İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS IX Y202a
Karye-i Hattîn: Sıfet hâkinde iki yüz evli müselmân köyüdür. Bu nâhiyelerde Dürûzîler yokdur. Bu karye, kasaba-misâl bir ma‘mûr belîde bâğ u bâğçe ve besâtîni firâvândır. Ve âb [u] hevâsı râhat-ı cândır. Haftada bir gün azîm bâzârı durup on bin âdem etrâf nevâhîlerden cem‘ olup bey‘ [ü] şirâ olunur. İki cânibi alçak kayalı bir vâsi‘ öz içre vâki‘dir. Bir câmi‘i ve bir hammâmı ve bir hânı var.
EÇS IX Y202a
Ve bir limon ve turunc ve zeytûn ve incîr ve hurmâlı bâğ-ı İrem içre Tekye-i Mağribî derler bir âsitânesi var, yüzden mütecâviz fukarâsı ve âyende vü revendeye ni‘meti mebzûl bir tekye-i lâ-nazîrdir. Ve tekyenin sebeb-i ihyâsı bu âsitânede medfûn şeyh imâdeddîn hazretleri Hazret-i şu‘ayb Nebî zürriyyetinden olmak ile bu tekyeye muttasıl beyt-i Hazret-i şu‘ayb vardır. Bir cânibi gârlardır. Bir cânibi bu tekyenin bâğçesidir. Bu azîz ol âsitânede eben-an-ceddîn sâkinler imiş. Bizzât şeyh imâdeddîn perhîz [ve] mücâhede ile iki yüz yıl mu‘ammer olup Mısır sultânı olan Sultân Salâhaddîn Yûsuf bu azîzi ziyârete geldikde azîz hazretleri sultâna ta‘zîm edüp ser-i sa‘âdetlerin sultânın zânûsuna koyup rûh teslîm ederler. Ba‘dehu bu mahalde defn olunup Sultân Salâhaddîn yanında nesl-i Fâtımiyyûn'dan şeyh Mağribîyi bu azîz üzre koyup bu türbeyi inşâ eder. Anıniçün tekye-i Mağribî derler. şeyh Mansûr-ı Mağribî anda âsûdedir. Kaddesallâhu sırrahu'l-azîz.
EÇS IX Y202a
Ba‘dehu bu tekyeden baş yukaru üç yüz adım,
EÇS IX Y202a–Y202b
Ziyâret-i Hazret-i şu‘ayb Nebî salavâtullâhi aleyhi ve selâme: Bu dere içre tarîk-ı âmmın sağ tarafında kayalar altında azîm gârlardır. Ol gâr-ı pür-envârların derûnunda medfûnlardır. Be-kavl-i tevârîh-i Âzeryâ. Ol tevârîhdir kim Tûfân-ı Nûh'dan sonra Mısır'da Heremeyn dağları ki efvâh-ı nâsda Fir‘avn dağı derler ba‘de't-Tûfân bu dağlar içre bulunan hatlar kim Hazret-i İdrîs Nebî'nin ve gayri kehenelerin hattları kim deve ve sığır ve koyun kemikleri ve kürekleri üzre lisân-ı İbrî ve Süryânî hatları ile tahrîr olunmuşdu. Ol hatları Sâm oğullarından Âzeryâ nâm hakîm cem‘ edüp tahrîr etmişdir. Cümle tevârîhler andan istihrâc olunup cemî‘i peygamber ve peygamberzâde ve cemî‘i vakâyi‘ât ve hâdisâtlar anda tahrîr olunup mu‘teber tevârîhdir. Cümle Mısır Kıbtîleri i‘tibâr ederler. Anın kavl-i mu‘teberi üzre bu Arz-ı Mukaddes'de medfûn olan peygamberleri ziyâret edüp evsâfların alâ-kadri'l-bizâ‘a istinsâh etdik. Cenâb-ı Bârî bu müsevvedâtımız ziyâret etdiğimiz sultânların âb-ı rûyiyçün Y 202b ola, itmâmı müyesser ola.
EÇS IX Y202b
İhvân-ı sa‘âdetmende şöyle ma‘lûm ola kim Hazret-i şu‘ayb Nebî Bahr-i Kulzüm ki hâlâ Bahr-i Süveys derler, ol bahrın sâhilinde şehr-i Medyen derler bir şehr-i mu‘azzam idi. Cenâb-ı izzet kavmin helâk edüp şehrin harâb etdüği Kur’ân-ı azîm'inde âye[t]: Arapça ây[et]inden murâd ol şehr-i Medyen'dir Hazret-i şu‘ayb bu şehirde sâkin idi. Bu şehir Mısır'dan Mekke-i Mükerreme'ye giderken Muveylah nâm kal‘aya bir menzil karîb mahaldedir. Ve bu şehire karîb dağlar içre huccâc-ı müslimîn meks ederler. şu‘aybü'n-ni‘am derler bir bâğ-ı İremezât ve âb-ı hayât sulu yerlerdir. Huccâc bu mahalle geldikde tâze cân bulur. Hazret-i şu‘ayb neslinden âdemleri vardır.
EÇS IX Y202b
Ve bu dağlarda bu halkın bir gûne küçük koyunları vardır, Hazret-i şu‘ayb koyunlarındandır. Zîrâ Hazret-i şu‘ayb Nebî mün'im ve mâldâr peygamber idi ve Hazret-i Musâ aleyhi's-selâm ba‘de'n-nübüvve Hazret-i şu‘ayb'ın çobanı idi. Hazret-i şu‘ayb'ın bir duhter-i pâkîze-ahterin nikâh ile alup dâmâd-ı şu‘ayb Nebî oldu. Hâlâ ol cebelde olan koyunlar ol döldendir.
EÇS IX Y202b
Be-kavli tevârîh, yüz yigirmi dörd bin peygamberden a‘mâ peygamber olmamışdır. İllâ Hazret-i şu‘ayb olmuşdur. Eğer su’âl olunursa Ya‘kûb Nebî dahi a‘mâ idi denirse, Hazret-i Ya‘kûb firâk-ı Hazret-i Yûsuf ile zâr [u] giryân olarak kesret-i bükâdan a‘mâ oldu. Ammâ sonra Hazret-i Ya‘kûb Nebî Mısır'ın Feyyûm şehrinde Hazret-i Yûsuf ile mülâkat oldukda bi-emrillâh nûr-ı dîdesi Yûsuf'un görüp çeşmi rûşen oldu. Ammâ şu‘ayb Nebî mâderzâd a‘mâ idi.
EÇS IX Y202b
Ba‘dehu Cenâb-ı Bârî Medyen şehrinde şu‘ayb Nebî'nin kavmin helâk edüp şehrin harâb etdükde Hazret-i şu‘ayb "Bu diyâra azâb nâzil oldu" deyüp evlâd [u] ensâbı ile Beyt-i Mukaddes'e gelüp bu kabr-i pür-envârları kurbunda tahrîr olunan karye-i Hattîn'de sâkin olup ba‘de'l-vefât bunda medfûndur. Merkad-i pür-envârları gerçi gârlardır. Ammâ taşrasında kârgîr kubbe binâlar ve mesâcid ve zâviye ve hücreleri var. Ammâ cümle binâları yine kayalara muttasıldır, zîrâ bir teng mahaldir.
EÇS IX Y202b
Ve türbe-i şerîfleri kapusu şimâle nâzırdır. Ol kapudan içeri bir gül gülistânlı bâğçedir, ammâ küçükdür. Andan içeri bir kapu dahi şimâle nâzırdır. Atebe-i âlîsi üzre olan kemerde bir beyâz mermer-i hâm üzre üstâd-ı mermer-bür ibret-nümâ şükûfeler içre iki tâvûs birbirine mukâbil tasvîr etmiş kim görenin çeşmi hîrelenüp hayrân olur. Sihr-i i‘câz tasvîr-i tâvûs-ı İremdir.
EÇS IX Y202b
Ve bu kapudan içeri sol tarafda bir kârgîr binâ kubbe-i âlîli köşk vardır. Cânib-i erba‘ası gül nesterîn [ü] zerrîndir. Râyihasından züvvârın demâğı mu‘attar olur.
EÇS IX Y202b–Y203a
Bu mahalde a‘yân-ı vilâyetden ba‘zı sulehâ-yı kibâr evliyâlar medfûnlardır. Andan yukaru mehbit-i nûr olan merkad-i münevverlerine yedi kademe taş nerdübân ile çıkılır. şarka nâzır Y 203a bir bâb-ı sa‘âdeti vardır. Ve mübârek kabr-i şerîfleri bu kapudan içre ol kubbe-i pür-envârın kıble solunda bir gâr-ı pür-nûr içinde âsûdedirler. Sandûkaları zer-ender-zer atlas-ı sebzgûn ile pûşîdedir. Ve Mısır ve şâm halîfeleri ve a‘yân [u] eşrâflar hedâyâlar getirüp gûnâ-gûn hâlîçeler ile mefrûşdur. Ve zî-kıymet âvîze-i musanna‘lar maslûbdur. Ve her züvvâra türbedârân gülâb ve buhûr ve amber-i hâm yakup i‘zâz u ikrâm ederler, zîrâ bu türbedârlar zürriyyet-i şu‘aybîlerdir.
EÇS IX Y203a
Müddet-i ömürleri be-kavli Tevârîh-i Muhammed bin İshâk (---) sene ve zamân-ı şerîflerinden velâdet-i Hazret-i Muhammedü'l-Mustafâ'ya gelince 3300 sene olmuşdur. Ve âsitâneleri kubbesi önünde olan kubbe-i âlî mesciddir. Mihrâbı içinde secde mahallinde kademeyn-i şerîfleri bir taş Q 88a P 88a üzre zâhirdir. Tûlu iki karışdır. Ve ökçeleri ve mübârek parmakları hamîre te’sîr eder gibi te’sîr etmişdir.
EÇS IX Y203a
Bu mescid kubbesinin sağında bir küçük kubbecik vardır. Anın bâbından içeri girdikde sağ tarafda Hazret-i Mûsâ'nın sol kadem-i şerîfleri bir bucakdadır. gûyâ henüz basmışdır. Bir seng-i hârâdır. Nakşının tûlu iki karış iki parmakdır. Miskîn ve marîzler içine su koyup nûş ederler. Bi-emrillâh şifâ bulmaları muhakkakdır.
EÇS IX Y203a
Ve bu kadem-i şerîf kubbesinin sağ tarafında kaya içre bir gâr vardır, ibâdetgâh-ı Hazret-i şu‘ayb'dır. Hudâ hakkı râyiha-i tayyibeden demâğ mu‘attar olur. Bir demir kafes kapusu vardır, ammâ bu halvethâne sehel muzlimdir, küşâde değildir.
EÇS IX Y203a
Ve bu makâmın kıblesi tarafında yalçın seng-i hârâ kaya şakk olup Cibrîl-i Emîn vahy ve suhuf getirdiği mahal bir mücellâ yerdir kim tavsîf olunmaz. Ve bu âsitâneyi ziyâret etdiğimiz mahalde sûretü'l-Mülk'de kalmış bir hatm-i şerîfim var idi, anı tamâm edüp savâbın rûh-ı şerîflerine hibe eyleyüp rûhâniyyetlerinden şefâ‘at [u] istimdâd taleb edüp âşinâlık kesb etdik, rahmetullâhi aleyh Hudâ kabûl ede.
EÇS IX Y203a
Ve bu âsitânenin dere aşırısında yine kayalar içre bir kubbe-i âlîde ziyâret-i bint-i Hazret-i şu‘ayb Nebî ammâ harem-i Resûlullâh olmağile kapuları mesdûddur. Ba‘zılar "Hazret-i Mûsâ'ya verdiği kızdır" derler. Andan bir sâ‘at kıbleye sahrâlar içre gidüp,
EÇS IX Y203a
Kal‘a-i atîk Medînetü'l-Karn: Kadîm-i a‘sârda şehr-i mu‘azzam ve kal‘a-i mukaddem imiş. Hâlâ âsâr-ı binâları nümâyândır. Benî âdemden bir ferd yokdur. Anı güzer edüp,
EÇS IX Y203a
Karye-i Lûbiyâ: Elli hâneli müselmân kurâsı ve Sıfet hâkidir. Anı dahi ubûr edüp şehr-i Sıfed'den 8 sâ‘atde,
EÇS IX Y203a
Evsâf-ı kal‘a-i Ayn-ı Tüccâr
EÇS IX Y203a–Y203b
Sene (---) târîhinde şâm-ı şerîf ve Kudüs-i şerîf ve Mısır mâbeynlerinde emn-i tarîk olsun içün fâtih-i Yemen Sinân Paşa binâsıdır. Bir çemenzâr vâsi‘ yerde şekl-i murabba‘ bir kâ[r]gîr binâ bir kal‘a-i ra‘nâdır. Ve dâ’iren-mâdâr cirmi altı yüz adım kal‘adır. Dizdârı ve yüz elli merdüm-i hisârı vardır. Ve şimâle Y 203b nâzır iki kat demir kapusu vardır. Ve derûn-ı kal‘ada kırk elli neferât hâneleri vardır. Ve Sıfet livâsı hudûdunda subaşılıkdır. Ve (---) nâhiyedir.
EÇS IX Y203b
Sıfet hâki bu mahalde tamâm olup Nâbulus hudûdudur. Ve bu kal‘a neferâtları âyende vü revende ve huccâcı ve tüccâr-ı ehl-i berr ü bihârı murâd edindikleri yere götürüp getirirler. Ve kavm-i tüccârdan bâr başına altı akçe kânûndur, alup bu râhları hıfz [u] hirâset ederler.
EÇS IX Y203b
Kal‘a içinde Sinân Paşa'nın bir kurşum ile pûşîde bir câmi‘-i musanna‘ı var kim gûyâ nûrdur. Revzenleri ve câm-ı mînâları serâpâ necef ve billûr ve morandır. Tûlen ve arzen seksen kademe câmi‘dir. Ve hareminde üç serâmed serv-i bâlâsı var kim Sübhâne'l-Hallâk gûyâ birer nâzenîn sebzgûn civân-ı mevzûndur.
EÇS IX Y203b
Ve yedi kubbe-i âlîsinde âyende vü revendeye ni‘meti ve birer nânı ve birer şem‘-i revganı ve her at başına birer torba şa‘îri bî-imtinândır.
EÇS IX Y203b
Ve bu kal‘anın iki cânibi hândır. Ve sekiz dükkândır. Bu hândan taşra hâne yokdur. İllâ bir mu‘attal hammâm vardır.
EÇS IX Y203b
Ve kal‘a kapusu önünde Ayn-ı Tüccâr nâmıyla müsemmâ olan âb-ı zülâl uyûndur. Bir soffa-i âlîsi ve bir kaç bîd-i ser-nigûnu var. Sâyesinde müsâfirîn istirâhat ederler. Bu kal‘a bu ayn ismiyle yâd olunur.
EÇS IX Y203b
Ve bu kal‘anın garbında iki yüz adım ba‘îd bir kal‘a-i atîk vardır. Gûyâ mühendis destinden henüz çıkmış bir kal‘adır. Aslâ havâlesi yokdur. Bir mürtefi‘ yerde şarka nâzır bir bâbı var. Cirmi altı yüz adımdır ve sekiz kulledir. İçinde benî âdemden kimesne yokdur. Vakt-i şitâda kal‘a kulunun koyunları kışlar. Ve bu kal‘anın kıble tarafına bin adım gidüp,
EÇS IX Y203b
Evsâf-ı Cebel-i Tûr-ı Hirâven ve Tûr-ı Tînâ derler bir vâsi‘ sahrâda yalnız bir cebel-i pür-nûrdur. Ammâ ol kadar âlî değildir. Ammâ kurb-i Hudâ'da âlîden âlî ve evsâfdan ârî bir cebelullâhdır, cemî‘i enbiyâya nazargâhdır. Tâ zirve-i a‘lâsında bir kal‘ası vardır, ammâ içinde benî âdemden bir ferd yokdur ve câ-be-câ gârlar vardır. Arz-ı Taberistân'dır. Ve arz-ı Filistîn'den ve arz-ı Hâsân'dan ba‘zı sulehâ-i ümmetden kimesneler gelüp bu gârlarda çille-i erba‘în çıkarup tekmîl-i tarîk ederler.
EÇS IX Y203b
Ve bu cebelde makâm-ı seyyidinâ Mûsâ Nebî ve makâm-ı şu‘ayb Nebî ve makâm-ı Ya‘kûb Nebî ve makâm-ı İshâk Nebî. Netîce-i kelâm cemî‘i enbiyânın makâmları vardır ki münâcât etdikleri cebeldir.
EÇS IX Y203b
Ve be-kavl-i müverrih-i âlem "Bu cebel-i pür-envârda altı yüz peygamber medfûndur" derler. Zîrâ bu arz-ı Mukaddesede üç tûrdur, ya‘nî Cenâb-ı Bârî ile bilâ-vâsıta kelimât etdikleri ve münâcât etdikleri üç tûrun biri budur.
EÇS IX Y203b
Biri Kudüs-i şerîf içinde Tûr-ı Zeytâ'dır ki hakkında âye[t]: Arapça nâzil olmuşdur kim zeytûndan murâd Kudüs ve Tûr-ı Zeytâ ile müfessirîn tefsîr etmişler. Biri dahi Mısır'dan Mekke-i mükerreme'ye giderken sekizinci menzile karîb leb-i deryâdan bir sâ‘at sengistânlar içre cebel-i Tûr-ı Sînâ'dır, âye[t]: Arapça âyetinden murâd Tûr-ı Sînâ'dır.
EÇS IX Y203b–Y204a
Buna atlarımız ile urûc edüp hamd-i Hudâ ziyâret etdik. Y 204a Ba‘dehu aşağı enüp Ayn-ı Tüccâr dibinde Mısır yolu sağ cânibde kalup bu hakîr sol tarafda Kudüs-i şerîf yoluna müteveccih olup kıbleye bir vâsi‘ kurâ içre bir sâ‘at gidüp,
EÇS IX Y204a
Karye-i Tabbâğa: Yüz evli müselmân karyesidir. Bir câmi‘-i muhtasarı var. Bu mahalde Sıfet hudûdu tamâm olup Türâbîoğlu hudûdudur, ammâ cebel-i Aclûn sancağı hükmündedir. Bu kurânın halkı cümle tabbâğdır. Anı ubûr edüp yine kıbleye,
EÇS IX Y204a
Karye-i Na‘ûra: Yüz hâneli müselmânlar ve ze‘âmetdir. Andan,
EÇS IX Y204a
Karye-i Zer‘ayn: iki yüz evli müselmânlar ve ze‘âmetdir. Ve bu karyenin kıblesi cânibindeki sahrânın nihâyetinde 3 sâ‘at ba‘îd kal‘a-i Cebelü'l-Aclûn nümâyândır. Ol taraf hilâf olmağın gitmeyüp,
EÇS IX Y204a
Karye-i Akkâre: Bu dahi ze‘âmet ve yüz evli müselmânlardır. Bu kurânın şimâlindeki cebel üzre,
EÇS IX Y204a
Ziyâret-i Hazret-i şeyh Dâhî: Sahâbe-i kirâmdandır. Kendüleri bir kubbe-i âlî içinde medfûnlardır. Türbedârı ve evkâfı vardır. Bu âsitânenin cânib-i erba‘asındaki kurâ halkının ekseriyyâ mâlları bundadır. Kimesne vaz‘-ı yed etmeğe kâdir değildir. Hakkâ ki ulu ziyâretgâhdır. Andan,
EÇS IX Y204a
Karye-i Jelmi: Elli müselmân hâneli tîmârdır. Bir câmi‘-i muhtasarı var. Ve bu karyenin cenûbundaki sahrâya Merc ibn Âmir derler. Mısır yolu bu sahrâ içre gidüp Hân-ı Leccûn nümâyândır. Ammâ biz Ayn-ı Tüccâr'dan 8 sâ‘atde sahrâlar içre ma‘mûr kurâlar güzâr edüp,
EÇS IX Y204a
Evsâf-ı kal‘a-i Cinîn
EÇS IX Y204a
Sene (---) târîhinde Mısır pâdişâhlarından Sultân (---) binâsıdır. Ba‘dehu Âl-i Osmân'da (---) Paşa dahi tevsî‘ edüp bir kal‘a-i metîn olmuşdur. Cebel-i Aclûn hâkinde maktû‘-ı kalem ve mefrûzü'l-kadem (---) evkâfının hâssıdır. Hâkimi mütevellîdir. Kal‘a dizdârı ve iki yüz neferâtları vardır.
EÇS IX Y204a
Ve kal‘ası bir musattah yerde şekl-i murabba‘dan tûlânîce bir ma‘mûr u metîn kal‘acıkdır. Cirmi bin adımdır. Ammâ handakı yokdur. Ve iki bâbı var, biri (bir) kıbleye, biri yıldıza mekşûfdur. Ve kal‘a içi serâpâ müsâfirhânedir.