 11. yy. Düzyazı kısaltma: KuT metin aranabilir

Kaynak yayın

ATA, Aysu 2004. Türkçe İlk Kur’an Tercümesi (Rylands Nüshası) Karahanlı Türkçesi (Giriş-Metin-Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

2.150

cümle

38.093

sözcük

6.525

ayrı biçim

3.827

tek geçişli

%58,7 (hapax)

0,488

STTR

standart tür/sözcük

17,7

sözcük / cümle

5,58

harf / sözcük

eksik yer (lakün)

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Ku. T. 31/66a2

92 aydı: ey harun nė yıġdı sėni ançada körüŋ oların kim ḳıştılar

Ku. T. 31/66a3

93 uḍmadıŋ maŋa ḫilaf mu ḳıldıŋ meniŋ fermanımḳa

Ku. T. 31/66b1–3

94 aydı: ey anam oġlı tutmaġıl saḳalımnı hem başımnı bütünlükin ḳorḳdum aysa men aḍrılmaḳlıḳ yaʿḳub oġlanları üze küḍezmediŋ meniŋ sözümni

Ku. T. 31/67a1

95 aydı: nė ol tilekiŋ ey samiri

Ku. T. 31/67a2

96 aydı melʿun: kördüm ol kim körmediler anı aldımız bir awuç topraḳ yalawaç izindin attımız anı mundaġuḳ bezedi mėni et-özüm

Ku. T. 31/67b2

97 aydı: barġıl bütünlükin saŋa tiriglik içinde aysa sen: yaḳmaḳ yoḳ bütünlükin saŋa turur vaʿde ḫilaf ḳılınmaġay sen aŋa baḳġıl seniŋ taŋrıŋa ol kim ulanmış erdiŋ anıŋ üze turmış her-ayine köyreliŋ anı yana sawuralıŋ anı teŋiz içinde sawurmaḳ

Ku. T. 31/68b2–3

98 bütünlükin siziŋ taŋrıŋız ol taŋrı ol kim taŋrı yok meger ol tegdi ḳamuġ neŋ üze bilmekin

Ku. T. 31/69a1–2

99 mundaġuḳ ḳıssa ḳılur-miz seniŋ üze ḫaberlerin ol kim üze keçmişinde çın-oḳ biz bėrdimiz saŋa biziŋ üskümizde yad ḳılmaḳ

Ku. T. 31/69a3

100 kim kim yüz ewürse andın her-ayine ol kötrür ḳıyamet küninde yazuḳ yükini

Ku. T. 31/69b2

101 Cavidaneler anıŋ içinde yawuz olarḳa ḳopmaḳ küninde yaḳ

Ku. T. 31/69b3

102 ol kün kim ürlür borġu içiŋe tėrer-miz yazuḳluġlarnı ol kün çaḳır közlügler

Ku. T. 31/70a2

103 yaşru sözlegeyler bir ikindi dereŋ ḳılmadıŋız meger on kün

Ku. T. 31/70a3

104 biz bilgenrek-miz ol kim ayurlar ançada aytur uluġları yol birle: dereŋ ḳılmadıŋız meger bir kün

Ku. T. 31/70b2–3

105 sorarlar saŋa taġlardın ayġıl: eskegey anı meniŋ iḍim eskemek

Ku. T. 31/85a1

106 ḳodar anı yazı tüp tüz

Ku. T. 31/85a2

107 körmez sen anıŋ içinde egri ap yime ḳol ḳaş

Ku. T. 31/85a3

108 ol kün uḍarlar ündegüçike egrilik yoḳ aŋar öçgey ünler ruzi bėrgenke eşitmez sen meger uḳulmaz ün

Ku. T. 31/85b3

109 ol kün asıġ ėtmez şefaʿat meger ol kim destür bėrdi aŋar üküş rahmetlig taplasa aŋar sözni

Ku. T. 31/86a2–3

110 bilür ol kim utrularında turur ol kim soŋlarında turur ḳapsamaġaylar anı bilmekin

