Eserler · Karahanlı Türkçesi

Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

Karahanlı 11. yy. Düzyazı kısaltma: KuT metin aranabilir

Kaynak yayın

ATA, Aysu 2004. Türkçe İlk Kur’an Tercümesi (Rylands Nüshası) Karahanlı Türkçesi (Giriş-Metin-Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

2.150

cümle

38.093

sözcük

6.525

ayrı biçim

3.827

tek geçişli

%58,7 (hapax)

0,488

STTR

standart tür/sözcük

17,7

sözcük / cümle

5,58

harf / sözcük

eksik yer (lakün)

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Ku. T. 36/49a3

31 aydılar: nelük ıḍılmadı bu ḳurʾan er üze iki ildin uluġ

Ku. T. 36/49b2

32 olar mu ḳısmet ḳılurlar seniŋ iḍiŋniŋ rahmeti[nir biz ḳısmet ḳıldımız olar ara tirigliklerini yaḳın tiriglik içinde kötürdümiz amarılarıŋa amarıda üstün derecatlar tutsun üçün amarı birle amarını efsus iḍiŋniŋ rahmeti yaḫşıraḳ andın kim tėrerler

Ku. T. 36/50b3

33 eger bolmasa erdi boḍun bir ögür yalġuz ḳılġatımız ol kim tanar taŋrıḳa ėwleriŋe şifta[r]lar kümişdin yime üzeŋüler anıŋ üze aġarlar

Ku. T. 36/51b1

34 yana ėwleriŋe ḳapuġlar yime taḫtlar anıŋ tayanurlar

Ku. T. 36/51b2

35 yime ėtig gevher yinçü ornatıġlıġ ermez ol barça meger yaḳın tiriglik yawuḳraḳ turur yime ol ajun seniŋ iḍiŋ üskinde saḳnuḳlarḳa turur

Ku. T. 36/52a3

36 kim kim ḳıssa taŋrı yadındın gümarlaġay-miz aŋar yekni ol aŋar ėş

Ku. T. 36/52b3

37 olar yime anlar yıġarlar anlarnı yoldın sėznürler olar könülmişler

Ku. T. 36/53a2

38 ançaḳa tegi ḳaçan kelseler bizke ayġay: ey kaşki meniŋ ara seniŋ ara iki maşrıḳ ve maġrıb ıraḳınça nėme yawuz iş turur ol

Ku. T. 36/53b2–3

39 hiç asıġ ḳılmaz sizke bu kün ançada küç ḳıldıŋız siz ḳın içinde ortaḳ sizler

Ku. T. 36/54a1–3

40 sen mü eşittür[ür] sen saġırlarḳa azu sen mü köndrür sen ḳaraġularnı ol kim bolsa belgülüg yolsuzluḳ içinde

Ku. T. 36/54b1

41 ya azu eltgey men sėni biz olardın öç alġay-miz

Ku. T. 36/54b2–3

42 azu körkitgey-miz saŋa ol kim vaʿde ḳıldımız olarḳa biz olar üze küçlüg uġan-miz

Ku. T. 36/55a1–3

43 yepüşgil aŋar kim ol kim yarlıġ ıḍıldı saŋa sen köni yol üze sen

Ku. T. 36/55b1

44 ol pend turur saŋa hem seniŋ boḍnıŋa terk bolġay kim sorulġay siz

Ku. T. 36/55b2

45 sorġıl anı kim ıḍtımız sėnde burun yalavaçlarımızdın ḳıldımız mu taŋrıda aḍın taŋrılar tapunsalar

Ku. T. 36/56a3

46 rastlıḳ üze ıḍtımız yalavaçnı biziŋ belgülerimiz birle firʿavn tapa anıŋ boḍnıŋa aydı: men ʿalem iḍisiniŋ yalavaçı men

Ku. T. 36/56b3

47 ḳaçan keldi erse olarḳa biziŋ ayetlerimiz birle ançada olar andın külerler

Ku. T. 36/57a2

48 körkitmedimiz olarḳa ayetdin meger ol uluġraḳ anıŋ işindin tuttumız olarnı ḳın birle bolġay kim yansalar

Ku. T. 36/57b2

49 aydılar: ey cadu duʿa ḳılġıl bizke iḍiŋni ol kim ʿahd ḳıldı seniŋ üsküŋde biz könügliler-miz

Ku. T. 36/58a2–3

50 ḳaçan açıttımız erse olardın ḳınnı ançada olar sıdılar

Ku. T. 36/58b1

51 ündedi firʿavn boḍnı içre aydı: ey meniŋ boḍnum ermez mü maŋa mısr mülki bu arıḳlar aḳar meniŋ tasarrufumdın körmez mü sizler

Ku. T. 36/59a2–3

52 azu men yaḫşı ermez mü men bu erdin ol kim ol ḫ˅ar turur yana belgülüg söz ayumas

Ku. T. 36/59b1–3

53 nelük kemşilmedi anıŋ üze bilezükler altundın azu keldi anıŋ birle ferişteler ḳoşlup kelgenler

Ku. T. 36/60a1–3

54 yüŋül tuttı öz boḍnın boyun sudılar aŋar olar erdiler boḍun söz tutmaġlı boḍunlar

Ku. T. 36/60b1–2

55 ḳaçan seza boldılar biziŋ öwkemizke öç aldımız anlardın baturdımız anlarnı ḳamuġlarını

Ku. T. 36/60b3

56 ḳıldımız anlarnı keçigliler hem mesel kiḍinkile[rke]

Ku. T. 36/61a2–3

57 ḳaçan kim uruldı meryem oġlı mesel ançada seniŋ boḍnuŋ andın yüz ewrerler

Ku. T. 36/61b1–3

58 aydılar: biziŋ taŋrılarımız yaḫşıraḳ azu ol urmadılar anı saŋa meger tartışıḳ üçün kendü olar boḍun çoġıçılar

Ku. T. 36/62a1–3

59 ermez ol meger bir ḳul niʿmet bėrdimiz anıŋ üze ḳıldımız anı mesel yaʿḳub oġlarılarıḳa

Ku. T. 36/62b1–2

60 eger tilese-miz ḳılġatımız sizdin ferişteler yer içinde arḳaŋızda olturġaylar ėrdi

Ku. T. 36/62b3

61 ol bilmek ḳıyametḳa şek bolmaŋlar anıŋ birle uḍuŋlar maŋa [bu turur köni yol]

Ku. T. 36/63a3

62 yıġmasun sizni yek ol sizke düşman turur belgülüg

Ku. T. 36/63b2

63 ḳaçan kim keldi erse ʿisa belgülüg hüccet birle aydı: rastlıḳ üze keldim sizke köni söz birle belgürtmekim üçün sizke bir ança anıŋdın kim tartışur sizler anıŋ içinde ḳorḳuŋlar [taŋrıdın] boyun suŋ maŋa

Ku. T. 36/64b1–2

64 ol taŋrı meniŋ iḍim hem siziŋ iḍiŋiz turur tapuŋlar aŋar bu turur yol erür köni

Ku. T. 36/64b3

65 tartışıḳ ḳıldılar ögürler olar ara ḳatıġlıḳ anlarḳa kim küç ḳıldılar açıtġan kün ḳınıdın

Ku. T. 36/65a3

66 küḍmesler [mü] meger ḳıyametḳa kelse olarḳa nagah olar bilmezler

Ku. T. 36/65b2–3

67 Dostlar ol kün amarıları amarıḳa düşmanlar meger saḳnuḳlar

Ku. T. 36/66a1–2

68 ey meniŋ ḳullarım ḳorḳunç yoḳ siziŋ üze bu kün hem ermez sizler ḳaḍġurġanlar

Ku. T. 36/66a3

69 anlar kim taptılar niş[an]larımızḳa boldılar boyun suġlılar

Ku. T. 36/66b2–3

70 kiriŋler uştmahḳa siz hem cüftleriŋiz sewnür sizler