Eserler · Karahanlı Türkçesi
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
Karahanlı 11. yy.
Düzyazı
kısaltma: KuT metin aranabilir
Kaynak yayın
- ATA, Aysu 2004. Türkçe İlk Kur’an Tercümesi (Rylands Nüshası) Karahanlı Türkçesi (Giriş-Metin-Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.
Sayılarla
2.150
cümle
38.093
sözcük
6.525
ayrı biçim
3.827
tek geçişli
%58,7 (hapax)
0,488
STTR
standart tür/sözcük
17,7
sözcük / cümle
5,58
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)
En sık içerik sözcükleri
- taŋrı858
- içinde510
- hem500
- anlar369
- olarḳa351
- sizler321
- eger293
- bütünlükin270
- meger224
- sizke223
- olarnı196
- taŋrıḳa159
- ḳıldı136
- siziŋ118
- aydılar113
- kün113
- olardın112
- ögür112
- iki108
- yer106
- taŋrınıŋ102
- ayġıl101
- mü101
- ançada100
- bilgen100
- içre99
- mu95
- biziŋ93
- köni92
- kiḍin90
- anlarḳa88
- erdiler87
- tilese87
- tandılar86
- ḳılsa86
- ḳıldılar85
- belgülüg80
- nė79
- uluġ78
- yarlıḳaġan77
En sık ikili öbekler
anlar kim 287ol taŋrı 200anıŋ içinde 133kim tandılar 71bu ögür 70yer içinde 60anlarḳa kim 58ey anlar 54ol kün 54kim bittiler 53ulaşu yarlıḳaġan 53ançası bar 51kim taptılar 45siziŋ üze 44taŋrıḳa hem 41anlarnı kim 37bütün işlig 37meger ol 37içinde ol 36rastlıḳ üze 35seniŋ iḍiŋ 35erür taŋrı 33köni yol 32taŋrı bilgen 32
Metin
Çeviriyazı işaretleri
- (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
- [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
- <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
- {l} Editörün fazlalık saydığı
- ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
- ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.
İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.
— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.
Ku. T. 36/80a1
21 eger berk tutmasaŋız mėni bir sıŋar boluŋ mėndin
Ku. T. 36/80a2
22 ündedi iḍisini bütünlükin bu ögür boḍunı turur yazuḳ ḳılġanlar turur
Ku. T. 36/80a3
23 Tünle ėletgil ḳullarımnı sizler ėḍerü kelgenler siz
Ku. T. 36/80b2
24 ḳoḍġıl deryanı tölek olar bir sü turur ġarḳa bolmışlar
Ku. T. 36/80b3
25 neçe ḳoḍtılar bustanlardın yullardın
Ku. T. 36/81a1
26 ekinler aḍaḳın turuġlı orunlar uluġ
Ku. T. 36/81a2
27 yime kėŋlik kim erdiler anıŋ içinde temaşa ḳılıġlılar
Ku. T. 36/81a3
28 mundaġuḳ miras bėrdimiz anı aḍın boḍunḳa
Ku. T. 36/81b2–3
29 yıġlamadı olar üze kök hem yer bolmadılar küḍülmişlerdin
Ku. T. 36/82a1
30 rastlıḳ üze ḳurtġardımız yaʿḳub oġlanlarını ḫ˅ar ḳılġan ḳındın
Ku. T. 36/82a2–3
31 firʿavndın ol erdi boynaġu haddin keçgenler
Ku. T. 36/82b1
32 rastlıḳ üze üḍürdimiz olarnı ʿilm üze ʿalemluġlar üze
Ku. T. 36/82b2–3
33 bėrdimiz olarḳa belgülerdin ol kim anıŋ içinde belgülüg sınaġ turur
Ku. T. 36/83a1
34 bütünlükin bu ögür ayurlar:
Ku. T. 36/83a2
35 ermez mü meger evvelḳı ölümümiz ermez-miz biz yandura ḳoparmışlardın
Ku. T. 36/83a3
36 keldürüŋ atalarımıznı eger çın erse sizler
Ku. T. 36/83b2
37 olar mu yaḫşıraḳ azu Tübbaʿ boḍunı anlar kim olarda öŋdin Yoḳattımız olarnı olar erdiler yazuḳluġlar
Ku. T. 36/84a2–3
38 törütmedimiz köklerni hem yerlerni ol kim bu iki ara erse oynaġlılar erip
Ku. T. 36/84b1–2
39 törütmedimiz ol ikini meger rastlıḳ üze ançası bar üküşleri bilmezler
Ku. T. 36/84b3
40 bütünlükin fasl küni vaḳtları ḳamuġları
Ku. T. 36/85a2–3
41 ol kün asıġ ḳılmaz erklig erklig bolmışdın nerse ermez anlar yari ḳılnurlar
Ku. T. 36/85b1
42 meger ol kim soyurḳasa taŋrı bütünlükin ol ʿaziz ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 36/85b2
43 bütünlükin zaḳḳum yıġaçı
Ku. T. 36/85b3
44 yazuḳluġlar yėmi
Ku. T. 36/85b3
45 sızġurmış tuç teg ḳaynayur ḳarınlar içinde
Ku. T. 36/86a1
46 ḳaynar isig suw teg
Ku. T. 36/86a2
47 Tutuŋlar süḍrüŋler anı tamuġnuŋ ortasıŋa tegi
Ku. T. 36/86a3
48 anda kiḍin ḳuyuŋlar baş üze ol ḳaynar suw ḳınındın
Ku. T. 36/86b1
49 tatġıl sen sen ʿaziz ve uluġ / kerim sen
Ku. T. 36/86b2
50 bütünlükin bu ol kim erdiŋiz anıŋ birle şek tutġanlar
Ku. T. 36/86b3
51 bütünkikin saḳnuḳlar imin ajun içre turġaylar
Ku. T. 36/87a1
52 Uştmahlar hem yullar içinde
Ku. T. 36/87a2–3
53 keḍerler yuwḳa barçındın hem ḳalın barçındın bir ikindi utruşġanlar
Ku. T. 36/87b1–2
54 mundaġuḳ cüftlendürġay-miz ḳara közlüg kėŋ közlüg uraġutlar birle
Ku. T. 36/87b3
55 Oḳırlar anıŋ içinde ḳamuġ miveni imin bolup olar
Ku. T. 36/88a1–2
56 tatmazlar anıŋ içinde ölümni meger ölüm evvelḳı küḍezdi olarnı tamuġ ḳınıdın
Ku. T. 36/88a3
57 Fa seniŋ iḍiŋdin ol ol ḳurtulmaḳ uluġ
Ku. T. 36/88b2
58 bütünlükin asan ḳıldımız anı seniŋ tiliŋ birle olar pend alsunlar tėp
Ku. T. 36/88b3
59 köz tutġıl olar köz tutġanlar turur
Ku. T. 36/89a1
başladım taŋrı atı birle rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan