EÇS IX Y253b–Y254a
{Ve bu[na] karîb Sahr bin Harb bin Ümeyye Hicret'in sene (---) târîhinde Hüseyn bin Alî'nin sulh ferâğında müstakil halîfe oldu. Hicretin sene (---) pederi Ebî Süfyân İslâm ile müşerref olmuşlardı. Hazretden 163 hadîs nakletdi. Zamân-ı hilâfetlerinde memâlik-i şâm ve Mısır ve Mağrib ve Endelüs ve Fârs ve Arab ve Âzerbâycân ve Deylem ve Horasân ve Mâverâ‘ü'n-nehir ve Hindustân'a varınca hükm etdiler. Nefer aded 14. Müddet ise 91 sene, ömreş 78 sene mâh-ı Receb fî sene 90 Mervân-ı Hımâr'da inkırâz buldular. Bu şâm-ı şerîf tahtları idi. Mu‘âviye Emeviyyûn'un ibtidâsıdır Yezîd'in pederi olduğıyçün şetm etmemek gerekdir, zîrâ neseb-i Resûl'dendir ve cümle ahvâlâtları Y 254a min-indillâhdır. Ömr-i şerîfleri 78 sene ömreş (---) sene. Sebeb-i mevtleri oldur kim ehl-i Medîne Hazret-i Osmân'ı katl etdikleriyçün cümle a‘yân-ı ahâlî-i Medîne'yi katl edüp cesed-i Resûlullâh'ı yerinden ref‘ edüp şâm'a götürmeye mübâşeret etdi. Ol gün minber-i Resûl lerzân oldu. Ve asker-i Mu‘âviye şâm'dan hurûc etdüği gün câmi‘-i Ümeyye minberi münhedim olup şems dahi münkesif oldu. Cümle ahâlî-i şâm zulmetde kalup ol sâ‘at Mu‘âviye havfinden lakve mar[azına] mübtelâ olup cân verdi. Ve bâ (---) el-Câbiyye'de defn etdiler. Künyeleri Abdurrahmân'dır. Ve nakş-ı hâteme "Li-külli amelin savâb" idi.
EÇS IX Y254a
Hilâfet oğlu Yezîd'e intikâl eyledi. Ahd-i Yezîd ibn Mu‘âviye ibn Ebî Süfyân. Bî‘at-i Yezîd fî sene 60. Müddet-i evkâtı (---) sene ve şehr 3. Müddet-i ömr-i Yezîd 39 sene. Hazret-i Hüseyin Yezîd'den bî‘at etmediği ecilden şehîd oldular. Evlâd-ı imâm Hüseyin imâm Zeynelâbidîn ve oğlu imâm Muhammed el-Bâkır ve evlâdı Hazret-i Ca‘fer-i Sâdık.}
EÇS IX Y254a
Ve buna karîb mü’ezzinlerin pîri Hazret-i Bilâl-i Habeşî hakkında Hazret-i Risâlet "Yâ Bilâl ganni'l-uzzâl" buyurmuşlardır. Hicâz ve uzzâl makâmında âgâze etdüği mahal cemî‘i uşşâk mest [ü] medhûş olurlarmış. Hazret-i Alî Hazret-i Risâlet'in izn-i şerîfiyle seccâde-i Resûlullâh üzre oturup ibtidâ Selmân-ı Fâris'in ikinci Amr bin Zamîrînin, üçüncü bu Bilâl-i Habeşî'nin belin bağladı ve icâzet verdi. Mü’ezzinlerin silsilesi ana müntehîdir.
EÇS IX Y254a
Ve buna karîb Hazret-i ikrime sahâbe-i kirâmdandır. Ve ikrime hazretlerinin evlâd-ı zevi'l-ihtirâmlarından Hazret-i Hişâm ve Hazret-i Amr bu iki nûr-ı dîde Hazret-i Hâlid Kayser-i Rûm olan Hırkîl üzre sene 13 şâm'a gelüp iki bürâder-i kihter-i mihter Hırkîl cenginde şehîd oldular. Bu mahalde medfûndurlar.
