Eserler · Karahanlı Türkçesi

Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

Karahanlı 11. yy. Düzyazı kısaltma: KuT metin aranabilir

Kaynak yayın

ATA, Aysu 2004. Türkçe İlk Kur’an Tercümesi (Rylands Nüshası) Karahanlı Türkçesi (Giriş-Metin-Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

2.150

cümle

38.093

sözcük

6.525

ayrı biçim

3.827

tek geçişli

%58,7 (hapax)

0,488

STTR

standart tür/sözcük

17,7

sözcük / cümle

5,58

harf / sözcük

eksik yer (lakün)

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Ku. T. 36/67a1

71 tezgindürlür olar üze saġraḳlar altundın sapsuz bardaḳlar anıŋ içinde anı kim arzulayur et-özler mezelenür közler sizler anıŋ içinde cavidane

Ku. T. 36/67b3

72 ol uştmah ol kim miras bėrildiŋiz anı ol kim ḳılur erdiŋizler

Ku. T. 36/68a2–3

73 Sizler anıŋ içinde üküş miveler andın yėyür sizler

Ku. T. 36/68b1

74 bütünlükin yazuḳluġlar tamuġ ḳını içinde cavidaneler

Ku. T. 36/68b2–3

75 Süst bolmaz olardın olar anıŋ içinde nevmidler

Ku. T. 36/69a1

76 küç ḳılmadımız olarḳa ançası bar erdiler ola zalimler

Ku. T. 36/69a2

77 ündegeyler: ey malik hükm ḳılsun biziŋ üze seniŋ iḍiŋ. ayġay: sizler dereŋ ḳılıġlılar siz tamuġ içre

Ku. T. 36/69b2–3

78 rastlıḳ üze keldürdümiz sizke rastlıḳ ançası bar üküşrekiŋiz rastlıḳnı unamaġlılar siz

Ku. T. 36/70a1–2

79 azu berkittiler mü bir işni biz berkütgen-miz

Ku. T. 36/70a3

80 azu saḳnurlar mu biz eşitmez-miz yaşru sözlerini razlarını andaġ biziŋ yalavaçımız olar üskinde turur bitiyürler

Ku. T. 36/70b2–3

81 ayġıl: eger erse taŋrıḳa ʿayal men tapġanlarnıŋ evveli men

Ku. T. 36/71a1–3

82 arıġ kökler ve hem yerler iḍisi ʿarş iḍisi andın kim sıfat ḳılurlar

Ku. T. 36/71b1–2

83 ḳoḍġıl olarnı kirsünler oynasunlar körginçe olar künlerini ol kim vaʿde ḳılnurlar

Ku. T. 36/71b3

84 ol taŋrı kök içinde iḍi erür hem yer içinde iḍi erür ol bütün işlig bilgen turur

Ku. T. 36/72a3

85 berekatlıġ ol aŋar kökler meliki yerler meliki hem ol iki ara anıŋ üskinde ḳıyamet bilmeki anıŋ birle yandurlur sizler

Ku. T. 36/73a1–3

86 asıġ ḳılmaz anlar kim oḳırlar anda aḍın şefaʿatḳa meger ol kim tanuḳluḳ bėrdi rastlıḳ üze olar bilürler

Ku. T. 36/73b1–2

87 eger sorsa sen olarḳa: kim törütti olarnı ayurlar: taŋrı. ḳayda yandurlurlar

Ku. T. 36/73b3

88 anıŋ aymaḳı ey iḍim bütünlükin bu ögür boḍun erür tapmazlar

Ku. T. 36/74a2–3

89 keçürgil olardın ayġıl: ḳoḍtum silerni terk bolġay kim bilgeyler

Ku. T. 36/74b1

başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan

Ku. T. 36/74b2

1 taḳdir ḳılındı bar u yoḳ

Ku. T. 36/74b2

2 belgülig bitig haḳḳı

Ku. T. 36/75a1–2

3 biz indürdümiz mübarek tün içinde biz erür-miz ḳorḳutuġlılar

Ku. T. 36/75a3

4 anıŋ içinde aḍrılur ḳamuġ üstüvar iş

Ku. T. 36/75b1

5 Ferman biziŋ üskümizde biz erür-miz ıḍıġlılar

Ku. T. 36/75b2–3

6 soyurḳamaḳ üçün iḍiŋdin ol ol eşitgen bilgen

Ku. T. 36/76a1–2

7 kökler iḍisi hem yerler iḍisi hem ne kim bu iki ara erse eger erse sizler seksizle

Ku. T. 36/76a3

8 taŋrı yoḳ meger ol tirgüzer hem öldrür siziŋ iḍiŋiz evvelḳı atalarıŋız iḍisi

Ku. T. 36/76b2

9 kendü olar şek içinde tururlar oynayurlar

Ku. T. 36/76b3

10 köz tutġıl ol kün keldrür kök belgülüg tütünni

Ku. T. 36/77a2–3

11 örter boḍunnı bu ḳın açıtıġlı

Ku. T. 36/77b1

12 ey iḍimiz aça bėrgil bizdin ʿazabnı biz bitgenler-miz

Ku. T. 36/77b2–3

13 ḳayda erdi olarḳa pend rastlıḳın keldi olarḳa yalavaç belgülüg

Ku. T. 36/78a1–2

14 yana yüz evürdiler andın aydılar: ögretmiş tunır telbe

Ku. T. 36/78a3

15 biz açıġlılar-miz ʿazabnı azḳına sizler yanıġlılar siz

Ku. T. 36/78b2–3

16 ol kün tutar-miz uluġ tutmaḳ biz öç alġanlar-miz

Ku. T. 36/79a1–2

17 rastlıḳın sınadımız olarda burun firʿavn boḍnı keldi olarḳa yalavaç kim [uluġ]

Ku. T. 36/79a1–2

18 tapşuruŋlar maŋa iḍi ḳullarını kim men sizlerke köni bütün / berk imin yalavaç men

Ku. T. 36/79a3

19 yime boynaġuluḳ ḳılmaŋ taŋrı üze bütünlükin men [keltürür men] sizke belgülüg hüccetni

Ku. T. 36/79b2–3

20 men sıġnur men meniŋ iḍimke hem siziŋ iḍiŋizke kim taşla[dı]ŋız mėni