Eserler · Karahanlı Türkçesi

Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

Karahanlı 11. yy. Düzyazı kısaltma: KuT metin aranabilir

Kaynak yayın

ATA, Aysu 2004. Türkçe İlk Kur’an Tercümesi (Rylands Nüshası) Karahanlı Türkçesi (Giriş-Metin-Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

2.150

cümle

38.093

sözcük

6.525

ayrı biçim

3.827

tek geçişli

%58,7 (hapax)

0,488

STTR

standart tür/sözcük

17,7

sözcük / cümle

5,58

harf / sözcük

eksik yer (lakün)

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Ku. T. 33/78a1

37 olar feryad ḳılġalar anıŋ içinde: ey iḍimiz çıḳarġıl bizni ḳılalıŋ eḍgülük anda aḍın ḳılur erdimiz. ʿÖmr bėrmedim mü sizke anı kim pend alnur anıŋ içinde kim pend aldı keldi sizke ḳorḳutġuçı tatıŋlar yoḳ zalimlerḳa yariçidin

Ku. T. 33/79a1–3

38 ol taŋrı kökler hem yerler ġaybın bilgen ol bilgen köŋül--ler içindekini

Ku. T. 33/79b1

39 ol taŋrı ḳıldı sizke ḫalifetler yer içinde kim kim tansa anıŋ üze turur kafirlıḳı arturmaz kafırlerḳa küfrlerini iḍileri üskinde meger düşmanlıḳ hem arturmaz kafirlerḳa küfrleri meger ḳor yas

Ku. T. 33/80b1

40 ayġıl: nė körer siz ortaḳlarıŋıznı anlar kim oḳır sizler taŋrıda aḍın körkitiŋler maŋa nėni törüttiler yer--din azu olar ortaḳ mu kökler içinde azu bėrdimiz olarḳa bitig olar belgülüg hüccet üze tururlar andın yoḳ kim vaʿde bėrmez zalimler amarıları amarıḳa meger armaḳ

Ku. T. 33/81b2

41 ol taŋrı küḍezür köklerni yerlerni kitmekindin eger kitseler ikegü kim tutar ol ikini bir iḍide öŋin kim ol turur tüzün yime yarlıḳaġan

Ku. T. 33/82b1

42 andıḳtılar taŋrı tuta ḳatıġraḳ andlarını eger kelse anlarḳa bir ḳorḳutuġlı bolurlar oḳ köni yol bulmışraḳ ümmetlerde birindin ḳaçan keldi erse olarḳa ḳorḳutġuçı arturmadı olarḳa meger ḳaçmaḳ

Ku. T. 33/83a3

43 küvezlenmekleri üçün yer içinde yawuz al ḳılur inmez yawuz oġraġ meger iḍisiŋe baḳmazlar mu meger evvelḳılar yolıŋa hiç bulmaz sen taŋrınıŋ yolını tegşürmek hiç bulmaz sen taŋrınıŋ yolını ewünnek

Ku. T. 33/84a3

44 Yorımazlar olar yer içinde baḳsalar neçük boldı olarnıŋ soŋı anlar kim olarda burun erdiler ḳatıġraḳ olardın küç birle ermez taŋrı ʿaciz ḳılsa anı nersedin kökler içinde hem yerler içinde ol erür bilgen küçlüg uġan

Ku. T. 33/85b1–3

45 eger tutsa taŋrı boḍunnı ḳazġanmışları birle ḳoḍmaġatı anıŋ arḳası üze teprenigli ançası bar kiḍin ḳoḍar olarnı ..

Ku. T. 33/86a1

SURETU YASiN3 ... mürsellerdin sen

Ku. T. 33/86a2

4 köni yol üze. . .

