Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› ﬂ ﬁ € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002

cümle

2.448.046

sözcük

149.437

ayrı biçim

79.216

tek geçişli

%53,0 (hapax)

0,596

STTR

standart tür/sözcük

38,2

sözcük / cümle

5,65

harf / sözcük

eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

ve147.844
edüp23.957
ile23.734
cümle21.193
u17.390
olup17.269
ammâ15.229
dahi13.186
bin12.266
yüz11.993
üzre11.889
ü11.280
paşa9.477
aded9.046
andan8.920
iki8.812
vardır8.568
kal‘ai7.733
var7.576
yine7.308
niçe7.024
olan6.744
üç6.716
sene6.238
deyü6.007
olur5.949
hazreti5.945
her5.944
şehri5.677
cânibi5.646
hân5.401
on5.336
içre5.195
gelüp5.020
nehri4.985
yedi4.853
yokdur4.645
câmi‘i4.637
gibi4.581
ederler4.565

En sık ikili öbekler

Metin

Neşrin işaretleri

[u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
(ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
{üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
(---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS IX Y332a

İbtidâ şerîf hazretleri vekîl-i Âl-i Osmân olup seccâde-i [[(---) (---) (---)]] Resûl'e cülûs etdi. Q 136b Hulefâ’ü'r-Râşidîn'den ve Âl-i Emeviyyûn'dan ve Âl-i Abbâsiyân'dan ve her halîfeden ellerinde hatt-ı şerîfleri var kim Hazret-i Risâlet-penâh'ın ırk-ı tâhirinden her kankı şerîf müsin ise ol hâkimü'l-vakt ola, deyü hatt-ı şerîfler ibrâz edüp hudûdnâmelerin kırâ’at edüp Fâtih-i Mısır Selîm Şâh {dahi} sene 923 târîhinde ahid-nâme verüp Mısır eyâleti olmak üzre ahid-name-i Selîm Şâh kırâ’at olundu.

EÇS IX Y332a

Kânûn-ı kadîm-i Selîm ve Süleymân üzre dahi eğer Hasanî ve eğer Hüseynî hasîb ü nesîb sâdât-ı kirâmdan ihtiyâr kimesneler hâkim ola. Ammâ ol şart ile hâkim olalar kim Âl-i Osmân'dan me’zûn olalar.

EÇS IX Y332a

Selîm Şâh sene 922 târîhinde Mısır'ı feth etdükde ol asırda Şerîf (---) hâkim-i Mekke imiş. Mekke-i mükerremenin miftâhları ile şerîf Mısır'a gelüp Sultân Selîm'e miftâhları teslîm etdiler. Ol mahalde Ebü's-su‘ûd Cârihî ve Mezrûk-ı Kifâfî hazretleri hayâtda idiler.

EÇS IX Y332a

"Yâ Selîm, hel ente hâdimü'l-Haremeyni'ş-şerîfeynsin" buyurdular.

EÇS IX Y332a

Ve ol gün yevm-i cum‘a idi. Kemâl Paşazâde Mısır'da hutbe edüp "Hâdimü'l-Haremeyni'ş-şerîfeyn mevlânâ mülûkü'l-Arab ve'l-Acem" dediler.

EÇS IX Y332a

Ba‘dehu Selîm Şâh-ı Evvel şerîfe hükûmetin ibkâ ve mukarrer edüp maktû‘u'l-kalem ve mefrûzu'l-kadem olmak üzre hükûmet ihsân eyledi.

EÇS IX Y332a

Ammâ şart-ı evvel, biri merhûm oldukda hükûmet büyükden büyüğe ve anın isyânı zâhir olursa azl [ü] nasbları Âl-i Osmân elinde ola. Ve oğul oğula olmaya. İstikâmet sâhibi kankısı ise ol şerîf ola. Ve her sene tecdîd-i berât edeler. Ve dâ’imâ Mısır vüzerâsı ile hüsn-i ülfet edüp huccâc-ı müslimîne hidmet edeler. Bu kırk şart üzre şerîf olup Mekke'ye gider. Hâlâ cemî‘i İslâm pâdişâhlarının çelebileridir.

EÇS IX Y332a–Y332b

Ve hâkim şerîf olanın taraf-ı pâdişâhîden hâss-ı hümâyûnu (---) bin altundur. Mısır Y 332b emîrü'l-haccı getirir. Ve Yenbû‘ü'l-berr'in ve Yenbû‘ü'l-bahr'in ve bender-i Cidde'nin nısf gümrükleri şürefânındır. Anlar tarafından birer âdem zabt eder. Fâtih-i Yemen Sinân Paşa arzı ile hatt-ı şerîf gelüp hâlâ mutasarrıflardır. Senevî iki yüz kîse olur. Ve Hind ü Yemen ve Arab u Acem ve Mağrib'den ve'l-hâsıl cümle İslâm diyârından beşer Mısır hazînesi altun nezerât gelüp üç bin mikdârı Arab ve Ervâm askerine verüp hükûmet eder.

EÇS IX Y332b

Ve niçe kerre yüz bin Urbân-ı uryân kulları vardır. Ammâ ulûfeleri yokdur. Ve cümle Arab [u] Urbân "Elâ yansuru's-sultânu'ş-şerîf el-Hâşimî" derler. Ve mahkemeye varup bir yemîn îcâb etse "Bi-hakkı re'si'ş-şerîf" deyü yemîn ederler.

EÇS IX Y332b

Ve on iki bayrak Osmânlı tüfeng-endâzı kulları vardır. Tâ’ife-i Ervâmı severler, zîrâ şecî‘ u bahâdır kavimdir.

EÇS IX Y332b

Ve şürefâların tuğ ve sancağı yokdur. Ammâ alem-i Resûlullâh-misâl sancakları ve tabl [u] kûsleri ve makrafeleri vardır. Hemân bir şeyh pâyesinde hâkimdir. Ol kadar ruhsat vermemişlerdir, zîrâ selefde hayli isyân edüp Mısır sultânı Kayıtbay haklarından gelüp hâlâ kuyruksuz ata binerler. Bâlâda mufassal tahrîr olunmuşdur.

EÇS IX Y332b

Ve hâlâ cemî‘i şürefânın altmış iki bin altun surreleri vardır. Mısır emîr-i haccı ve surre emîni Mısır'dan bu kadar altunu getirüp cümleye tevzî‘ eder.

EÇS IX Y332b

Ve Mısır'dan (---) erdeb gılâl cerâyeleri vardır. Bender-i Süveys'den gemilerle P 138b Cidde'ye gelüp herkes cerâyesin alırlar. Bu cerâyeler cümle on bin altmış ricâl ü nisvâna bu kadar surre ve atıyye ve cerâye ve hil‘at-i fâhire taraf-ı pâdişâhîden gelüp ihsân olunur. Ahâlî-i Mekke'ye böyle ihsânı Emeviyyûn ve Abbâsiyân [ve] Fâtımiyyûn ve Ekrâd ve Türkmân ve Çerâkise etmemişdir. Ammâ Selîm Hân'dan ve Süleymân Hân'dan berü havâtîn-i şürefâya ve cevârîlerine surre sadaka olunmuşdur.

EÇS IX Y332b

Bu ehl-i Mekke ve Medîne'nin surre ve cerâyeleri Mısır'dan gelmek ile Mısır kimde ise ehl-i Mekke ana tâbi‘lerdir. Zîrâ eyâleti çöl [ü] çölistân olmak ile Tâ’if ve Hicâz ve Abbâs'dan gelen gılâl kifâyet etmez. Ve eyâleti arâzî-i vâsi‘a yâbisedir

EÇS IX Y332b

Hudûd-ı Mekke'yi beyân eder

EÇS IX Y332b

Cânib-i şimâlîsinde on altı menzil cebel-i Nâka'ya varır. Andan öte şimâle hâk-i Şâm'dır. Cânib-i garbîsi on sekiz konak Müveylah'a varır. Andan öte Mısır hâki ile müşâ‘dır. Cenûb tarafında on iki sâ‘at leb-i deryâda Cidde'dir. Ve cenûb ile şark mâbeyninde şehr-i Şîrîn dörd günlük yoldur, Yemen ile müşâ‘dır. Yemen huccâcı anda Yelemlem nâm mahalde ihrâma girirler. Cânib-i şarkda on merhale yer Nehrü'l-Kâ‘a varınca ya‘nî Dicle ırmağına varınca Lahsa ve Basra ile hem-hudûddur.

EÇS IX Y332b–Y333a

Ve cânib-i şarkın şimâline meyilli Bağdâd halîfesi Hârûnü'r-Reşîd'in ehli Zübeyde Hâtûn dîvârına varınca altı ve yâhûd yedi konakdır. Bağdâd-ı behişt-âbâd ile çetdaşdır. Ve şehr-i Abbâs'ın cânib-i Y 333a şimâlîsi arzullâh-ı vâsi‘a çöl [ü] çölistân ve berr [ü] beyâbândır. Tâ nehr-i Furât'a ve kal‘a-i Ane ve kal‘a-i Selme ve kal‘a-i Hille ve Kûfe'ye varınca sahrâ-yı tîh-i bî-pâyândır.

EÇS IX Y333a

Ve bu zikri sebkat eden hudûdlar içre olan kurâ ve kılâ‘, büldân, kasabâtlar ki şerîf hazretlerinin kabza-i tasarruflarındadır, kendü câniblerinden birer hâkim nasb etmişlerdir. Âhardan bir ferd dahl [ü] ta‘arruz etmeğe kâdir değillerdir. Her sene kendüler cümle askeriyle Hicâz ve Tâ’if ve Abbâs Vâdi'l-Kurâ câniblerine devre çıkarlar.

EÇS IX Y333a

Ve dest-i hükmünde olan hâk-i pâkde aslâ tîmâr ve ze‘âmet ve emânet ve mukâta‘ât yokdur. İllâ Cidde ve Yenbû‘ü'l-bahr'de vardır. Anlardan kendülere ve Cidde kuluna â’ideleri vardır. Ammâ Cidde hükûmetinde alâkaları yokdur. Mısır vezîri tarafından bir livâ-yı Mısır hâkimdir. Beş yüz âdem ile Ciddeyi zabt eder, ve's-selâm.

EÇS IX Y333a

Evsâf-ı mollâ-yı Mekke-i mükerreme

EÇS IX Y333a

Kânûn-ı fâtih-i Mısır Selîm Hân'dan berü beş yüz akçe mevleviyyetdir. Şerîf hazretlerinin hükmü ne kadar kurâ ve kasabâtlara cârî ise mollâ hazretlerinin dahi hükmü nâfizdir. Ancak Medîne-i münevvere başka mevleviyyetdir. Andan gayriye mürâselâtları mü’essirdir. Ammâ sicil ve hüccet akçesi yerine mahsûlâtları Fâtiha-i Seb‘ü'l-Mesânî'dir. Gayri bir dâne-i hardal vermezler. Ancak mollâya taraf-ı pâdişâhîden Mısır surresi ile (---) altun ihsân olunmuşdur.

EÇS IX Y333a

Ve külfesi içün iki yüz erdep gılâl sadaka olunmuşdur. Ancak hasbî mollâ-yı şer‘-i Resûl-i mübîndir. Lâkin bî-hâsıl ve mesâfe-i ba‘îde mevleviyyet olduğu ecilden hâlâ Sultân Mehemmed Hân-ı Râbi‘ kânûn etdi kim hutbe-i Arafât'ı kırâ’at edüp yetmiş seksen tevâbi‘iyle ma‘zûlen Âsitâne-i sa‘âdete gelüp mukâbelesinde İslâmbol mollâsı ola. Hâlâ kânûn olup Mekke mevleviyyetine Mısır mevleviyyetinden pâye edüp fermân-ı şehriyârîler böyle sâdır olunca Mekke mevleviyyetine i‘tibâr etmeğe başladılar.

EÇS IX Y333a

Mukaddemâ (---) (---) (---) olur, (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) ammâ sûk-ı sultânîde ehl-i hırefe müdâhale ganîmetdir. (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) Ve cemî‘i zî-kıymet anda mevcûd olup bî-kıymetdir. (---) (---) (---)

EÇS IX Y333a–Y333b

Ve kazâ-i (---) (---) (---) (---) (---) (---) Yenbû‘ ve kazâ-i Bedr-i Huneyn ve kazâ-i Abbâs (---) (---) (---) Örf Cidde hâkimi (---) (---) (---) (---) (---) (---) ve Ciddevî ağaları Mısır kullarıdır. (---) (---) (---) Cidde paşası Hasan Paşa ile (---) (---) (---) (---) (---) (---) Mekke içinde ceng-i azîm ol dahi ol dahi olup niçe bin ibâdullâhın mâlı yağmâ ve niçesi şehîd olup ve Hamûd nâm şerîf Yenbû‘ü'l-berr Q 137a kurbunda asâkir-i Mısırı ve niçe yüz huccâcı rumh-ı sinândan geçirüp bu kadar bednâmlık ve rüsvâ-yı âmlık etdüği Mısır vezîri Kethudâ İbrâhîm Paşa'ya mün‘akis olup ol dahi der-i devlete i‘lâm etdükde cânib-i pâdişâhîden hatt-ı şerîf ile bir kapucubaşı Mısır'a gelüp üç bin asker-i Mısır ve üç bin asker-i Şâm bu senemizde Y 333b cem‘ olup huccâc-ı müslimîne ve Âl-i Osmân mîr-i mîrânına hıyânet eden şürefâlardan intikâm alınup Şerîf Sa‘d firâr edüp yerine Şerîf Berekât şerîf olup şehr-i Mekke âsûde-hâl ve cümle huccâc u mücâvirîn ve müsâfirîn bî-melâl oldular.

EÇS IX Y333b

Mezkûr olan Mısır'ın üç bin askerinin nısfı Cidde'de ve nısfı Mekke-i mükerremede me’kûlât [u] meşrûbâtları ile ve altı pâre şâhî topları ve mükellef ü mükemmel cebehâneleri ile muhâfazacı kalup Beytullâh'ın Harem-i şerîf'inin cânib-i erba‘asında imâret [ve] medreselerde meks edüp mutahassın olup sütûh-ı haremde cümle guzât-ı müslimîn her beden başında birer ikişer âdem Mekke-i mükerremeyi muhâfaza ederlerdi.

EÇS IX Y333b

Kal‘a-misâl bir Harem-i şerîfdir, gûyâ şehr-i Mekke'nin tâ ortasında bir kal‘a-i azîmdir. Eğer topları olsa tamâm bir metîn kal‘a-i müstahkemdir. Mâ-tekaddem Harem-i şerîf gâyet küçük imiş. Selef pâdişâhları birer âsâr-ı hayrât ile Harem-i şerîfi tevsî‘ ederek hayli vâsi‘ olmuş. Ammâ sene 959 târîhinde Sultân Süleymân aleyhi'r-rahmetü ve'l-gufrân bir gece rü'yâsında Hazret-i Risâlet-penâh'ı görüp,

EÇS IX Y333b

"Yâ Süleymân! Belgrad'ı ve Rodos'u ve bin yedi yüz kırk pâre sağîr ü kebîr kılâ‘ları feth edüp Âl-i Osmân devletin tasîh edüp gazâ mâlıyla Kudüs-i şerîfe bir kal‘a-i metîn ve benim Medîne-i münevvereme bir rıbât-ı hasîn ve Ka‘be-i Beytü'l-harâm'ın cânib-i erba‘asına bir hisâr-ı üstüvâr inşâ edüp metânet üzre tevsî‘ eyle" deyü Süleymân Hân'a ta‘lîm buyururlar.

EÇS IX Y333b

Derhâl Süleymân Hân hâbdan bî-dâr olup ol kal‘aların fethine mübâşeret edüp bi-emrillâh cümle kal‘alar âsân vech ile feth olup gazâ mâlıyla Kudüs'e ve Medîne'ye birer kal‘a binâ edüp ba‘dehu bu Mekke-i mükerremeye on Mısır hazînesi mâl sarf edüp etrâf-ı haremi kal‘a-misâl binâ etdüğünün cemî‘i târîhleri alâ kadri'l-imkân beyân olunur.

EÇS IX Y333b

Evsâf-ı eşkâl ü ecrâm-ı Harem-i şerîfBeytullâhi'l-harâm

EÇS IX Y333b–Y334a

İhvân-ı zevî'l-ukûle şöyle ma‘lûm-i sa‘âdet ola kim bu Mekke-i mükerrem ve Beytullâhi'l-harem, Bekke nâm bir teng ü dar bir dere içine vâki‘ olup dâ’imâ yedi dereden cereyân eden bârân-ı rahmetin seylânı gark-ı harem edermiş. Selef mülûkleri buna ilâc bulamayup niçe kerre Harem-i P 139a Şerîf matar-ı rahmet ile deryâ-misâl olup huccâc-ı müslimîn bârân-ı rahmet içinde şinâverlik ederek tavâf edüp edâ-yı farz etmek vâki‘ olmuşdur. Zîrâ ins ü cinnin tavâfından hâlî olmaduğından mâ‘adâ Ka‘be üzre kerrûbiyânlar dahi tavâf etmeden hâlî değillerdir. Ol ecilden Süleymân Hân Ka‘be-i şerîfi seylâba gark olmadan halâs içün Mi‘mâr Sinân'ı ve Kara Mahmûd Paşa'yı mu‘temed nasb edüp yedi senede Harem-i şerîfi müceddeden tevsî‘ edüp ve cânib-i erba‘asında olan otuz tokuz aded bâb-ı kebîrlerin atebe-i tahtânîlerin âlî edüp beşer altışar kademe Y 334a taş nerdübân ile urûc olunup onar ve on ikişer kademe taş nerdübân ile nüzûl olunur bâb-ı âlîlerdir.

EÇS IX Y334a

Hamd-i Hudâ ol asırdan berü seylâb, çirkâb, hâr [u] hâşâk-i nâ-pâk ile Harem-i şerîf pür olmadan halâs oldu. Ammâ Bâb-ı Selâm'ın iç kat kapuları nerdübânsızdır ammâ taşra katında olan Bâb-ı Selâm altı kademe taş nerdübân ile âlîdir. Ve dâ’iren-mâdâr cümle kapuları böyle nerdübânlıdır.

EÇS IX Y334a

Beyt-i şerîf bir çukur sahrâ içre vâki‘ olup cânib-i erba‘ası kal‘a-misâl bir harem-i bî-misâl kal‘adır. Hattâ Hazret-i Risâlet-penâh asrında ba‘zı müneccimînler,

EÇS IX Y334a

"Yâ Muhammed, üçüncü günde bir azîm seyl olup Beyt-i şerîfi seyl gark eder" dediklerinde,

EÇS IX Y334a

"El-ilmü indallâh" buyururlar.

EÇS IX Y334a

Hikmet-i Hudâ müneccimînin dedikleri vakt [ü] sâ‘at gelince bir azîm matar-ı rahmet nüzûl edüp Beyt-i şerîfi gark edüp hattâ dâhil-i Beyt-i mükerreme seylâb ile leb-ber-leb olup bizzât Hazret-i Resûl etek dermiyân edüp dest-i şerîfleri ile seylâbı kas‘alar ile taşra hareme döküp "Küllü münecimin kezzâb" buyururlar. Ve yine suyu cümle Sahâbe-i kirâm ile dökerlerdi.

EÇS IX Y334a

Ba‘dehu Hazret-i Zübeyr ibn Avvâm hilâfetinde seylâb derdinden Beyt-i şerîfin atebelerin bir âdem-i tavîl kaddi âlî inşâ etdiler. Yine birkaç kerre böyle iken seylâb duhûl etmişdir. Tâ ki merhûm Koca Süleymân Hân bu tahrîr olunacak üzre binâ etmeyince Harem-i şerîf seylâbdan halâs olmadı. Rahmetullâhi aleyh.

EÇS IX Y334a

Bu Harem-i şerîfe ne kadar pâdişâhlar hayrât [u] hasenât etdilerse inşâ’allâh mahallerinde tahrîr olunur.

EÇS IX Y334a

Evvelâ Bâb-ı Selâm oldur kim cemî‘i huccâc ibtidâ Harem-i şerîfe bu kapudan girmek şartdır. Ale't-tertîb şarka mekşûf yan yana üç kat bâb-ı âlîdir. Ve atebe-i âliyeleri üzre bu târîh Karahisârî Ahmed Çelebi hattı ile beyâz mermer üzre müzehheb hatt-ı mu‘arreb târîhdir:

EÇS IX Y334a

"Emera bi-ta‘mîri Mevlânâ es-Sultân ibn es-Sultân Süleymân Hân ibn es-Sultân Selîm Hân ebbede zılluhu. Sene 959" tahrîr olunmuşdur.

EÇS IX Y334a

Bu dahi ol binâ-yı ulyâya târîhdir: