İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS X Y73b
Gaşîmya‘nî acemî.
EÇS X Y73b
Düveydârya‘nî subaşı kethudâsı.
EÇS X Y73b
Cindîağa demekdir.
EÇS X Y73b
Seccânya‘nî zindâncı .
EÇS X Y73b
Muvakkı‘dîvân kâtibi.
EÇS X Y73b
Arafâtya‘nî dîvân kâ’idesin bilici.
EÇS X Y73b
Ferrâşevleri süpürücü.
EÇS X Y73b
Zebbâlyolları süpürücü.
EÇS X Y73b
Hammâreşekci.
EÇS X Y73b
Cemmâldeveci.
EÇS X Y73b
Tabbâhaşcı.
EÇS X Y73b
Kâşifhâkim.
EÇS X Y73b
Vâlîsubaşı demekdir.
EÇS X Y73b
Hacîbkapucu.
EÇS X Y73b
Kavvâsyay taşıyıcı, hizmetkâr.
EÇS X Y73b
Mukaddimhâkimler önü sıra gidenler.
EÇS X Y73b
Nâyib-i gaybetaşradan gelen re‘âyâların işlerin görücü.
EÇS X Y73b
Kılıcdârhâkimlerin önü sıra kılıc taşıyanlar.
EÇS X Y73b
Rûşnebâya‘nî nevbet bekleyici, ya‘nî ru’ûs-ı nâ’ibân demekdir, ya‘nî nâ’iblerin başı demek olur, sahîh lügatdir.
EÇS X Y73b
Rikâbdârya‘nî hâkimlerin atlarına biner ve rikâbında yürür.
EÇS X Y73b
Müsüvedesummât mahallinde ta‘âm üzre hizmet edendir.
EÇS X Y73b
Üstüdârçâşnigîrbaşı demekdir.
EÇS X Y73b
Hâsılbaşıaşçılar üzre hâkimdir.
EÇS X Y73b
Hâsılkilâr mağazasıdır.
EÇS X Y73b
Mürşidköy hâkimidir.
EÇS X Y73b
Şeyhü'l-beledköylerde fellâhlar hâkimi.
EÇS X Y73b
Fellâhçiftçi demekdir.
EÇS X Y73b
Gafîrbekçi demekdir.
EÇS X Y73b
Tahtîrekin ekmekdir.
EÇS X Y73b
Âtılya‘nî bî-hâsıl köydür.
EÇS X Y73b
Şurâkîsulanmamış kuru kalmış köydür.
EÇS X Y73b
Rây olmuşdur,sulanmış köydür.
EÇS X Y73b
Mesâha olmuş,işlenmiş, ya‘nî ölçülmüş köydür.
EÇS X Y73b
Kefirden fâ’iz geldi,ya‘nî köyden fâ’ide mâl geldi.
EÇS X Y73b
Şumnabuğday anbârı.
EÇS X Y73b
Ve curâfa,sığırlar ile toprak çekecek sandûka.
EÇS X Y73b
Nûrucbuğday hırmeninde buğday döğecek döğen demirleridir.
EÇS X Y73b
Curunbuğday hırmenidir.
EÇS X Y73b
Gılâlcümle buğday ve arpa ve bakladır.
EÇS X Y73b
Hıntabuğday.