Eserler · Osmanlı Türkçesi
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi
Osmanlı 17. yy.
Düzyazı-Şiir
kısaltma: EÇS metin aranabilir
Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.
Kaynak yayın
- Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
- II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
- III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
- IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
- V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
- VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
- VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
- VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
- IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
- X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.
Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.
Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).
Sayılarla
64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)
En sık içerik sözcükleri
- ve147.844
- edüp23.957
- ile23.734
- cümle21.193
- u17.390
- olup17.269
- ammâ15.229
- dahi13.186
- bin12.266
- yüz11.993
- üzre11.889
- ü11.280
- paşa9.477
- aded9.046
- andan8.920
- iki8.812
- vardır8.568
- kal‘ai7.733
- var7.576
- yine7.308
- niçe7.024
- olan6.744
- üç6.716
- sene6.238
- deyü6.007
- olur5.949
- hazreti5.945
- her5.944
- şehri5.677
- cânibi5.646
- hân5.401
- on5.336
- içre5.195
- gelüp5.020
- nehri4.985
- yedi4.853
- yokdur4.645
- câmi‘i4.637
- gibi4.581
- ederler4.565
En sık ikili öbekler
ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131
Metin
Neşrin işaretleri
- [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
- (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
- {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
- (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
- 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
- ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.
— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.
EÇS IX Y296a
Ol hayâ kânı Hazret-i OsmânAna da kalmadı bu dâr-ı cihân
EÇS IX Y296a
Ve ehl-i beyt-i Hazret-i Osmân Hazret-i Rukıyye ve Hazret-i Ümmü Külsûm. Bunlar Hazret-i Risâlet'in benâtlarıdır. Hadîce-i Kübrâ'dan mütevellidelerdir. Sene 2 ba‘de'n-nübüvve Bedir gazâsı gününde ehl-i beyt-i Hazret-i Osmân ki Hazret-i Sitti Rukkıye Râhayâye binti Resûl'dür, vefât etdi. Andan nübüvvetin evvel senesinde Hazret-i Resûl Ümmü Külsûme'i Hazret-i Osmân'a tezevvüc kıldı. Anıniçün Hazret-i Osmân'a Zi'n-nûreyn dediler.
EÇS IX Y296a
Ve bu sûrda Hazretin kelâm-ı dürer-bârlarından Arapça hadîs-i şerîfi buyurduklarından cilcilesiz dâ’ire dakk olundu. Ve azîm vezni üzre sürûr [u] şâdmânlar oldu.
EÇS IX Y296a
(---) (---) (---) (---) Rebî‘ bin Abdül‘uzzâ'ya verildi. (---) (---) sene (---) 10 gazâ-yı Huneyn gününde Sitti Zeyneb merhûme oldu. Bu üç benât-ı Resûlullâh'ları Bakî‘de (---) (---) (---) âsitânesinin bâbı bunların kubbesine nâzırdır. Bu Bakî‘de Hazret-i Osmân kubbesinde (---) (---) (---) kızıl kanlı yeşil atlas ile pûşîdedir. Her bâr bu atlas tecdîd olduğu vakitde (---) (---) (---) (---) oldu oldu.
EÇS IX Y296a
Hamd-i Hudâ Q 122b ziyâret edüp rûh-ı şerîfleriyçün bir Yâsîn-i şerîf tilâvet edüp şefâ‘atlerin ricâ eyledim (---) (---) (---) tamâm oldu.
EÇS IX Y296a–Y296b
Andan ve yine bu mahalde Ümmü Seleme binti Ebî Ümeyye. Ashâb-ı kirâmdan Ümmü Seleme Abdullâhü'l-Mahzûmî'nin hâtûnu idi. Ebû Seleme vefât edüp Ümmü Seleme'yi Hazret tezevvüc kılup 44 yaşında iken Y 296b nikâh olup ümmü'l-mü’minîn oldu. Sene 62 merhûme olup bu Bakî‘de medfûndur.
EÇS IX Y296b
Hakem ibnü'l-Âs Mekke fethinde Ebû Süfyân ile İslâm'a gelmişlerdi. İfşâ-yı esrâr-ı seyyidü'l-ebrâr idi. Ashâb-ı kirâm beyninde bunlara Tarîd-i Resûl denilirdi. Sene 33 merhûm olup Hazret-i Osmân civârında medfûndur.
EÇS IX Y296b
Ebû Sa‘îdü'l-Hudrî. Lakabı Sa‘d bin Mâlik Sinân'dır. Ehl-i Medîne ve kavm-i Ensâr'dandır. Müddet-i ömür 94 sene. Abdülmelik bin Mervân asrında sene 74 merhûm olup Hazret-i Abbâs cenbinde medfûndur.
EÇS IX Y296b
Ve Câbir bin Abdillâh kavm-i Ensâr'dandır. Hazret ile on tokuz gazâda bile idi. Gâyet P 124a fakîh ü âlim ü fâzıl idi. Ömreş 94 sene ve sene 71 Hazret-i Âyişe cenbinde medfûndur.
EÇS IX Y296b
Ve Abdullâh bin Ca‘fer bin Ebî Tâlib radıyallâhu anhümâ, Hazret-i Alî'nin birâderzâdesidir. Bedir gazâsında Hazret ile ma‘an idi. Müddet-i ömür 85 sene. Ahd-i Abdülmelik bin Mervân'da Bakî‘de kabri sâ’ir akrabâları kurbunda âsûdedirler. Rahmetullâhi aleyh.
EÇS IX Y296b
Ve Hazret-i imâm Zeynelâbidîn (bin) Alî bin Hüseyin bin Alî. On iki imâmın dördüncüsüdür. Müddet-i ömür 44 sene. Ahd-i Velîd bin Abdülmelik'de sene 94 vefât edüp amm-i büzürg-vârları imâm Hasan kubbesinde medfûndur.
EÇS IX Y296b
Ve Hazret-i imâm Hasan ibn Hazret-i Alî radıyallâhu anhümâ. Hazret-i sıbt-ı a‘zam Seyyid-i mu‘cem zi'l-izzü'l-celî Hazret-i imâm Hasan ibn Alî. Vilâdet-i bâ-sa‘âdetleri hicretden evvel Mekke'de doğdular. Sene 3. Hilâfetleri ancak altı ay olup Hasân hüsn-i rızâları ile ferâğat etdiler. Ömr-i azîzleri 46 sene. Kendü hâtûnları zehir verüp târîh-i şahâdetleri fî sene 43. Medîne'den yigirmi def‘a piyâde Mekke-i mükerremeye varup hacc etmişdir. Beyt:
EÇS IX Y296b
Hasan ile Hüseyn'dir iki hümâRadıyallâhü ta‘âlâ anhümâ
EÇS IX Y296b
Yine bu kubbe içinde Hazret-i Abbâs ibn Abdülmuttalib, ammi-i Resûlullâh'dır. Zamân-ı cehâletde Bedir gazâsında bu Abbâs ve Ukayl bin Ebî Tâlib yetmiş nefer kimesneler ile Ka‘b bin Amru'l-ensârî destinde esîr olup huzûr-ı Hazret-i Resûl'e geldiklerinde Hazret-i Abbâs ve Hazret-i Ukayl İslâm ile müşerref oldular. Müddet-i ömr-i Abbâs 87 sene. Hilâfet-i Osmân'da merhûm oldu. Bunlar Hazret-i Risâlet'in vasıyyeti üzre hazret intikâl edince Hazret-i Alî gasl edüp bu Hazret-i Abbâs'ın iki evlâdları ki biri Fazl biri Kusem ile hidmet edüp Hazret-i Resûl üzre mâ-i tâhir sabb ederlerdi. Ammâ mübârek kamîslerin çıkarmadan gasl edüp ba‘dehu iki kat kefen dahi sarup defn etdiler. Bunlar ol Abbâs-ı ammi-i Resûlullâh'dır.
EÇS IX Y296b
Ve yine bu kubbe dâhilinde Hazret-i imâm Muhammed el-Bâkır bin imâm Zeynelâbidîn, müddet-i ömür 52 sene. {Zamân-ı Hişâm.} Ve yine bu kubbe içinde Hazret-i imâm Ca‘fer-i Sâdık ibn imâm Muhammed-i Bâkır'dır. Müddet-i ömür 65 sene. {imâm-ı sâdisdir. Hilâfet-i Ca‘fer-i Mansûr'da merhûm oldu.}
EÇS IX Y296b–Y297a
Bu kubbe Y 297a içre Hazret-i Abbâs ve imâm Hasân ve imâm Muhammed-i Bâkır ve imâm Ca‘fer-i Sâdık bu dördü Bakî‘ içre sekiz köşe bir kubbe-i âlî içinde âsûdelerdir ve sandûkları yeşil münakkaş atlas-ı zer-ender-zer ile pûşîde bir müzeyyen kubbedir. Ve ism-i şerîfleri sandûkları üzre mestûr atlaslarda mastûrdur. Ve gâyet münever kubbe-i nûrdur. Dörd ayak taş nerdübân ile nüzûl olunur bir kubbe-i âlîdir. Cümlesinin rûh-ı şerîfleriyçün bir Yâsîn-i şerîf tilâvet edüp şefâ‘atlerin ricâ eyledik. Radıyallâhu Ta‘âlâ anhumâ.
EÇS IX Y297a
Ve bu âsitânenin mukâbelesinde mescid-i Hazret-i Alî minâresiz bir küçük buk‘adır. Ve Bâb-ı Bakî‘in hâricinde ammet-i Resûlullâh hazret-i (---) bir küçük kubbede âsûdedir.
EÇS IX Y297a
Ve yine bu mahalde bir kubbe-i sağîr içre Hazret-i Ukayl ibn Ebî Tâlib Hazret-i Alî'nin karındaşıdır. Ve bu mahalde imâm Mâlik kubbesi içinde Kırâ’at sâhibi imâm Nâfi‘ medfûndur.
EÇS IX Y297a
Ve buna karîb bir kubbe-i sağîrede Hazret-i Alî'nin vâlide-i müşfikası Fâtıma bint Âsiye.
EÇS IX Y297a
Ve bunlara karîb sâhibü'l-mezheb Hazret-i imâm Mâlik bin Enes bin Âmir-i Himyerî'dir. Kibâr-ı Tâbi‘îndendir. Müddet-i ömürleri 84 sene ve sene 179 ahd-i Hârûnü'r-Reşîd'de merhûm olup bir kubbecikde âsûdedirler. Ba‘zı Mâlikî fukarâları türbedârları vardır.
EÇS IX Y297a
Ve buna karîb Âl-i Abbâsiyân'dan el-Vâsıkbillâh Hârûn ibn Mu‘tasımbillâh Muhammed kuvvet-i bâzûya mâlik zor-âver âdem imiş ve gâyet sâhib-i kerem merd-i Hudâ imiş. Müddet-i hilâfetleri 5 sene ve sene 232 Zilhicce'sinde otuz iki yaşında merhûm olup Ümmü Safiyye cenbinde medfûndur.
EÇS IX Y297a
Bu Ümmü Safiyye Medîne kal‘asının Bakî‘ kapusunun önünde sokak aşırı bir kubbe-i âlî içinde Hazret-i Safiyye binti Hayke ve Sitti Âtike. Bunlar ümmü'l-mü’minîn zevce-i Resûlullâh'dır. Bunlardan gayri Hazret-i Habîb-i Hudâ on üç hâtûn tezevvüc etmişlerdir ve kendülerden sonra kalmışlardır.
EÇS IX Y297a
Evvelâ ba‘de'n-nübüvve sene 10'da Hazret-i Âyişe-i Sıddîka binti Hazret-i Ebâ Bekri's-Sıddîkı Hazret-i Resûl tezevvüc kıldıklarında ba‘s-i nebeviyyenin beşinci senesi idi. Ve Âyişe, Rûmâne nâm hâtûndan müştakka idi. Hazret-i (---) (---) ömür 67 sene. Hicretin sene 58 Mu‘âviye hilâfetinde merhûme oldu radıyallâhu ta‘âlâ anhâ.
EÇS IX Y297a
Ve Sûde binti Zem‘a'yı nikâh etdiler. Ve Hafza binti Hazret-i Ömer ve Sitti Zeyneb binti Cahş ki Yezîd bin Hâris'den mahlûle iken almışlardır. Ve Cüveyre binti el-Hâris ve dahi Ümmü Habîbe binti Ebi Süfyân ve Ümmü Seleme binti Ümeyye'yi kırk dörd yaşında iken nikâh etdiler. Ve câriye-i Mâriye dahi hazretden sonra bu mezkûrûnlar hayâtda kaldılar. Radıyallâhu anhünne.
EÇS IX Y297a–Y297b
Bu ehl-i beyt-i Resûlullâh cümle Bakî‘de bir kubbe-i âlîde medfûnlardır. Cümlesinin Y 297b sandûkaları yeşil münakkaş atlas ile pûşîdedirler. Ammâ kubbe-i ezvâc-ı Nebî Hazret-i Âyişe-i Sıddîka ve dahi Ümmü Habîbe ömreş 44 sene Mu‘âviye hemşîresidir. Ve ba‘zı cevârî-i Resûl Âyişe-i Sıddîka'nın cenbinde âsûdedirler. Zer-ender-zer nakş-ı bûkalemûn atlas-ı ahdar ile pûşîdedir. Türbedârlar ûd-i mâverdî ile ihrâk ederler kim cemî‘i züvvârın demâğı mu‘attar olur. Hakîr rûh-ı şerîfleriyçün bir Yâsîn-i şerîf tilâvet edüp vâlidemize ve ümmehâtlarımıza şefâ‘atlerin ricâ eyledik.
EÇS IX Y297b
Ve bu Âyişe-i Sıddîka'nın bâbı üzre bu târîh terkîm olunmuşdur.
EÇS IX Y297b
"Emera bi-tecdîdi hâze'l-merkadi'l-mübâreketi Hazret-i Âyişe-i Sıddîka radıyallâhu ta‘âlâ anhâ es-Sultân Süleymân Hân ibn Selîm şâh ibn Bâyezîd Hân bin Mehemmed Hân halledallâhu mülkehu, sene hamsîne ve tis‘i mie." [950] tahrîrdir.
EÇS IX Y297b
Ve buna karîb yine bir küçük kubbede benât-ı Resûlullâh'dan Hazret-i Ümmü Külsûme ve Sitti Rukıyye. Bu iki ki duhter-i pâkîze-ahterleri Hazret-i Osmân'a verdi. Ammâ Sitti Rukıyye sene 2 Bedir gazâsı günü merhûme oldular.
EÇS IX Y297b
Ve yine bu kubbe içre (---) (---) Sitti Zeyneb binti Resûl'dür. Nikâh ile Ebü'l-Âs bin Rebî‘ bin Abdül‘uzzâ hıbâlesinde idi. Ammâ Hazret-i Fâtımatü'z-Zehrâ'yı Hicretin ikinci senesinde Hazret-i Alî'ye verdikde Hazret-i Fâtıma on sekiz yaşında idi. Hazret-i Alî yigirmiye bâliğ idi. Ammâ Hazret-i Fâtıma Hazretden (---) (---) (---)lerine ermemişlerdi. Bu dörd duhter-i Resûlullâh cümle Hadîce-i Kübrâ'dan müştakkalardır. (---) (---) (---) Huzeyme'yi gazâ-yı Uhud avdetinde Hazret-i Resûl izdivâclarında indirâc edüp firâş-ı Resûlullâh ile müşerrefe oldular. (---) (---) (---)
EÇS IX Y297b
Ve bu kubbede yine Ehl-i Beyt-i Resûlullâh'dan Ümmüveled İbrâhîm câriye-i Mâriye (---) (---) (---) Mukavkıs-ı Kıbtî Mısır hâkimi iken Hazret-i Risâlet'e ta‘aşşukundan hedâyâları ile Medîne'ye geldikde bu (---) (---) (---) ve Düldül nâm bu ol bir katır getirdi. Hazret-i Alî, "El-hedâyâ tüşterek" deyüp katırı aldı. Q 123a Ve düldül-i Alî dedikleri ol bagldir. Ve Yağfûr nâm bir hımâr-ı sa‘îdî ve gayri P 124b tuhef-i yâdigârîler getirüp Mukavkıs İslâm ile müşerref olup yine Mısır'a gitdi.
EÇS IX Y297b
Bir rivâyetde Mukavkıs tarafından hedâyâlarla elçi gelen hakîm Zannûn-ı Mısrî'dir. Hazretin cemâl-i bâ-kemâlin görüp İslâm ile müşerref olup Hazret-i Ömer hilâfetinde Amr ibnü'l-Âs ile Mısır gazâsına geldikde Zannûn ol savaşda şehîd olup şeyh Ukbe-i Cüheynî civârında medfûndur.
EÇS IX Y297b–Y298a
Hazret-i Amr ibnü'l-Âs Mısır'ı feth etdükde bu Mukavkıs asâkir-i İslâma çok zahâyir ve imdâd etmişdi. Zîrâ yine Mısır'da boybeği mesâbesinde hâkim idi. Ammâ hükûmet-i kübrâ Kudüs ve Antakiye kralı Hırkîl'in idi. Bu Rûm küffârına rağmen Mukavkıs imdâd edüp Mısır'ı Hazret-i Amr'a verdi. Mâriye nâm câriyeyi Hazret'e bunlar Y 298a verdi. Bu Mâriye ümmü'l-mü’minîn Sitti Zeyneb binti Cahş ile bir beytde sâkin idi.
EÇS IX Y298a
Ve bu Sitti Zeyneb mukaddemâ Zeyd bin Hâris'in hâtûnu idi. Hâris fevt olup Hicret'in beşinci sâlinde âye[t]: Arapça âyeti nâzil olup Sitti Zeyneb'i Hazret-i Resûl tezevvüc eyledi. Müşârün-ileyhâ,
EÇS IX Y298a
"Hakkımda benim böyle âyet-i şerîf nâzil olup firâş-ı Resûlullâh'a lâyık oldum" deyü Hazret-i İbrâhîm'i elden bırakmayup tefâhür kesb ederdi. Ammâ Hazret-i Resûl'den sonra kalan on beş havâtînlerden evvel bu merhûme oldu. Kubbeleri mezkûrdur.
EÇS IX Y298a
Ve bu mahalde kubbe-i Ümmü'l-mü‘minîn Hazret-i Ümmühânî. İsm-i şerîfi Fâhite binti Ebî Tâlib'dir ki Hazret-i Alî'nin büyük hemşîresidir. Hazret-i Resûl'ün menkûhası idi. Hattâ leyle-i Mi‘râc'da Hazret bunların hânesinde iken Mi‘râc-ı berîn vâki‘ olmuşdur. Cenbinde cevârî-i Resûl'den üç câriye dahi zer-ender-zere müstağrak medfûnlardır.
EÇS IX Y298a
Ve bunların kurbunda bir küçük kubbede Sitti Halîme binti Ebî Züveybi's-Sa‘diyye. Hazret-i Risâlet'in süd analarıdır. Benî Sa‘d kabîlesinden mün‘ime bir hâtûn-ı mu‘azzama idi. Hazret-i Risâlet ile Hazret-i Hamza ve Hazret-i Ebû Seleme bin Abdullâhi'l-Mahzûmî ve Abdullâh bin Cahş el-Esedî henüz vücûda gelmişlerdi. Bunları dahi Halîme Hâtûn emzirüp hazret ile bunlar süd karındaş olmuşlardır. Ammâ razâ‘an hâherleri Selmâ nâm ferişte Selmâ kız ile hemşîre olmuşlardır.
EÇS IX Y298a
Ve bu Halîme süd ana kubbesi içre Hazret'in razâ‘an süd kız karındaşı Selmâ Hâtûn ve hazretin pederinden intikâl eden câriye-i Bereke Hazretin beşiği ve mehdi hidmetinde idi. Nâmına Ümmü Eymen derler. Halîme Hâtûn cenbinde bir kubbe içre medfûnlardır. Her sabâh ziyâret edüp Hazret anlara du‘â edermiş. Bu husûsda sikât-ı ehl-i Sükker rahimehullâh eyle tahrîr etmişler kim Hazret-i Resûl'ün pederi ticâret ile şâm-ı şerîfe gidüp ba‘de't-ticâre şâm'dan rücû‘ edüp âlâm [u] şedâyid-i râhdan haste-hâl olup Medîne'ye (---) merhale yer kaldıkda Dâru't-tâbığa nâm mahalde merhûm olup anda defn etdiler. Müddet-i ömrü 25 sene.
EÇS IX Y298a
Üç kerre Hazret Busrâ şehrine giderken ziyâret edüp İslâm telkîn eylemişlerdir, zîrâ zamân-ı cehâletde merhûm olmuşlardır ki ol zamân Hazret henüz altı yaşında nâ-bâlig idi. Ba‘dehu vilâdet-i Resûl'ün 6 senesinde Hazret'in vâlideleri Emîne Hâtûn binti (---) hazretin pederi Abdullâh'ın Medîne'de kalan mîrâsın taleb içün hazreti bile alup Medîne'ye gidüp kalan muhallefâtların alup bir ay Medîne'de sâkin oldu.
EÇS IX Y298a–Y298b
Hikmet-i Hudâ hazretin vâlidesi Emîne Hâtûn haste-hâl alup "Meded Mekke'ye gidem" deyü Medîne'den iki menzil ba‘îd Ebû Enâm nâm bir karyede merhûme olup kabâyil-i Kureyş'den kim var ise anda Y 298b Emîne Hâtûn'u defn etdiler. Hazret ol esnâda altı yaşında idi. Hazreti alup Mekke'de ammisi Ebû Tâlib'e götürdüler.
EÇS IX Y298b
Ba‘zı müverrihîn vâlide-i Resûl'ün na‘şın mahâfe ile deve üzre Mekke'ye götürdüler, derler. Ammâ sika ehl-i siyer Hicret'in 6 senesinde Hazret-i Resûl cesed-i vâlideyi Ebû Enâm nâm karyeden çıkarup ter ü tâze buldular. Medîne-i münevvereye getirüp bu süd vâlidesi kubbesinde defn etdiler. Anıniçün ehl-i Medîne bu kubbeye Kubbe-i Ümmeyn derler. Bu kavl-i sahîhdir.