İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS X Y260b
Kabr-i Ebü'l-Abbâs el-Hayyât Ahmed ibn Muhammed ed-Debîlî eş-şâfi‘î, rahmetullâhi aleyh: Sene 373 vefât edüp kabri kıble cânibindedir. Ve,
EÇS X Y260b
Kabr-i eş-şeyh Ebülfazl es-Sâyih, rahmetullâhi aleyh. Ve,
EÇS X Y260b
Kabr-i eş-şeyh Ebü't-Tayyib Ebi'l-Abbâs Ahmed bin Muhammed bin Ahmed bin İsmâ‘îl bin Alî ibn Abdullâh ibn el-Abbâs el-Hâşimî el-ma‘rûf bi-İbn binti İmâm eş-şâfi‘î, radıyallâhu anhümâ: Yine İmâm şâfi‘î cenbinde âsûdedirler. Ve,
EÇS X Y260b
Kabr-i el-Bezzâz, kuddise sırruh. Ve,
EÇS X Y260b
Kabr-i eş-şeyh Ebi'l-Hasan Alî ibn el-Karâfî. Ve dahi,
EÇS X Y260b
Kabr-i el-Kindî, rahmetullâhi aleyh: Sâhib-i tevârîhdir. Kakâ‘î hazretleri yanında medfûnlardır. Ve,
EÇS X Y260b
Kabr-i Yâsemenî: Hâlâ kabr-i şerîfi Ömer ibnü'l-Fârız kurbundadır. Yâsemen râyihası kabrinden çıkup züvvârın demâğın mu‘attar eder, rahmetullâhi aleyh. Ve,
EÇS X Y260b
Kabr-i Hazret-i Temîm ed-Dârî: Garb tarafında şeyh Bekrî hânesi tarafındadır. Ve,
EÇS X Y260b–Y261a
Kabr-i el-Kadı Ebülfazl ibn Nasâle: Sene 181 târîhinde vefât etdi. Hazret-i (---) asrında Mısır kadısı Y 261a idi. Kadı Bekkâr kurbunda yatır. Ve,
EÇS X Y261a
Kabr-i Ebî Bekir el-Kamnî: İsm-i şerîfleri Abdülmelik ibn Hasan. Tüvüffiye Zi'l-hicceti'l-harâm sene 432. Cebel-i Cûşî dâmeninde medfûndur, kuddise sırruhu'l-azîz. Ve,
EÇS X Y261a
Kabr-i Sâlim el-Afîf: İmâm Leys kurbundadır. Ve,
EÇS X Y261a
Kabr-i el-Kehhâl: Hâlâ merkad-i gubârın kühl ederler, bi-emrillâh üç günde şifâ bulurlar. Ve buna karîb,
EÇS X Y261a
Kabr-i el-Vâsıtî. Ve yine kurbunda,
EÇS X Y261a
Kabr-i eş-şeyh Ebi'l-Hasan es-Sâbi‘, rahmetullâhi aleyh. Ve,
EÇS X Y261a
Kabr-i Ebi'l-Iys Zennûn, kuddise sırruh. Ve,
EÇS X Y261a
Kabr-i eş-şeyh el-Fakîh Ebi'r-Rabî‘ Süleymân: Ulemâ-yı kebîrü'ş-şândır. Ve,
EÇS X Y261a
Kabr-i el-Fakîh Ebi's-Süreyyâ. Bunlar cümle dâmen-i Cûşî'de medfûnlardır. Herbirinin birer kubbe imâretleri mukarrerdir. Ve,
EÇS X Y261a
Kabr-i Fâtıma es-Sevdâ: Karâfe'de âsûdedir. Ve,
EÇS X Y261a
Kabr-i İbn Hişâm: Sâhibü'r-rivâyedir. Bu dahi Karâfe-i kübrâdadır. Ve,
EÇS X Y261a
Kabr-i İdrîs el-Havlânî: Buna İdrîs ibn Yahyâ mevlâ Muhammed bin Reyyân derler. Ba‘zılar Ebû Müslim el-Havlânî derler. Abdullâh el-Mağâverî kurbunda medfûndur, kuddise sırruh. Ve,
EÇS X Y261a
Kabr-i el-Aynâ, ve inde kubûri mu‘allimi'l-Kitâb ale'l-yesâr mine'l-Aynâ. Ve,
EÇS X Y261a
Kabr-i Ebî Hudeyfetü'l-Yemânî: Ba‘zılar İbn Hudâfetü's-Sehmî derler. Cebel-i Mukattam dâmeninde yatır. Ve,
EÇS X Y261a
Kabr-i şefkarân bin Abdü'l-Arabî: Bunlar Sahâbe-i kirâm olan Zennûn-ı Mısrî hazretlerinin şeyhidir. Ve,
EÇS X Y261a
Kabr-i Abdullâh ibn Afv ez-Zührî. Beriyye'ye dâhil olacak mahalde sol cânibde medfûndur. Ve Zennûnü'l-Mısrî kurbunda,
EÇS X Y261a
Kubûrü'l-Avfiyye: Ziyâret-i azîmdir. Ve,
EÇS X Y261a
