İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Uygurca

Irk Bitig

Uygur 9. yy. Düzyazı kısaltma: IB metin aranabilir

Kaynak yayın

  • TEKİN, Talat 1993. Irk Bitig, The Book of Omens, Harrassowitz Verlag, Wiesbaden.
  • TEKİN, Talat 2004. Irk Bitig, Eski Uygurca Fal Kitabı (hz..: Nurettin Demir – Emine Yılmaz), Öncü Kitap, Ankara.
  • TEKİN, Talat 2013. Irk Bitig, Eski Uygurca Fal Kitabı (hzl.: Nurettin Demir – Emine Yılmaz), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

156
cümle
1.297
sözcük
607
ayrı biçim
448
tek geçişli
%73,8 (hapax)
0,481
STTR
standart tür/sözcük
8,3
sözcük / cümle
4,98
harf / sözcük
Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

Metin

Çeviriyazı işaretleri
  • (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
  • [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
  • <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
  • {l} Editörün fazlalık saydığı
  • ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
  • ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

IB 34
köçürü konturu k(ė)lir. özi süsi ögirė s(ė)binü ordusıŋ(a)ru k(ė)lir tėr.
IB 34
(a)nça biliŋl(ė)r: (ė)dgü ol.
IB 35
(ė)r sükė b(a)rmiş. yolta (a)tı (a)rmiş. (ė)r kugu kuşkasokuşmiş. kugu kuş k(a)natıŋa urup (a)nın k(a)lıyu b(a)rıp(a)n ögiŋė k(a)ŋıŋa t(ė)gürmiş. ögi k(a)ŋı ögir(ė)r s(a)binür tėr.
IB 35
(a)nça biliŋl(ė)r: (ė)dgü ol.
IB 36
üküş (a)tl(ı)g ögr(ü)nçüŋ yook. kobı (a)tl(ı)g kork(ı)nçıŋ yook.uçruglug kutun yook tėr,
IB 36
(a)nça biliŋl(ė)r: (a)nyıg y(a)bl(a)k ol.
IB 37
bir k(a)rı öküzüg bilin biçė kumursga yėmiş. k(a)mş(a)yuumatın turur tėr.
IB 37
(a)nça biliŋl(ė)r: y(a)bl(a)k ol.
IB 38
k(a)mış ara k(a)lmiş.
IB 38
t(ė)ŋri unam(a)duk. (a)bınçu k(a)tun bolzun tėr.
IB 38
(a)nça biliŋl(ė)r: (ė)dgü ol.
IB 39
t(ı)gıg t(ė)rtrü kişėmiş. k(a)mşayu umatın turur tėr.
IB 39
(a)nça biliŋl(ė)r: y(a)bl(a)k ol.
IB 40
t(a)l(ı)m urı y(a)r(ı)n (a)ça y(a)sıçin y(a)l(ı)m k(a)y(a)g y(a)rauruup(a)n y(a)lŋusun yorıyur tėr.
IB 40
(a)nt(a)g (a)lp (ė)rmiş.
IB 40
(a)nça biliŋl(ė)r: (ė)dgü ol.
IB 41
ürüŋ (ė)sri iŋ(ė)k buzagul(a)çı bolmiş. ölg(ė)y m(ė)n tėm(i)ş.ürüŋ (ė)sri ėrk(ė)k buz(a)gu k(ė)lürmiş.
IB 41
ıdukluk y(a)rag(a)y. ülügdė ozmiş tėr.
IB 41
(a)nça biliŋ: (ė)dgü ol.
IB 42
uzun tonlug idişin (a)y(a)kın kodup(a)n b(a)rmiş. y(a)na(ė)dgüti s(a)kınmiş.
IB 42
idiş(i)mtė (a)y(a)k(ı)mta öŋi k(a)nça b(a)rırm(ė)n tėr.
IB 42
y(a)na k(ė)lmiş. idişin (a)y(a)kın (ė)s(ė)n tüük(ė)l bulmiş. ögir(ė)r s(ė)binür tėr.
IB 42
(a)nça biliŋl(ė)r: (ė)dgü ol.
IB 43
tog(a)n ügüz kuşı kuşl(a)yu b(a)rmiş. utru t(a)l(ı)m k(a)rakuş kopup(a)n b(a)rmiş tėr.
IB 43
(a)nça bil(i)ŋl(ė)r: y(a)bl(a)k ol.
IB 44
tog(a)n kuş t(ė)ŋrid(ė)n kodı t(a)b(ı)şg(a)n tėp(ė)n k(a)pmiş.tog(a)n kuş tırŋ(a)kı suçulunmiş. y(a)na tıtinmiş. tog(a)n kuşuŋtırŋ(a)kı ügüşüp(ė)n k(a)lıyu b(a)rmiş, t(a)b(ı)şg(a)n t(ė)risi üŋüş(ü)p(a)n yügürü b(a)rmiş. (a)nt(a)g tėr.
IB 44
(a)nça biliŋl(ė)r: y(a)b(ı)z ol.
IB 45
kėyik oglı m(ė)n. otsuz subsuz k(a)ltı uyın? n(ė)çük yorıyın?tėr.
IB 45
(a)nça biliŋl(ė)r: y(a)b(ı)z ol.
IB 46
t(ė)bė titigkė tüşmiş. b(a)sınu yėmiş. özin tilkü yėmiş tėr.
IB 46
(a)nça biliŋl(ė)r: y(a)b<l>(a)k ol.
IB 47
(ė)r ümėl(ė)yü b(a)rmiş. t(ė)ŋrikė sookuşmiş. kut kolmiş. kutbėrmiş. ‘(a)g(ı)l(ı)nta yılkıŋ bolzun, özüŋ uzun bolzun!’ tėmiş.
IB 47
(a)nça bil(i)ŋl(ė)r: (ė)dgü ol.
IB 48
k(a)rı yol t(ė)ŋri m(ė)n. sınukıŋın s(a)p(a)r m(ė)n, üzüükiŋinulayur m(ė)n. ilig itmiş m(ė)n. (ė)dgüsi bolzun tėr.
IB 48
(a)nça bi-liŋl(ė)r:
IB 49
b(a)rs kėyik (ė)ŋl(ė)yü m(ė)ŋl(ė)yü b(a)rmiş. ortu yėrdė (a)m-g(a)ka sookuşmiş. (ė)sri (a)mga y(a)l(ı)m k(a)yaka ünüp b(a)rmiş.ölümtė ozmiş. ölümtė ozup(a)n ögira s(ė)binü yorıyur tėr.
IB 49
(a)nça biliŋ: (ė)dgü ol.
IB 49
5o. tıg (a)t kudruukın tügüp tigr(ė)t, y(a)z(ı)g kodı y(a)dr(a)t.tookuz k(a)t üç(ü)rgüŋ topuulg(ı)nça t(ė)ritzün tėr.
IB 49
(a)nça biliŋl(ė)r: y(a)b<l>(a)k ol.
IB 51
t(a)lı)m k(a)ra kuş m(ė)n. y(a)ş(ı)l k(a)ya y(a)yl(a)g(ı)m, kızılk(a)ya kışl(a)g(ı)m ol.