EÇS IX Y254a
Ve yine bu mahalde Koyunkapusu'nun iç yüzünde meşâd-ı Yezîd bin Mu‘âviye {ömreş 39} hicret-i nebeviyyenin sene 64'de rûh-ı bî-fütûhu kâlıb-ı bî-beden olup kaldı. Sene (---) târîhinde Timur cesedin âteşe yakup hâkisterin bâda verüp meşâdına cemî‘i Tatar'ı tenehnüh ve yestahzede etdirüp hâlâ âyende vü revende deng(?) teşelşülgâhı ve hergâhıdır.
EÇS IX Y254a
Bu Yezîd-i bî-sa‘îdden sonra hilâfet oğlu Mu‘âviye'ye nakl etdi. Künyeti Ebû Leylâ idi. Bu dahi fevt olup dedesi Hazret-i Mu‘âviye cenbinde medfûndur. Ve Mervân bin Hakem halîfe iken merhûm olup bu mahalde âsûdedir. Ve kurbunda elli adım ba‘îd Emîrü'l-mü'minîn Abdülmelik bin Mervân sene 85 târîhinde fevt olup başka bir kubbe-i âlîde medfûndur. Azîmü'ş-şân pâdişâh-ı cihân imiş.
EÇS IX Y254a
Ve buna karîb Hazret-i Mu‘sab Hazret-i Zübeyr'in birâder-i kihteridir ve Hazret-i Risâlet'in hâletezâdeleridir. Bu Hazret-i Mu‘sab Abdülmelik cenginde sehm-i kazâ ile şehîd oldu.
EÇS IX Y254a–Y254b
Ve buna karîb Velîd bin Abdülmelik dahi Y 254b berde ve bahrde feth etmedik diyâr komamışdır. Hattâ İslâmbol'a iki kerre serdâr üçüncüde bizzât kendüler varup nısf-ı Kostantiniyye'yi feth edüp Ayasofya-i Kebîr'de ibâdet edüp sulh ile rücû‘ edüp bin pâre keştî ile Mora'yı ve Girid'i ve Kıbrıs cezîrelerin feth edüp şâm Tarabulus'a gelüp lenger-endâht oldu. "Gazâ-yı Velîd müyesser ola" deyü efvâh-ı nâsda darb-ı meseldir. {Fevt olup gazâ mâlıyla câmi‘-i Ümeyye'yi ta‘mîr edüp sene 96 Cemâziye'l-âhiresinde merhûm olup bâb-ı Sagîr hâricinde medfûndur.
EÇS IX Y254b
Ve cenbinde Süleymân bin Abdülmelik: Âl-i Emeviyyûn'un güzîdesidir. Birâderi Mesleme'yi yüz bin asker ile İslâmbol'a serdâr eyleyüp Galata'yı feth edüp bâ-sulh şâm'a geldiler. Remle'deki câmi‘ bu Süleymân'ındır. Sene 99 imtilâdan merhûm oldu.
EÇS IX Y254b
Kabr-i el-Melik el-emced Mecdeddîn bin Behrâm şâh bin el-melik el-mansûr İzzeddîn Ferahşâh, sene 627. Gulâmları şehîd etdi. Bu dahi azîmü'ş-şân halîfe-i zamân idi.}
EÇS IX Y254b
Ve yine buna karîb Eyyûb bin Süleymân dahi âdil pâdişâh imiş. Pederi cenbinde medfûndur. Bu halîfelerin cümlesi Âl-i Emeviyyûndandırlar. Eğer cümlesin tahrîr eylesek bir mücelled kitâb olur.
EÇS IX Y254b
Ve ziyâret-i Hazret-i Ömer ibn Abdülaziz: Bu dahi halîfe-i Resûlullâh'dandır. Ammâ başka bir kubbe-i âlî içinde medfûndur. Gâyet âdil olduğundan ziyâretgâh-ı hâs u âmdır.
EÇS IX Y254b
Ve ana karîb Aşere-i Mübeşşere'den Hazret-i (---) ve ana karîb Hazret-i Risâletin hâletesi.