Ku. T. 31/86b1–2

111 Uçuzluḳ ḳıldı yüzler tutaşı tirigke bütünlükin nevmid boldı kim kötürse özün küç ḳılmaḳ

Ku. T. 31/86b3

112 kim kim ḳılsa eḍgülüklerdin ol müʾmin erse pes ḳorḳmaz küç ḳılmaḳda ap yime eksütmekde

Ku. T. 31/87a2

113 mundaġuḳ ıḍtımız anı ḳurʾannı taziçe ewürdimiz anıŋ içinde ḳorḳutmaḳdın bolġay kim olar ḳorḳḳalar azu yaŋı bolġay olarḳa yad ḳılmaḳ

Ku. T. 31/87b2

114 uluġ erür taŋrı erklig seza ėwmegil ḳurʾan birle ḳaza ḳılınmazda burun saŋa anıŋ yarlıġı ayġıl: ey iḍim arturġıl maŋa bilmekni

Ku. T. 31/88a2–3

115 çın-oḳ ʿahd ḳıldımız ademḳa anda burun unıttı yime bulmadımız aŋar oġramaḳnı

Ku. T. 31/88b1–2

116 ançada aydımız: feriştelerke: secde ḳılıŋ ademḳa secde ḳıldılar meger melʿun unamadı

Ku. T. 31/88b3

117 aydımız: ey adem her-ayine bu yaġı erür saŋa hem seniŋ cüftüŋe çıḳarmasun-a sizni uştmahdın emgegey sen

Ku. T. 31/89a2–3

118 bütünlükin saŋa ol açmaġay sen anıŋ içinde hem yalıŋ bolmaġay sen

Ku. T. 31/89b1

119 her-ayine sen suwsamaġay sen anıŋ içinde hem isinmegey sen

Ku. T. 31/89b2–3

120 vesvese ḳıldı aŋar yek aydı: ey adem nek yolçılayın mu sėni cavidanelıḳ yiġaçı üze hem mülk üze alḳınġusuz

Ku. T. 31/90a1

121 yėdiler ikegü andın belgürdi olarḳa anlarnıŋ uwut yerleri yapışturu aġazladılar ol iki üze uştmah yapraḳındın ḫilaf ḳıldı adem iḍisiŋe yolsuz boldı

Ku. T. 31/90b2

122 yana üḍürdi anı iḍisi tevbe bėrdi anıŋ üze köndürdi

Ku. T. 31/90b3

123 aydı: iniŋ ikegü andın ḳamuġ amarıŋız amarıge yaġı ol eger kelse sizlerke mėndin köni yol kim kim uḍsa meniŋ aymışım yolḳa azmaz hem bed- baḫt bolmaz

Ku. T. 31/91a3

124 kim kim yüz ewürse meniŋ yadımdın bütünlükin aŋar turur tiriglik tar ḳoparġay-miz anı ḳıyamet kün ḳaraġu

Ku. T. 31/91b3

125 ayġay: iḍisi nelük tėrdiŋ mėni / ḳopardıŋ mėni ḳaraġu çın-oḳ men erdim körgen

Ku. T. 31/92a1–2

126 aydı: mundaġuḳ keldi saŋa biziŋ nişanlarımız unıttıŋ sen anı mundaġuḳ bu kün unutulur sen

Ku. T. 31/92a3

127 mundaġuḳ yanut bėrür-miz kim kim haddin keçse taḳı kirtgünmese iḍisi nişanlarıŋa soŋ saray ḳını ḳatıġraḳ hem baḳiraḳ

Ku. T. 31/92b3

128 yime yol körkitmez mü olarḳa neçe yoḳattımız anlarda burun boḍunlardın kim yorıyurlar

Ku. T. 32/1al

60 ... indürdi sizke kökdin suw ündürdimiz anıŋ birle bustanlar körk iḍisi bolmaz sizke ündürse sizler yıġaçlarını taŋrı mu bar taŋrı birle kendü …

Ku. T. 32/1al

71 …ḳaçan ol bu vaʿde eger erse sizler

Ku. T. 32/1al

72 ayġıl: bolġay kim bolsa müŋeşmiş sizke amarı ol kim ewdürür sizler