Eserler · Karahanlı Türkçesi

Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

Karahanlı 11. yy. Düzyazı kısaltma: KuT metin aranabilir

Kaynak yayın

ATA, Aysu 2004. Türkçe İlk Kur’an Tercümesi (Rylands Nüshası) Karahanlı Türkçesi (Giriş-Metin-Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

2.150

cümle

38.093

sözcük

6.525

ayrı biçim

3.827

tek geçişli

%58,7 (hapax)

0,488

STTR

standart tür/sözcük

17,7

sözcük / cümle

5,58

harf / sözcük

eksik yer (lakün)

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Ku. T. 32/1al

73 bütünlükin seniŋ iḍiŋ fazl yaʿni artuḳluḳ iḍisi boḍun üze ancası bar üküşleri şükr ḳılmazlar

Ku. T. 32/1al

74 bütünlükin seniŋ iḍiŋ ..

Ku. T. 32/2a1–2

91 ... haram ḳıldı anı aŋar ol ḳamuġ nerse fermanlandım kim bolsam müslimlerdin

Ku. T. 32/2a3

92 kim oḳısa men ḳurʾannı kim kim köndi erse bütünlükin köner öziŋe kim kim azsa ayġıl: bütünlükin men ḳorḳutuġlılardın men

Ku. T. 32/2b3

93 ayġıl şükr ol taŋrıḳa munu körkitgey sizlerke belgülerini bilgey sizler anı ermez seniŋ iḍiŋ ġafil osal andın kim ḳılurlar

Ku. T. 32/3b1

başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan

Ku. T. 32/3b2

1 bir ḳısm erür

Ku. T. 32/3b2

2 ol belgülüg bitig nişanları

Ku. T. 32/3b3

3 Oḳıyur-miz seniŋ ḫaberindin ve firʿavn ḫaberindin könilik birle kirtgüngen boḍunḳa

Ku. T. 32/4a2

4 bütünlükin bu kafir uluġluḳ ḳıldı yer içinde ḳıldı anıŋ boḍnını ögür ögür küçsüz tutar erdi bir ögürni olardın boġuzlayur erdi erkek oġlanlarını tirig ḳoḍar erdi uraġutlarını ol erdi artaḳ işliglerdin

Ku. T. 32/4b3

5 tileyür men kim minnet ḳılsa-miz anlar üze kim küçsüz tutuldılar yer içinde taḳı ḳılsa-miz olarnı başçılar taḳı ḳılsa-miz miras alġanlar

Ku. T. 32/5a3

6 ornattımız anlarnı yer içinde körkitgey-miz firʿavnḳa hamannı yana ol ikiniŋ sülerini olardın ol kim saḳlanur erdiler

Ku. T. 32/5b3

7 Uḳturdımız musa anasınḳa kim emüzgil tėp anı ḳaçan ḳorḳsaŋ anıŋ üze atġıl anı derya içiŋe ḳorḳmaġıl ḳaḍġurmaġıl biz yandruġlı-miz saŋa taḳı ḳılıġlı-miz anı yalawaçlardın

Ku. T. 32/6b2

8 ketürdi anı firʿavn boḍnı bolsa üçün olarḳa düşman hem ḳaḍġu bütünlükin bu kafir taḳı haman ol ikiniŋ süleri erdiler ḫata ḳılıġlılar

Ku. T. 32/7a2

9 aydı firʿavn uraġutı asiye Ḥatun: meniŋ közüm yaruḳı maŋa hem saŋa öldürmeŋler anı bolġay kim asıġ ḳılġay bizke azu tutġay-miz anı ʿayal olar bilmezler

Ku. T. 32/7b3

10 boldı musa anasınıŋ köŋli fariġ ḳaḍġusuz bütünlükin belgürtü yazdı anı eger anıŋ könlini berkütmedimiz erse bolġay erdi müʾminlerdin

Ku. T. 32/8a3

11 aydı ḳız ḳarındaşıŋa: uḍġıl barġıl aŋa kördi anı ıraḳdın bilmezler

Ku. T. 32/8b8b3

12 haram ḳıldımız anıŋ üze emüzgenlerni anda burun aydı: nek yolçılayın mu sizni ėw boḍnıḳa pezirleyürler [a]nı sizke olar aŋar eḍgü sanġanlar

Ku. T. 32/9a3

13 yandurdımız anı anasıḳa yarusun tėp anıŋ közi ḳaḍġurmasun tėp bilsün üçün bütünlükin taŋrınıŋ vaʿdesi çın turur ançası bar üküşleri bilmezler

Ku. T. 32/9b3

14 ḳaçan tegdi erse küçiŋe ḳırḳ yaşlıġ boldı bėrdimiz aŋar hikmet / könilik hem bilig andaġuḳ yanut bėrür-miz eḍgü ḳılıḳlılarḳa

Ku. T. 32/10a2

15 kirdi kendke ġaflet vaḳti üze ap osallıḳ üze anıŋ boḍnındın buldı anıŋ içinde iki er toḳşurlar bu anıŋ ögürindin erür yana bu anıŋ yaġısındın erür feryad tiledi andın ol kim anıŋ ögürindin anıŋ üze kim düşmanıdın erür yuḍruḳladı anı musa öldürdi anıŋ üze aydı: bu yek işindin erür ol yaġı ol yolsuz ḳılıġlı belgülüg

Ku. T. 32/11b3

16 aydı: ey iḍim men küç ėttim öz özümke yarlıḳaġıl mėni yarlıḳadı anı bütünlükin ol küsüş ulaşu yarlıḳaġan ol

Ku. T. 32/12a2–3

17 aydı: ey iḍim anıŋ birle kim eḍgülük ḳıldı meniŋ üze hergiz bolmaġam yariçi yazuḳluġlarḳa

Ku. T. 32/12b1

18 boldı / ḳoptı erte kend içinde ḳorḳuġlı köz tutar ançada ol kim yari tiledi andın tün muŋadıp ḳutġaru ḳolar anı aydı aŋar musa: sen yolsuz sen belgülüg

Ku. T. 32/13a2

19 ḳaçan kim tiledi erse kim tutup yapuşsa aŋar kim ol yaġı ol ikike aydı: ey musa tileyür mü sen öldürmek mėni neteg kim öldürdüŋ biregüni tünki kün tilemez sen meger kim bolsa sen boynaġuluḳ ḳılıġlı yer içinde tilemez sen kim bolsa sen eḍgülerdin

Ku. T. 32/14a2

20 keldi bir er kend ıraḳındın ėwer azu yügrür aydı: ey musa bütünlükin bu ögür tanşurlar seniŋ üçün öldürmekleri üçün sėni çıḳġıl men saŋa eḍgü sanġanlardın men

Ku. T. 32/14b3

21 çıḳtı andın ḳorḳa baḳar erdi aydı: ey iḍim ḳutġarġıl mėni küç ḳılıġlı boḍundın

Ku. T. 32/15a2

22 ḳaçan kim yüzlendi erse medyen tuşıŋa aydı: bolġay kim iḍim köndürgey mėni tüz yolḳa

Ku. T. 32/15b2

23 ḳaçan keldi erse medyen suwıŋa buldı anıŋ üze bir boḍunnı boḍundın kim içrür erdiler hem buldı olarda öŋin iki uraġutnı kim sürerler ikegü aydı: nė ol siziŋ işiŋiz aydılar: içürmez-miz yandurmaġınça çupanlar atamız uluġ awıçḳa turur

Ku. T. 32/16b1–2

24 içürdi ol ikike yana yandı kölike tapa aydı: ey iḍim men aŋa kim indrür sen maŋa eḍgülükdin dervişane

Ku. T. 32/16b3

25 keldi aŋa ikide biri yorıyur uwtanmaḳ üze aydı: bütünlükin atam ündeyür sėni yanut bėrmek üçün saŋa anıŋ yanutı kim içürdüŋ bizke. ḳaçan keldi erse sözledi musa anıŋ üze keçmiş ḳıssalarnı aydı: ḳorḳmaġıl ḳurtulduŋ küç ḳılıġlı boḍunlardın

Ku. T. 32/17b3

26 aydı ikide biri: ey atam terke tutġıl anı bütünlükin ol terke tuttukuŋ eḍgürek küçüg imin

Ku. T. 32/18a2

27 aydı: men tiler men kim nikah ḳılsam saŋa bu iki ḳızımda birisini bu iki kim anıŋ üze terke kirse sen maŋa sekiz yıl eger tükel ḳılsaŋ on yıl seniŋ üsküŋde tilemez men kim düşvar ḳılmaḳımnı seniŋ üze munu bulġay sen mėni eger tilese taŋrı eḍgülerdin

Ku. T. 32/19a2

28 aydı musa: ol meniŋ ara seniŋ ara ḳayu vaḳtte kim atanmış öḍ turur ötedim men teŋde keçrügli artuḳ ḳılıġlı yoḳ meniŋ üze taŋrı anıŋ üze kim ayur-miz erklig erür

Ku. T. 32/19b2

29 ḳaçan ötedi erse musa atanmış öḍini bardı boḍnı birle kördi Tur taġı yanında ot aydı öz boḍnıŋa: dereŋ ḳılıŋlar maŋa men kördüm ot bolġay kim keldürgem sizke andın ḫaber azu bir kesek otdın bolġay kim isingey sizler

Ku. T. 32/20b3

30 ḳaçan keldi erse aŋa ündenildi ḳolnuŋ oŋ yanındın mübarek orun içinde / ḳutluġ orun içinde yıġaçdın kim: ey musa men men taŋrı ʿalemnüŋ iḍisi

Ku. T. 32/21b1

31 kim atġıl tayaḳıŋnı ḳaçan kördi erse anı ırġanur ançaḳlı yılan teg ewrüldi ḳaḍra yanıġlı soŋlamadı. ey musa utru barġıl ḳorḳmaġıl sen iminlerdin sen

Ku. T. 32/22a2

32 kigürgil eliŋni könçüküŋ içiŋe çıḳsun ürüŋ yawuz--suzın tėrgil seniŋ tapa ḳanatıŋnı ḳorḳunçdın ol iki hüccetler ol seniŋ iḍiŋdin firʿavn tapa hem anıŋ boḍnıḳa olar erürler boḍun yarlıġdın çıḳıġlı boḍunlar

Ku. T. 32/23a1–2

33 aydı: ey iḍim men öldürdüm olardın bir et-öz ḳorḳar men kim öldürgeyler mėni

Ku. T. 32/23a3

34 ḳadaşım harunnı ol yaruḳraḳ mėndin tilin ıḍġıl anı meniŋ birle yariçi kim könike tutar mėni men ḳorḳar men kim yalġan tutsalar mėni