Kaynak yayın
- ARAT, Reşit Rahmeti 1999. Kutadgu Bilig I Metin¸Türk Dil Kurumu Yayınları, 4. baskı, Ankara.
Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.
Sayılarla
6.644
beyit
73.566
sözcük
9.486
ayrı biçim
4.811
tek geçişli
%50,7 (hapax)
0,546
STTR
standart tür/sözcük
11,1
sözcük / cümle
4,73
harf / sözcük
5
eksik yer (lakün)
En sık içerik sözcükleri
- kişi649
- eḍgü633
- ilig587
- kör484
- er413
- söz354
- öz296
- köŋül261
- bilig249
- kün241
- köni240
- eşitgil235
- hem231
- birdi221
- dünya219
- beg217
- ögdülmiş211
- bayat199
- tut197
- ajun189
- üküş176
- iş169
- ḳılḳı169
- isiz168
- ḳıl166
- cevabı165
- elig165
- tiriglik164
- iki162
- begler161
- tapuġ159
- iligke157
- keḍ157
- atı156
- toldı154
- işi148
- tutsa146
- yir145
- yanut143
- köŋli140
En sık ikili öbekler
tir eşitgil 194ay toldı 139bu kün 118bu söz 108yanut birdi 107ay ilig 93bu dünya 88bu yaŋlıġ 84birdi ögdülmiş 72ögdülmiş aydı 69bu iki 68cevabı iligke 68ilig aydı 67ögdülmiş cevabı 64yaḳşı aymış 61bu eḍgü 57er at 47ay ḳılḳı 46bilig birle 46et öz 46ilig cevabı 46aydı ilig 44cevabı ögdülmişke 44ay toldıḳa 43
Metin
Çeviriyazı işaretleri
- (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
- [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
- <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
- {l} Editörün fazlalık saydığı
- ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
- ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.
İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.
— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.
KB 281
idi artuḳ erdem kerek ög biligajun tutġuḳa ötrü sunsa elig
KB 282
tejikler bitigde bitimiş munıbitigde yoḳ erse kim uḳġay anı
KB 283
iḍi yaḳşı aymış azıġlıġ kür erazıġlıġ eren berk tügünler yazar
KB 284
miŋ erdem kerek bu cihan tutġuḳakör arslan kerek bu ḳulan basġuḳa
KB 285
ajunçıḳa erdem kerek miŋ tümenanın tutsa il kün kiterse tuman
KB 286
ḳılıç ursa bıçsa yaġı boynınıtörü birle tüzse ili boḍnını
KB 287
X. BİLİG UḲUŞ ERDEMİN ASIĠIN AYURtilekim söz erdi ay bilge bügüuḳuşuġ biligig özüm sözlegü
KB 288
uḳuş ol yula teg ḳaraŋḳu tünibilig ol yaruḳluḳ yaruttı sini
KB 289
uḳuşun aġar ol biligin beḍürbu iki bile er aġırlıḳ körür
KB 290
muŋar bütmese kör bu nuşin revanuḳuş közi birle yaruttı cihan
KB 291
törü tüz yorıttı bayudı boḍunatın eḍgü ḳıldı ol eḍgü öḍün
KB 292
maŋar tegdi mundaġ biliglig sözitamudın yırar tip tamuluḳ özi
KB 293
kiçig oġlanıġ kör uḳuşḳa ulamyaşı yetmeginçe yorımaz ḳılam
KB 294
uḳuşluġ kişi kör ḳarısa munaruḳuş kitti tip hem ḳalem me tınar
KB 295
ḳalı tilwe ursa kör ölse kişiölüm yoḳ aŋar hem birilmez şişi
KB 296
negülük tise sen uḳuşsuz tururuḳuşsuz kişiler ülügsüz turur
KB 297
uḳuşḳa turur bu aġırlıḳ itiguḳuşsuz kişi bir awuçça tetig
KB 298
körü barsa yaḳşı ayur bu sözüguḳuşsuz biligsiz beḍütmez özüg
KB 299
körü barsa barça urur bu keḍükuḳuşluġ biliglig kör aslı keḍ ök
KB 300
uḳuş bolsa aslı bolur bolsa erbilig bolsa beglik ḳılur ḳılsa er
KB 301
kimiŋde uḳuş bolsa aslı bolurḳayuda bilig bolsa beglik bulur
KB 302
yaġız yir üze yalŋuḳ oġl ı eligkötürdi ḳamuġḳa yetürdi bilig
KB 303
uḳuş birle aslı atanur kişibilig birle begler iter il işi
KB 304
tümen miŋ tü erdem üküş ögdileruḳuş birle ḳılmış üçün ögdiler
KB 305
uḳuş azın azlanma asġı üküşbilig azın azlanma erke küsüş
KB 306
bu tört neŋ azın azḳa tutma negübügü sözlemiş söz eşitgü ögü
KB 307
bu törtte biri ot birisi yaġıüçünçi ig ol kör tiriglik aġı
KB 308
basası bilig ol bularda biribu tört neŋ uçuz tutma yüksek töri
KB 309
bu tegme biri asġı yası telimḳayusı birim teg ḳayusı alım
KB 310
bilig kimya’ teg ol neŋ irklü tururuḳuş ordusı ol neŋ üglü turur
KB 311
yıparlı biligli teŋi bir yaŋıtutup kizlese bolmaz özde öŋi
KB 312
yıpar kizlese sen yıḍı belgürerbilig kizlese sen tilig ülgüler
KB 313
bilig baylıḳ ol bir çıġay bolġusuztegip oġrı tewlig anı alġusuz
KB 314
kişen ol kişike bilig hem uḳuşkişenlig yaraġsızḳa barmaz üküş
KB 315
sewügrek atın er kişenlig tutarkereklig atın kör küḍezlig tutar
KB 316
kişenlig küremez kerekçe yorırtuşaġlıġ yıramaz tilekçe barır
KB 317
uḳuş ol saŋa eḍgü andlıġ adaşbilig ol saŋa keḍ baġırsaḳ ḳadaş
KB 318
biligsizke bilgi ḳılınçı yaġıaḍın bolmasa tap bu iki çoġı
KB 319
muŋar meŋzetü keldi türkçe meseloḳıġıl munı sen köŋül ögke al
KB 320
uḳuşluġ kişike işi tap uḳuşbiligsiz kişike atı tap söküş