Ku. T. 33/86a3

5 ḳoḍı ıḍmış turur ʿaziz ü rahimnüŋ ulaşu yarlıḳaġan

Ku. T. 33/86b1

6 ḳorḳıtmaḳ üçün boḍunnı ol kim ḳorḳıtıldı ataları olar ġafiller tururlar

Ku. T. 33/86b2–3

7 bütünlükin seza boldı aytıḳ ḳın üküş--leri üze olar kirtgünmezler

Ku. T. 34/1al

25 ... siziŋ iḍiŋizke eşitiŋ

Ku. T. 34/1a2–3

26 ayıldı: kirgil uştmahḳa. aydı: ey kaşki meniŋ boḍnum bilürler erse

Ku. T. 34/lb1

27 anıŋ birle kim yarlıḳadı mėni iḍim ḳıldı mėni aġırlanmışlardın

Ku. T. 34/2a1

28 ... anda kiḍin hiç südin kökdin ermez-miz ḳuḍı ıḍıġlılar

Ku. T. 34/2b2–3

29 ermez meger Cebreʿil üni bir yolı ançada olar öçmiş erdiler

Ku. T. 34/3a1–3

30 ey ökünç ḳullar üze kelmedi olarḳa yalavaçdın meger bolurlar anı füsus tutġanlar

Ku. T. 34/3b1–3

31 körmezler mü neçe yoḳattımız olarda burun ol ögürlerdin kim olar olarḳa yanmazlar

Ku. T. 34/4a1

32 her-ayine ḳamuġ biziŋ üskimizke hazır ḳılınmışlar

Ku. T. 34/4a2

33 Nişan olarḳa ölüg yer tirgüzdümiz anı hem çıḳardımız andın ewün yana andın yėyürler

Ku. T. 34/4b2

34 hem ḳıldımız anıŋ içre bustanlar ḫurmalardın hem üzümlerdin aḳıttımız anıŋ içre yullardın

Ku. T. 34/5a2–3

35 yėsünler tėp anıŋ mivesindin andın kim ėtti eligleri şükr ḳılmazlar mu

Ku. T. 34/5b1

36 ol arıġ taŋrı törütti cüftlerni anıŋ ḳamuġını andın kim ündrür yer hem özlerindin andın kim bilmezler

Ku. T. 34/6a2–3

37 hem yana nişan olarḳa şeb çıḳarur-miz anıŋdın kündüzni ançada olar ḳaraŋḳu içre

Ku. T. 34/6b1–2

38 kün yorıyur amrulġu yerke aŋar ol teŋlemek küsüş bilgen

Ku. T. 34/6b3

39 yime ayḳa teŋledimiz tüşgü yerler ançaḳa tegi yandı ol egilmiş ḫurma butaḳı teg eski / keçki

Ku. T. 34/7a2

40 ermez kün kerek bolsa aŋar yetmek aynı ap yime tün kündüzni ozruġlı ḳamuġ felek içinde ėwe tezginürler

Ku. T. 34/7b3

41 Nişan olarḳa biz kötürdümiz olarnıŋ ʿayallerini tolu yüklüg kemi içre

Ku. T. 34/8a2

42 taḳı törüttümiz olarḳa anıŋ meŋizlig anı kim [miner]ler

Ku. T. 34/8a3

43 eger tilese-miz baturġaytımız olarnı feryad teggen yoḳ olarḳa ermez olar ḳurtuluġlı

Ku. T. 34/8b2–3

44 meger rahmet bizdin yime küḍezü bėrmek bir rüzgarke tegi

Ku. T. 34/9a1–2

45 ḳaçan ayılsa olarḳa ḳorḳuŋlar andın kim utruŋuzda turur yime andın kim soŋuŋuzda turur bolġay kim rahm ḳılınġa sizler

Ku. T. 34/9b1

46 kelmez olarḳa bir nişan iḍi ayat--larındın meger erdiler andın ewürgenler

Ku. T. 34/9b2

47 ḳaçan ayılsa olarḳa: hezine kılıŋlar andın kim ruzi ḳıldı sizke taŋrı. ayġaylar anlar kim tandılar anlarḳa [kim] bittiler: yėgü aş bėrür mü-miz anlarḳa eger tilese taŋrı yėgü aş bėrgey aŋar ermez-siz siz meger yolsuzluḳ içre belgülüg

Ku. T. 34/10b1–2

48 hem ayurlar: ḳaçan bu vaʿde eger çın erse sizler

Ku. T. 34/10b3

49 baḳmazlar mu meger bir cebreʾil ünike tutar olarnı olar ḫaşmlaşurlar erken

Ku. T. 34/11a2–3

50 yime yaraġları bolmaġay tuturmaḳḳa hem boḍunlarıŋa yanmaġalar