Eserler · Karahanlı Türkçesi
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
Karahanlı 11. yy.
Düzyazı
kısaltma: KuT metin aranabilir
Kaynak yayın
- ATA, Aysu 2004. Türkçe İlk Kur’an Tercümesi (Rylands Nüshası) Karahanlı Türkçesi (Giriş-Metin-Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.
Sayılarla
2.150
cümle
38.093
sözcük
6.525
ayrı biçim
3.827
tek geçişli
%58,7 (hapax)
0,488
STTR
standart tür/sözcük
17,7
sözcük / cümle
5,58
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)
En sık içerik sözcükleri
- taŋrı858
- içinde510
- hem500
- anlar369
- olarḳa351
- sizler321
- eger293
- bütünlükin270
- meger224
- sizke223
- olarnı196
- taŋrıḳa159
- ḳıldı136
- siziŋ118
- aydılar113
- kün113
- olardın112
- ögür112
- iki108
- yer106
- taŋrınıŋ102
- ayġıl101
- mü101
- ançada100
- bilgen100
- içre99
- mu95
- biziŋ93
- köni92
- kiḍin90
- anlarḳa88
- erdiler87
- tilese87
- tandılar86
- ḳılsa86
- ḳıldılar85
- belgülüg80
- nė79
- uluġ78
- yarlıḳaġan77
En sık ikili öbekler
anlar kim 287ol taŋrı 200anıŋ içinde 133kim tandılar 71bu ögür 70yer içinde 60anlarḳa kim 58ey anlar 54ol kün 54kim bittiler 53ulaşu yarlıḳaġan 53ançası bar 51kim taptılar 45siziŋ üze 44taŋrıḳa hem 41anlarnı kim 37bütün işlig 37meger ol 37içinde ol 36rastlıḳ üze 35seniŋ iḍiŋ 35erür taŋrı 33köni yol 32taŋrı bilgen 32
Metin
Çeviriyazı işaretleri
- (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
- [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
- <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
- {l} Editörün fazlalık saydığı
- ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
- ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.
İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.
— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.
Ku. T. 34/23a2
29 ayġaylar kendü ermez erdiŋizler bitigliler
Ku. T. 34/23a3
30 ermez bizke üze hüccet kendü erdiŋiz boḍun haddin taş boynaġu
Ku. T. 34/23b2–3
31 seza boldı biziŋ üze iḍimizniŋ ḳını biz ḳatıġlılar-miz
Ku. T. 34/24a1
32 Yolsuz ḳıldımız sizni biz boldımız yolsuzlar
Ku. T. 34/24a2
33 olar ol kün ḳın içinde ortaḳlar
Ku. T. 34/24a3
34 biz andaġuḳ ḳılur-miz mücrim / yazuḳluġlarnı
Ku. T. 34/24b1–2
35 olar erdiler ḳaçan ayılsa olarḳa: taŋrı yoḳ tapınmaḳḳa meger bir taŋrı boynaġuluḳ ḳılur erdiler
Ku. T. 34/24b3
36 hem ayturlar: biz ḳoḍuġlılar [mu]-miz biziŋ taŋrılarımıznı söz ḳoşġu üçün telwe
Ku. T. 34/25a2
37 kendü keldi könilik birle rastḳa tuttı mürsellerni
Ku. T. 34/25a3
38 Siz tatıġlılar siz açıtġan ḳınnı
Ku. T. 34/25b1–2
39 yanut bėrilmez siz meger ol kim ḳılur erdiŋizler
Ku. T. 34/25b3
40 meger taŋrınıŋ ḳatıḳsız ḳulları
Ku. T. 34/25b3
41 bu ögür olarḳa ruzi ..
Ku. T. 34/26a1
79 ... ʿalemluġlar içinde
Ku. T. 34/26a2
80 biz mundaġuḳ yanut bėrür-miz eḍgülerke
Ku. T. 34/26a3
81 ol müʾmin ḳullarımızdın turur
Ku. T. 34/26a3
82 yana baturdumız öŋinlerni
Ku. T. 34/26b1
83 bütünlükin anıŋ ögürindin ibrahim
Ku. T. 34/26b2
84 ançada keldürdi iḍisiŋe selamet köŋülin
Ku. T. 34/26b3
85 ançada aydı atasıḳa hem boḍnıḳa nė--ke tapnur sizler
Ku. T. 34/27a2
86 yalġan birle taŋrılarnı taŋrıda aḍın ünder sizler
Ku. T. 34/27a3
87 nė ol siziŋ sėzinçiŋiz ʿalemluġlar iḍisiŋe
Ku. T. 34/27b1
88 baḳtı bir baḳmaḳ yulduzlar içiŋe
Ku. T. 34/27b2
89 aydı: men iglig men
Ku. T. 34/27b3
90 yüz ewürdiler andın arḳa bėrigliler
Ku. T. 34/28a1
91 emittiler iḍileri tapa aydı: yėmez mü sizler
Ku. T. 34/28a2
92 nė ol sizke sözlemez sizler
Ku. T. 34/28a3
93 emitti olar üze urmaḳ oŋ elgi birle
Ku. T. 34/28b1
94 Utr[u] keldiler aŋa ėwerler
Ku. T. 34/28b2
95 aydı: tapnur mu siz aŋar kim yonar siz
Ku. T. 34/28b3
96 ol taŋrı törütti sizni ol kim ḳılur sizler
Ku. T. 34/29a1–2
97 aydılar: bina ḳılıŋ aŋar bina ḳılmaḳ kemişiŋ anı tamuġ içiŋe
Ku. T. 34/29a3
98 tilediler aŋar destan ḳıldımız olarnı astınlar
Ku. T. 34/29b1–2
99 aydı: men barıġlı men iḍim dergahıŋa köndrür mėni
Ku. T. 34/29b3
100 iḍim bėrgil maŋa eḍgü--lerdin
Ku. T. 34/30a1
101 müjde bėrdimiz aŋar oġulnı keçargen.102 ḳaçan tegdi erse anıŋ birle yügürmekke aydı: ey oġulḳınam men körer men uḍḳu içinde men boġuzlayur men sėni baḳġıl nė neŋ körer sen aydı: ey atam ḳılġıl nėni kim fermanlanur siz bulġay sen mėni eger tilese taŋrı sergenlerdin
Ku. T. 34/31a1
103 ḳaçan boyun sudılar erse bastı anı alnı üze
Ku. T. 34/31a2
104 ündedimiz anı kim: ey ibrahim
Ku. T. 34/31a3
105 rast ḳıldıŋ tüşüŋni biz mundaġuḳ yanut bėrür-miz eḍgü işliglerke
Ku. T. 34/31b2
106 bütünlükin bu ol belgülüg sınaġ