Eserler · Karahanlı Türkçesi
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
Karahanlı 11. yy.
Düzyazı
kısaltma: KuT metin aranabilir
Kaynak yayın
- ATA, Aysu 2004. Türkçe İlk Kur’an Tercümesi (Rylands Nüshası) Karahanlı Türkçesi (Giriş-Metin-Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.
Sayılarla
2.150
cümle
38.093
sözcük
6.525
ayrı biçim
3.827
tek geçişli
%58,7 (hapax)
0,488
STTR
standart tür/sözcük
17,7
sözcük / cümle
5,58
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)
En sık içerik sözcükleri
- taŋrı858
- içinde510
- hem500
- anlar369
- olarḳa351
- sizler321
- eger293
- bütünlükin270
- meger224
- sizke223
- olarnı196
- taŋrıḳa159
- ḳıldı136
- siziŋ118
- aydılar113
- kün113
- olardın112
- ögür112
- iki108
- yer106
- taŋrınıŋ102
- ayġıl101
- mü101
- ançada100
- bilgen100
- içre99
- mu95
- biziŋ93
- köni92
- kiḍin90
- anlarḳa88
- erdiler87
- tilese87
- tandılar86
- ḳılsa86
- ḳıldılar85
- belgülüg80
- nė79
- uluġ78
- yarlıḳaġan77
En sık ikili öbekler
anlar kim 287ol taŋrı 200anıŋ içinde 133kim tandılar 71bu ögür 70yer içinde 60anlarḳa kim 58ey anlar 54ol kün 54kim bittiler 53ulaşu yarlıḳaġan 53ançası bar 51kim taptılar 45siziŋ üze 44taŋrıḳa hem 41anlarnı kim 37bütün işlig 37meger ol 37içinde ol 36rastlıḳ üze 35seniŋ iḍiŋ 35erür taŋrı 33köni yol 32taŋrı bilgen 32
Metin
Çeviriyazı işaretleri
- (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
- [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
- <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
- {l} Editörün fazlalık saydığı
- ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
- ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.
İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.
— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.
Ku. T. 34/39b2
147 Iḍtımız anı yüz miŋke tegi azu artuḳlar
Ku. T. 34/39b3
148 bittiler irinçlendürdimiz olarnı bir rüzgarke tegi
Ku. T. 34/40a1–2
149 ayġıl anlardın: seniŋ iḍiŋe mü ḳızlar olarḳa mu oġlanlar
Ku. T. 34/40a3
150 azu törüttimiz mü feriştelerni tişiler olar tanuḳlar mu ermiş
Ku. T. 34/40b1
151 bilgil olar yalġanlıḳlarındın ayurlar:
Ku. T. 34/40b2
152 tuġurdı taŋrı. olar yalġançı tururlar
Ku. T. 34/40b3
153 üdürdi mü ḳızlarnı oġlanlar üze
Ku. T. 34/41a1
154 [ne] ol sizke neçük hükm ḳılur siz
Ku. T. 34/41a2
155 Pend alınmaz mu sizler
Ku. T. 34/41a3
156 azu sizke hüccet mü belgülüg
Ku. T. 34/41b1
157 keldürüŋ bitigiŋiz eger çın erse sizler yaʿni rast sözlegüçi
Ku. T. 34/41b2
158 ḳıldılar anıŋ arasında peri arasında ulaşıḳlıḳ rastlıḳ üze bildi ök periler kim anlar hazır ḳılınġanlar turur
Ku. T. 34/42a2
159 arıġ ol taŋrı andın kim sıfat ḳılurlar
Ku. T. 34/42a3
160 meger taŋrınıŋ ḫalis ḳulları
Ku. T. 34/42b1
161 Sizler ol kim tapnur sizler
Ku. T. 34/42b2
162 ermez siz anıŋ üze azıtıġlılar
Ku. T. 34/42b3
163 meger ol tamuġḳa kirigli turur
Ku. T. 34/43a1
164 ermez bizdin meger aŋar orun belgülüg
Ku. T. 34/43a2
165 biz saf tutuġlılar-miz
Ku. T. 34/43a3
166 biz namaz tesbih ḳılıġlılar-miz
Ku. T. 34/43b1
167 bütünlükin neçeme aytur erdiler:
Ku. T. 34/43b2
168 eger bolsa biziŋ üskümizde pend evvelḳılardın
Ku. T. 34/43b2
169 bolġatımız taŋrınıŋ ḫalis ḳulları
Ku. T. 34/44a1–2
170 tandılar olar aŋar kiḍin bilgeler
Ku. T. 34/44a3
171 bütünlükin erdi biziŋ sözümiz mürsel ḳullarımızḳa
Ku. T. 34/44b1
172 olar her-ayine olar yari bėrilmişlerdin tururlar
Ku. T. 34/44b2
173 bütünlükin biziŋ sümiz olar ġalib boluġlılar turur
Ku. T. 34/44b3
174 yüz ewürgil olardın ol vaḳtġa tegi
Ku. T. 34/45a1
175 körgil olarnı kiḍin körgeyler
Ku. T. 34/45a2
176 biziŋ ḳınımuzḳa ėwerler
Ku. T. 34/45a3
177 ḳaçan tüşse olarnıŋ saray ortasında neme yawuz ertesi ḳorḳutmış kişilerniŋ
Ku. T. 34/45b2
178 yüz ewürgil olardın bir vaḳtḳa tegi
Ku. T. 34/45b3
179 körgil kiḍin körgeler
Ku. T. 34/46a1–2
180 arıġ seniŋ iḍiŋ ʿizzet iḍisi andın kim sıfat ḳılurlar
Ku. T. 34/46a3
181 Durud u sena mürsel-–lerḳa
Ku. T. 34/46a3
182 Şükr ol taŋrıḳa ʿalemluġlar [iḍisi]
Ku. T. 34/46b1
başladım taŋrı atı birle uluġ baḫşişlıġ ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 34/46b2
1 çın aydı taŋrı taḳı ḳurʾan uluġluḳı birle
Ku. T. 34/47a1–2
2 kendü anlar kim tandılar boynaġuluḳ içinde taḳı işinde
Ku. T. 34/47a3
3 neçeme yoḳattımız olarda burun ögürdin ündediler yoḳ ḳaçıp ḳurtulmaḳ [öḍi]