Kabr-i er-Rûzbâdî: şeyhü't-tarîk ve imâmü'l-hakîka. İsm-i şerîfleri Hasan bin Hümâm, ve-yüknâ bi-Ebî Alî. Nesl[i] İmâm-ı A‘zam'a, andan Enûşirvân'a müntehî olurlar. Evlâd-ı kisrâdandırlar. Lâkin şâfi‘iyyü'l-mezhebdir. Ebü'l-Leys civârında medfûndur. Tüvüffiye sene isneyn ve ışrîn ve selâsemi’e, târîhi kubbe-i âlîsinin atebe-i ulyâsı üzre musarrahdır. Ve,
EÇS X Y261a
Meşhed-i es-Seyyide Külsüm ibnetü'l-Kâsım bin Muhammed bin Ca‘fer es-Sâdık ibn Muhammed el-Bâkır bin Alî Zeynelâbidîn bin el-Hüseyin ibn Alî bin Ebî Tâlib, kerremallâhu vecheh. Ve,
EÇS X Y261a
Meşhed-i vâlidühâ bin Muhammed bin Ca‘fer es-Sâdık ibn Muhammed el-Bâkır. Ve,
EÇS X Y261a
Meşhed-i es-Seyyid Yahyâ bin el-Hüseyin ibn Alî ibn Ebî Tâlib. Ve fi'l-beriyyeti kubbetü't-türbeti benâhâ Ebü'l-hayr Ahmed bin İsmâ‘îl el-Hazrecî et-Tarabulusî. İhşidiyyûn hilâfetinde bu sultânlar üzre kubbeler binâ etmişdir. Rahmetullâhi aleyhim ecma‘în. Ve,
EÇS X Y261a
Kabr-i Ebe'l-hayr Selâme ibn İsmâ‘îl bin Cemâ‘a el-Kudsî: İbtidâ ilm-i fıkhı bunlar te’lîf etdi. Ebü'l-Leys Q 256b P 253b hazretleri civârında medfûndur. Ve,
EÇS X Y261a
Meşhed-i es-Seyyide Emîne ibneti İmâm Mûsâ Kâzım bin Ca‘fer es-Sâdık bin Muhammed el-Bâkır bin Alî bin Zeynelâbidîn [bin] İmâm Hüseyin: Bu Sitti Emîne Mısır içinde medfûndur. Meşhedühâ ale'l-yesâr. Ve buna karîb,
EÇS X Y261a–Y261b
Meşhed-i es-Seyyid Alî bin Abdullâh bin el-Kâsım bin Muhammed bin Ca‘fer es-Sâdık: Bir kubbe-i âlîde âsûdedir, Y 261b ziyâretgâhdır. Ve,
EÇS X Y261b
Meşhed-i es-Seyyid Muhammed bin İbrâhîm bin Muhammed bin İmâm Bâkır bin Zeynelâbidîn ibn İmâm Hüseyin: Bu Seyyid Muhammed Sitti Nefîse cenbinde âsûdedir. Ve,
EÇS X Y261b
Meşhed-i es-Seyyide Sitti Zeyneb ibneti Seyyid Yahyâ bin el-Hasan bin Alî ibn Ebî Tâlib: Bu Sitti Zeyneb Mısır'ın cânib-i garbında Bulak şehri râhında Kantaratü's-Sebû‘ kurbunda bir ulu âsitâne-i âlîde medfûnlardır. Ekseriyyâ nisâ tâ’ifesi ziyâret ederler. Câmi‘inin kapusu üzre celî hat ile târîhi vardır, ammâ gâyet âlîde vâkı‘ olmağile kırâ’at olunup tahrîr olunmadı.
EÇS X Y261b
El-Meşhedü'l-ma‘rûf Sitti Âsiye ibneti Müzâhim bin Ebi'r-Rızâ bin Sehsûn ibn Hâkân Vekîl bin Tolun: Salâhaddîn Yûsuf'un binâ etdiği Mısır kal‘ası altında medfûndur. Nisâ tâ’ifesi ziyâret ederler ve erba‘a günü giderler. Cem‘iyyet-i uzmâ olurlar. Ve bu makâma karîb,
EÇS X Y261b
Kabr-i eş-şeyh Ebü'l-Hasan Mâlik bin Sa‘îd bin Mâlikü'l-Fârûkî, kuddise sırruhu. Ve,
EÇS X Y261b
Kabr-i Meymûnetü'l-âbide uhtu Râbi‘a fi'l-ibâde ilâ cânibihâ: Bu dahi Cebelü'l-Mukattam zıllında âsûdedir. Ve,
EÇS X Y261b
Kabr-i Eşheb: Sâhib-i Mâlik bin Enes. Sitti Emîne kurbunda medfûndur. Ve,
EÇS X Y261b
Kabr-i Hind binti Abdurrahmân bin el-Avfü'd-Dehrî. Bir ulu âsitânesi vardır. İmâm şâfi‘î râhına vâki‘ olmuşdur. Ekseriyyâ zenân tâ’ifesi ziyâret ederler. Ve,
EÇS X Y261b
Kabr-i eş-şeyh Muhammed bin Abdullâh bin Abdülhakem: Kâtib-i sultân idi. Bürketü'l-Habeş[î] cânibinde medfûndur. Sene 214 vefât etdi. Ve,