EÇS IX Y254b
Ve Monlâ mahkemesi kurbunda Âl-i Ekrâd Atabegiyân'dan Hazret-i Sultân Nûreddîn eş-şehîd ibn Ak Sunkur el-Bersakî. Hazret-i Risâlet'in kabr-i şerîfine Râfızîler lağım ile varup vaz‘-ı yed edecek mahalde hemân Hazret-i Risâlet-penâh Nûreddîn-i şehîd'in rü’yâsına girüp,
EÇS IX Y254b
"şu zâlimler beni kabrimden çıkarmak isterler. Senin gelmene müfevvâz olunmuşdur. Bunda sırrullâh var, elbette yetiş" dedikde der-akab Nûreddîn hâbdan bîdâr olup bu kadar heccân ve hussân-ı küheylân ile yedi gün ve yedi gece berk-i hâtif gibi erüp cümle ahâlî-i Medîne'yi alâ-tarîkı'z-ziyâfe da‘vet edüp cümlesine nigerân eder. Ammâ menâmında Hazret-i Risâlet'in şu zâlimler deyü gösterdiği âdemler yok. Nûreddîn-i şehîd eydir:
EÇS IX Y254b
"Ey ümmet-i Muhammed! Elhamdülillâh ta‘âm firâvân, dahi garîbü'd-diyâr mücâvirînden kimesneler yok mu?" deyince,
EÇS IX Y254b
"Hayır pâdişâhım hâs u âm ve pîr [ü] civân cümle geldiler. Ammâ iki garîb beze miskîn halkdan münzevî kimesneler var, gâyet perhîzkâr âdemlerdir, anlar kaldı. Ammâ bu ta‘âmı anlar yemezler ve da‘vet etseniz gelmezler. Ehl-i hâl sâhib-i sülûk merd-i Hudâ'lardır" deyü hüsn-i hâllerine şehâdet etdiler. Nûreddîn eydir,
EÇS IX Y254b
"Elbette cebren varup anları getirin. Bizim hasbeten lillâh olan ta‘âmımıza anların dest-i nâ-mübârekleri dokunsun" deyü huddâmlarına işâret edüp meclise hâzır edince koca Nûreddîn "Sadakte yâ Resûlallâh" deyüp secde-i şükr etdi.
EÇS IX Y254b–Y255a
Der-akab hücrelerin basdurup Y 255a lağım yolunda yedi âdem dahi kazma ve kürekleri ile meydân-ı mahabbete çıkarup bunları birer birer söyledüp tokuzun dahi katl edüp Hazret-i Risâlet'in kabr-i şerîfi etrâfın kazup cânib-i erba‘asın üskündürelere alup altından dahi lağım-misâl kazup ıskaralar üzre alup bizzât hemân Hazret-i Risâlet'in ol hâk-i müşk-i amber-fâmı sandûka-vâr bir mu‘allak şey oldu, andan niçe bin kantâr nühâs-ı hâs ve rusâs ve kalay ve nühâs a‘vânî her ne kadar var ise bahâları ile cem‘ edüp bu cümleyi âteş-i azîm ile eridüp uyûn-ı câriye-misâl cereyân etdirüp ol hafr içi leb ber-leb olup Hazret-i Risâlet-penâh bir tuç kal‘a içinde hâlâ âsûdedirler, gûyâ pûlâd-ı Nahcivânî'dir, bu mezkûr tuç sandûkanın üstün dahi parça parça tuçlar ile pûşîde edüp yine dahi taşradan bir kat dahi demir kafesler kim herbiri kol kalınlığı demirler ile ihâta etdirüp vücûd-ı şerîfleri üzre hâlâ bu kubbe-i âlîyi binâ P 107b edüp Medîne-i münevvere'yi kal‘a içine aldı. İbtidâ kal‘a-i Medîne Hazret-i Nûreddîn-i şehîd'in binâsıdır.
EÇS IX Y255a
Ba‘dehu mürûr-ı eyyâm ile câ-be-câ münhedim olup sene (---) târîhinde Sultân Süleymân Hazret-i Risâlet'in ta‘lîmiyle bir kal‘a inşâ etmişdir kim inşâallâh mahallinde ale't-tafsîl evsâfı tahrîr olunur.
EÇS IX Y255a
Netîce-i kelâm işte bu Hazret-i Nûreddîn-i şehîd böyle bir azîmü'ş-şân pâdişâh idi. Bu şâm mahkemesi kurbunda şâhrâh üzre bir kubbe-i âlîde medfûndur. Bir marîz âsitânesine girüp ziyâret etse bi-emrillâh derhâl şifâ bulurlar. Rahmetullâhi aleyh.
EÇS IX Y255a
Ve şehrin cânib-i şimâlîsinde bâğlar içinde sultân-ı âşıkân kutbü'l-aktâbi'z-zamân Hazret-i şeyh Arslan. Bir ulu âsitânesi ve firâvân fukarâları ve imâreti ve câmi‘i vardır. Hattâ leyle-i mubârekelerde şâm esvâkı içre bir asfarü'l-levn bir azîm arslan sûretinde gezdüğün niçe kimesneler müşâhede etmişlerdir. Hattâ bu âsitânede şeyh Bekkâr ile olan sergüzeştimiz ki, bâlâda tahrîr olunmuşdur, andan sonra bu şeyh Arslan rûh-ı şerîfiyçün bir hatm-i şerîf tilâvet edüp savâbın rûh-ı pür-fütûhlarına hibe eyledim. Kuddise sırruh.
EÇS IX Y255a
Ve câmi‘-i Ümeyye'nin cânib-i şimâlinde karîb Sultân Melikü't-Tâhir Âl-i Ekrâd Atabegiyân'dandır. Aceb şecî‘ ve gâzî pâdişâh imiş. Sene 653 târîhinde Gazze ve Remle ve Akke ve Sayda ve Beyrût'a Freng-i bedreng istîlâ edüp bu Melikü't-Tâhir istihlâs eylemişdir. Ammâ şâm'a hâne-i avârızı bunlar ihdâs etdiğiyçün ahâlî-i şâm Melikü't-Tâhir'e hâtır-mânde olup ziyâret etmezler. Kubbe-i âlîsinin bâbı mestûrdur. Ammâ gâyet musanna‘ kubbe-i murassa‘dır.
EÇS IX Y255a–Y255b
Andan Paşa sarâyının taşra kapusu cenbinde şeyh Sâlih ve Hazret-i şeyh Halîl iki bürâderler bir kubbede yatırlar. Hazret-i Risâlet'in Uhud gazâsında ve Bedr-i Huneyn gazâsında izn-i şerîfleri ile ba‘zı Y 255b müşrikîni bunlar katl ederlermiş. Cellâdların silsileleri bunlara müntehîdir. Hattâ Paşa'nın cellâdı Bekir ale's-sabâh Dîvânhâne'ye gelmeden bu türbe içre girüp kılıcın türbe sandûkası içine koyup yine alup kemer-beste ederdi. Ve Melek Ahmed Paşa efendimizin bir ciğerkûşesi bu âsitânede medfûndur.
EÇS IX Y255b
Ve her bâr cümle mücrimi bu âsitâne önünde katl ederler. Ammâ ibtidâ meydân-ı siyâsete çökerüp cellâd mücrimin başı üstüne kendi dâmenin sütür edüp cellâd hırkası içinde mücrime bir hâl edüp dâmenin kaldırup garîb mücrim nergis gözlerin yumup perîşân-vâr otururken beyt:
EÇS IX Y255b
Cellâd-ı felek boynun urup bir niçe şahsınGördüm kafesi başka yatur başka kafâsı
EÇS IX Y255b
mazmûnunca herîf kelleyi Yâ Vedûd'a [[(---)]] ol dem içinde ol dem cellâd "Maktûlün rûhuna Fâtiha" deyüp pîri olan şeyhin âsitânın bûs edüp gider. Garîb temâşâdır. Q 107b "Mazlûmların gerdenlerine kılıç geçmeyüp halâs olmuşlardır" deyü nakl ederler.
EÇS IX Y255b
Ve Koyunkapusu kurbunda kutbü'l-ârifîn şeyh Hasanü'r-Râ‘î kuddise sırruh.
EÇS IX Y255b
{Kabr-i Mu‘âz bin Cebel: Sahâbe-i kirâmdan râvî-i hadîsdir. Hazret-i Ömer hilâfetinde mat‘ûnen vefât etdi. Karâfede medfûndur.
EÇS IX Y255b
Ve kabr-i Vasîle bini'l-Eska‘: Benî Leys kabîlesindendir ve Ashâb-ı soffanın güzîdesidir. Hazretden(?) nakl eder. Hazret-i Ömer şâm'a gönderüp merhûm olıcak Bilâl-i Habeşî cenbinde medfûndur.
EÇS IX Y255b
Ve kabr-i Abdullâh bin (...) el-Mâzinî: Sahâbîdir. Sene 80 târîhinde yüz yaşında vefât etdi. Cebbânede âsûdedir.
EÇS IX Y255b
Abdülmelik: Mu‘âviye duhteri Atîke nâm hâtûndan mütevelliddir. Halîfe olup sene 50(?) Bâbü'l-ebvâb'a ve şirvân ve şamâkî'ye varınca feth edüp bu esnâda Habbâbe nâm bir dürr-i nâ-şüküfte kızı merhûme olup gammından ömrü 40 sene iken sene 50(?) târîhinde şâm hâricinde Belkâ nâm karyede medfûndur.
EÇS IX Y255b
Ve kabr-i Hişâm bin Abdülmelik. Diyâr-ı Acem'de Hâkânı münhezim etdi. Ve Dağıstân'da Tâbeserân ve Kumuk ve şamâkî'yi feth edüp cümle ahâlîsin İslâm ile müşerref etdi. Ba‘dehu Hişâm sene 125 Kınnesrîn'de Rusâfe nâm mahalde medfûndur. Müddet-i ömrü 55 sene ve müddet-i hilâfet 19 sene şehr 8.
EÇS IX Y255b
Ve kabr-i Emîrü'l-mü’minîn [[(---) (---) (---)]] dendir. Hişâm bin Abdülmelik asrında şâm kurbunda Belkây nâhiyesinde Hamîme karyesinde sâkin iken merhûm olup anda medfûndur.
EÇS IX Y255b
Ve kabr-i el-Melikü'l-mu‘azzam Îsâ Sene 29. şâm vâlîsi [[(---) (---)]] binâsıdır ve Sâlihiyye'de binâ etdüği medresede medfûndur.
EÇS IX Y255b
Ve kabr-i el-Melikü'n-Nâsır Dâvûd bin el-Meliki'l-mu‘azzam Îsâ. şâm hâricinde medfûndur. Eş-şeyh ibn Hacîb bunların ricâsıyla Kerek nâm kal‘ayı binâ edüp anda medfûndur. Ammâ ibn Hacîb diyâr-ı Mısır'da mütevellid olup İskenderiyye'de sene 656 sâhil-i bahrde kubbesiz çâr-kûşe bir dîvâr içinde medfûndur.}
EÇS IX Y255b–Y256a
Ve bâb-ı Kesân'da, Hazret-i Y 256a şeyh Kennâs ve şâm hadîkaları içre şeyh Sem‘ûn ve bâğların Katîfe cânibinde şeyh Sâdât ve Hammâm kahvesi kurbunda Sitti Rukiye (---) (---) hazretlerinin duhter-i pâkîze-ahterleridir.
EÇS IX Y256a
Ve Hazret-i Resûl'ün sarrâcı şeyh Ahmed-i Sürûcî ve şeyh Arslan cenbinde şeyh İbrâhîm el-Havrânî ve ana karîb bir bâğ-ı İrem içre şeyh Elhân ve bu mahalle kırk elli hatve karîb kabrü's-sitt.
EÇS IX Y256a
Ve yine bu âsitâne cenbinde şeyh Ebû şa‘rî hazretleri. Hamd-i Hudâ sohbet-i hâsları ile müşerref olup dest-bûslarıyla behreyâb olduk. A‘izze-i kirâmdan bir ulu sultân idi.
EÇS IX Y256a
Ve def‘a-i sâlisede şâm'a vardığımızda mürşid-i kâmilimiz olan Hazret-i şeyh Bekkâr civâr-ı rahmete intikâl edüp kabr-i şerîfi (---) âsûdedir. Yerine ma‘nâ oğlu şeyh (---) on seneye bâliğ bir uryân pençe-i âfitâb bir veled-i pâk idi. şeyh Bekkâr hazretleri ne kadar "Sümmün ve bükmün" idi, bu ma‘nâzâdesi anın aksi ol kadar pür-gûydur kim ân-ı vâhid hâlî durmayup âyende vü revendeye güft ü gû edüp niçe keşf [ü] kerâmet izhâr etmede.