EÇS X Y270a–Y270b
deyü tahrîr olunmuşdur, lâkin gâyet âlîdir. Ve bu gârın Y 270b içinde köşe köşe müte’ehhil fukarâlar vardır.
EÇS X Y270b
Ve bu âsitâneye karîb Hazret-i Yûsuf karındaşı İbn Yâmen ve Hazret-i Yûsuf oğlu Hazret-i Efrayim ve Hazret-i Yehûdâ oğlu Sârîr ve Azîz-i Mısır ve Züleyhâ ve Melik Reyyân kubbeleri vardır. Cümle anda medfûn oldukları bâlâda mastûrdur. Ve bu mahalle karîb,
EÇS X Y270b
Makâm-ı Hazret-i Mûsâ: İbâdetgâhdır. Ve yine bu makâma mülhak Hazret-i Abdülkâdir el-Cîlânî evlâdı,
EÇS X Y270b
Kabr-i eş-şeyh Îsâ: ulu makâmdır. Ba‘zı Kâdirî fukarâları sâkindir. Ve Karâfe-i kübrânın nihâyetinde yine cebel-i Mukattam dâmeninde,
EÇS X Y270b
Ziyâret-i eş-şeyh Sâdât-i Mağribî: Ulu âsitânedir. Bir câmi‘i ve tekyesi ve imâreti ve fukarâ hücreleri ile ma‘mûr [u] âbâdân bir âsitânedir. Mısır'da sâdât hazretlerinin ecdâd-ı izâmları (---) (---) hazretleri ile kırk nefer evlâdları ile medfûndur. Yılda bir kerre nısf-ı şa‘bânda bir mevlûdü'n-nebî olur kim iki yüz bin âdem hayme ve hargâhı ve bâr [u] büngâhıyla gelüp meks edüp iki gün iki gece cem‘iyyet-i uzmâ olup geceleri niçe kerre yüz bin kanâdîller ile çerâğân olup taraf taraf tevhîd-i sultânîler olur. Ve hayâtda olan evlâd-ı izâmında sâhib-i seccâde eş-şeyh Ebü't-tahsîs hazretleri etek dermeyân edüp cümle züvvârı ni‘met-i hon ile ziyâfetler edüp herkese birer künye ya‘nî lakab verüp ol kimesnenin gerdanına yâ bir Kişmîrî veyâhûd Lâhûrî veyâ dülbend ridâ verüp fukarâları olup bî‘at etmiş olur. Zîrâ tarîkleri tarîk-ı Vefâyî'dir, Hazret-i Resûl'e müntehîdir. Ulu âsitânedir, kuddise sırruhu. Ve yine bu âsitâneye karîb,
EÇS X Y270b
Ziyâret-i Ebussu‘ûd Ebü'l-aşâyir: Tekyesinin evkâfın Mısır vâlîleri mîrîye muzâf etmişler. Ol sebebden fukarâları yokdur. Ve Sultân Hasan câmi‘i dibinde,
EÇS X Y270b
Ziyâret-i eş-şeyh Ahmed-i Rufâ‘î: Cümle evlâdları ile ol âsitânede medfûndur. Ma‘mûr u âbâdân tekyedir, fukarâsı çokdur. Tarîk-ı Burhânî'dir. Halîfeleri siyâh Abbâsî destâr sarup beyâz alem getürürler. Yılda bir kerre azîm mevlûdları olur. Ve Süveykatü'd-Dellâl kurbunda,
EÇS X Y270b
Kutb-ı âfâk eş-şeyh-i ale'l-ıtlâk Hazret-i eş-şeyh P 257b şemseddîn el-Hanefî: emr-i azîm ulu sultândır. Câmi‘inin sağ cânibinde bir kubbe-i âlîde medfûndur. Tekyesinde fukarâsı ve meşâyihi vardır. Câmi‘in hareminde bir nâbıka ağacı vardır. Ve bu âsitâneye her çehârşenbe gün niçe bin âdem gelüp ziyâret ederler, kuddise sırruhu'l-azîz. Q 260b
EÇS X Y270b
Ve Mısır-ı atîk mukâbelesinde Nîl'in karşu cânibinde Cîze kasabasında şehrin cânib-i garbında,
EÇS X Y270b–Y271a
Ziyâret-i Hazret-i Ebû Hüreyre, radıyallâhu anh: Sahâbe-i kirâmdandır. Hazret-i Risâlet'den (---) hadîs-i sahîh rivâyet eder. Hazret-i Risâlet gâyet severdi. İsm-i şerîfi (---) (---). Kedilere gâyet mahabbet etdüğinden Hazret-i Risâlet künyelerin Y 271a Ebû Hüreyre kodular. Ve Resûl-i Kibriyâ bu hadîsi buyurdu: Arapça demişlerdir. Arapça
EÇS X Y271a
Ve Ebû Hüreyre, Dûş kabîlesindendir. Hâlid ibn el-Velîd şâm gazâsına serdâr oldukda Ebû Hüreyre dahi Dûş kabîlesine serdâr olup şâm fethinde bile idi. Ba‘de'l-feth Hazret-i Ömer ile Kudüs-i şerîfi feth edüp andan Amr ibnü'l-Âs ile Mısır gazâsında bile ceng ederken hadeng ile mecrûh olup Cîze cânibine ubûr edüp şehîd oldu. Ba‘dehu cesed-i şerîfi üzre Amr ibnü'l-Âs bir kubbe binâ etdi. Hâlâ bir çemenzâr şükûfezâr hâk-i amber-pâkde dırahtistân [u] nahlistân içre bir vâdîde medfûndur. Âsitânesinde niçe bin hirre ve gürbe ve kutta ve (---) pisik ve maçı ve kedi vardır. Her kim Mısır'da kedisinden bî-zâr olsa bu Ebû Hüreyre'ye nefy ederler. Anıniçün kedinin hisâbın Cenâb-ı Bârî bilür ve anların nafakasın dahi Rabbü'l-âlemîn bilür.
EÇS X Y271a
Zikr-i evsâf-ı mevlûdü'n-nebî-i Hazret-i Ebû Hüreyre
EÇS X Y271a
Bu âsitâne-i Ebû Hüreyre'de senede bir kerre mâh-ı Temmûz'da mevlûdü'n-nebî olup cemî‘i a‘yân [u] ulemâ ve sulehâ ve kibâr-ı eşrâf haymeleri ile varup ol Cîze sahrâsın çetr-i mülemma‘lar ile lâlezâr edüp üç gün üç gece tevhîd-i sultânî ile sohbet-i hâs ederler. Ve niçe kerre yüz bin kanâdîl ve fânûs ve meş‘aleler ile çerâğân edüp taraf taraf zevk olunur.
EÇS X Y271a–Y271b
Ve niçe yüz bin kayasa ve kayık ehl-i züvvârı götürüp getirmede. Ve haymeler ile çârsû-yı bâzârda ayş [u] işret olunmada. Bir cem‘iyyet-i kübrâ olur kim gûyâ ıyd-ı Hârezmşâhîdir. Mâh-ı Temmûz'da bundan gayrı yerde böyle cem‘iyyet-i kübrâ olmazdır. Zîrâ Ebû Hüreyre hazretlerinin merkad-i pür-envârı kubbe-i nühtâkının cânib-i şarkîsinde bir âb-ı latîf çıkar, ana Ayn-ı Hirre derler, gûyâ kedi gözü gibi mücellâ ve berrâk olduğundan Ayn-ı Hirre derler. Ebû Hüreyre hazretlerinin kerâmetiyle hurûc etmişdir. Âsitâne-i Ebû Hüreyre'de olan niçe bin hirreler bu âb-ı nâbdan nûş edüp bi-emrillâh def‘-i cû‘ ve def‘-i atşân eder. Yohsa ol kadar bin gürbelerin bir yerden ta‘yînleri yokdur, ancak ol su ile kifâflanırlar, anıniçün Ayn-ı Hirre derler. Eyyâm-ı Temmûz'da kırk gün kan cereyân eder. Zîrâ Ebû Hüreyre gazâ-yı Mısır'da mecrûh olduğu sâ‘at kanı yere düşdükde bu âb zemînden kan cereyân eder. Tâ ki kırk gün tamâm olup ol cerâhatden Ebû Hüreyre şehîd olduğu sâ‘at beyâz ve koyu cereyân eder. Hâlâ ile'l-ân mevlûd günlerine gelince mâh-ı Temmûz'da kızıl kan akar. Ol günde hâ’iza hâtûnlar kanlı suyundan nûş edüp hayızdan kesilirler. Tâ ki mevlûd günleri olunca bi-emrillâh kan dinüp âb-ı rakîk cârî olur. Ba‘de'l-mevlûd ol âb-ı latîf üzre bay u gedâ ve pîr [ü] civân ve merd [ü] zenân ve cümle kibâr-ı meşâyihân Y 271b cem‘ olup du‘â vü senâ etdükçe kan kesilüp zülâl-i musaffâ olur.
EÇS X Y271b
İbtidâ bismi-ilâh ile şeyh-i Ebû Hüreyre nûş edüp Mısır vezîrine ve mollâya ve nakîbü'l-eşrâfa ve mezâhib-i erba‘a şeyhülislâmlarına ve sâ’ir ümerâ-yı Mısır'a ve gayrı eşrâf-ı kibârın emânet gönderdikleri ibrîk ve cerre ve kûzelerine şeyh hazretleri ol sudan doldurup cümle a‘yân-ı Mısır'a hedâyâ gönderüp anlar dahi bardaklarda olan şeyhin mührün bozup niyyetü'ş-şifâ deyüp nûş ederler ve bu âb-ı hayâtı getüren fukarâlara in‘âm ederler. Ba‘dehu sâ’ir ümmet-i Muhammed nûş edüp niçe kerre yüz bin cerre ve bardak su doldururlar, bi-emrillâh bir katra tenezzülde olmaz. Ve şâm u Haleb'e ve Bağdâd u Basra'ya ve İslâmbol'a bakır kalaylı kumkumalar ile teberrüken cüllâb-ı Ebû Hüreyre deyü hedâyâ gönderirler.
EÇS X Y271b
Ve bu su mevlûdun üç gününde cüllâb-misâl su cereyân eder. Ve lezzeti Hudâ hakkıyçün gûyâ âb-ı Zemzem'dir. Ve tabî‘atı sehel müshildir. Yetmiş yedi emrâz-ı muhtelifeye dâ‘-i devâdır. Bu âbdan bir kerre nûş eden sene-i âtiyeye varınca aslâ ve kat‘â bir marîze mübtelâ olmayup Hakîm-i Lem-yezel'den gayrı hâkim [ü] hükemâya muhtâc olmaz. Ammâ i‘tikâd-ı tâm ile nûş etmek gerek. Hattâ dem-i fâsidi vücûdda olan ahlâtı ve ra‘şe ve beras ve cüzâmı def‘ eder. Mezkûr ayn sene-i âtiyeye varınca bayağı turna gözü âb-ı latîf cereyân eder. Ve yine mâh-ı Temmûz'da kırk gün kırk gece kan akar. Yevm-i mevlûdda kan dinüp mücellâ cüllâb-misâl cereyân eder. Bi-emrillâh ilâ mâşaallâh âdetullâh bunun üzerine cârîdir. Ve bu mevlûd-ı şerîfde bu ayn içün ol kadar yüz kerre yüz bin cerre ve bardak ve mecur ve çanak bey‘ olunur kim hisâbın Cenâb-ı Bârî bilür. Ve yine ol gün ol kadar mecur Cîze yoğurdu ve kaymağı fürûht olunur kim cemî‘i züvvârın derûn [u] bîrûnu beyâz yoğurd olur. Ve Heremeyn dağları bu cânibde olmağile beş on yârân bir yere cem‘ olup kimi piyâde ve kimi har-süvâr olup Fir‘avn dağların temâşâya giderler. Ve,
EÇS X Y271b
İbret-nümâ-yı diğer: Yine Cîze'de Ebû Hüreyre hazretleri âsitânesi kurbunda Ebû Hüreyre ile şehîd olanların üstühânları ol mevlûd günleri zemînden taşra çıkup niçe kerre yüz bin şühedâ kemikleri hareket eder. Ammâ hakîr gözümle görmedim, lâkin mu‘temedün-aleyh âdemlerden istimâ‘ edüp gemi ile Eski Mısır'a ubûr ederken ellerinde ba‘zı kemikleri gördüm,
EÇS X Y271b
"şühedâlar uzvudur, berekât içün hânemize götürürüz", dediler. Bu dahi ibret-nümâ bir hikmet-i Hudâ'dır.
EÇS X Y271b
Ba‘zı âdemden ve ulemâ-yı Ezher'den su’âl etdim,
EÇS X Y271b
"Tahkîk ol gün bilâ-hisâb uzuvlar râyegân olur, ammâ aslı ne idüği ma‘lûmumuz değildir", deyü cevâb verdiler. Ba‘zılar,
EÇS X Y271b–Y272a
"Sahâbe-i kirâm ile ceng Y 272a edüp mürd olan Kabâbıta kavminin üstühânlarıdır kim mürd oldukları gün Temmûz idi, yine Temmûz'da yer kabûl etmeyüp taşra çıkar", derler.
EÇS X Y272a
Ve Kıbtî tâ’ifesi dahi ba‘zı kemikleri alup hânelerine götürürler. P 258a Arapça
EÇS X Y272a
Kabr-i eş-şeyh Hazret-i (---) Halvetî: câmi‘i içinde medfûndur. Tekyesi ve meşâyihi ve fukarâsı ve imâreti vardır. Câmi‘in revzenleri cereyân eden halîce nâzırdır. Câmi‘i hareminde birkaç şecere ile bâğçesi ve bir azîm nâbıka dırahtı vardır. Câmi‘inin evsâfı bâlâda mazbûtdur. Ve Bâb-ı Nâsır kurbunda sûk-ı sultânî içre,
EÇS X Y272a
Kabr-i Ayn-ı Gazâlî, kuddise sırruhu. Ve yukaru kal‘ada Mukâbeleci Efendi konağı içinde,
EÇS X Y272a
Kabr-i eş-şeyh Abdullâh Ensârî: Sahâbe-i kirâmdandır. Tekyesi içinde medfûndur. Ve yine kal‘ada paşa ağvâtları konağı içinde Tâhir Baybars vezîri zâviyesi içinde,
EÇS X Y272a
eş-şeyh (---). Ve ana karîb Abdülkâdir-i Cîlânî tekyesi içinde,
EÇS X Y272a
eş-şeyh Muhammed el-Ensârî ve eş-şeyh Ahmed el-Muttakî ve eş-şeyh Abdullâh el-Yemenî ez-Zeyla‘î: Bu üçü bir yerde ve bir küçük kubbede âsûdederler. Üçü dahi Sahâbe-i kirâmdandır. Tekyesinde birkaç nefer Kâdirî fukarâları vardır. Evkâfları olmamağile gelen vâlî-i Mısır iki vukiyye lahm ve on nân pâre verirler. Hidmetden ağavâtlar dahi nezerâtlar verirler. Ve iç kal‘ada yeniçeri odaları cenbinde Tavâşî Süleymân Paşa câmi‘i hareminde,
EÇS X Y272a
eş-şeyh Hazret-i Sâriyetü'l-Cebel: Sahâbe-i kirâmın ulusudur. Hattâ Hazret-i Ömer radıyallâhu-anh hilâfetinde Acem vilâyetine kırk bin askere serdâr olup Nihâvend nâm kal‘ada ceng-i azîm ederken Acem gâlib gelüp bunlar münhedim olmak sadedinde iken beri cânibde Hazret-i Ömer Medîne-i münevverede cum‘a günü minber üzre hutbe tilâvet ederken bâtın gözüyle görse ki Acem'de serdâr Sâriye münhedim oluyor. Hemân hutbe okurken,
EÇS X Y272a
"Yâ Sâriye, el-cebel!" deyü üç kerre na‘ra urup yine hutbe okudu. Ba‘zı sahâbe tebessüm edüp,
EÇS X Y272a
"Sâriye üç aylık yoldadır, emîrü'l-mü’minîne ateh galebe etmiş gibi hutbede halt-ı kelâm etdi", dediler. Ba‘zılar,
EÇS X Y272a
"Bunda bir sırrullâh vardır", deyü târîh kodular.
EÇS X Y272a
Hikmet-i Hudâ meğer asker-i İslâm cum‘a günü cengde münhedim olurken Hazret-i Ömer'in üç kerre,
EÇS X Y272a–Y272b
"Yâ Sâriye, el-cebel" sadâsın cümle guzât-ı muvahhidîn istimâ‘ edüp cümle cüyûş-i müslimîn livâların dağa doğru çeküp ol cebele arka verince asker-i İslâm tâze cân bulup cümle hâricîleri dendân-ı tîğden geçürüp mansûr [u] muzaffer olurlar. Ba‘dehu sâlimîn ü gânimîn Medîne'ye gelüp Cum‘a gün hutbe esnâsında istimâ‘ etdikleri sadâyı ehl-i Mekke ve ehl-i Medîne'ye takrîr ederler. Târîh konulan kelâmlara mutâbık gelüp Hazret-i Ömer'e cân [u] dilden mahabbet ederler. Y 272b Ba‘dehu Sâriye hazretleri Amr ibnü'l-Âs ile Mısır fethinde bulunup yine Mısır'da merhûm oldu, rahmetullâhi aleyh.
EÇS X Y272b
Ve eş-şeyh Sâriyetü'l-Cebel kubbesi içinde Sahâbe-i Ensâr'dan altmış aded kimesneler medfûndur. Evvelâ eş-şeyh Dâvûd ve eş-şeyh Kâsım ve eş-şeyh Yahyâ ve eş-şeyh İsmâ‘îl ve eş-şeyh (---).
EÇS X Y272b
Ve İbn Yâmen hazretleri civârında Züleyhâ türbesi cenbinde,
EÇS X Y272b
Kabr-i Sitti Âsiye Ana: Fir‘avn'un hâtûnu idi. Lâkin bi-emrillâh bâkire idi. Hazret-i Mûsâ'ya îmân getürüp Fir‘avn anı şehîde etmişdi. Ba‘zı tefâsîrde Hazret-i Mûsâ Âsiye'yi cennetde nikâh ile alsa gerek derler, zîrâ bâkire merhûme olmuşdur. Üzerine Kabâbıta pâdişâhlarından Melik Tavtîs kubbe binâ etmişdir. Lisân-ı Kıbtî üzre târîhi var. Ekseriyyâ havâtînler ziyâret ederler. Ve yine cebel-i Cûşî dâmeninde Hazret-i Yûsuf birâderi cenbinde,
EÇS X Y272b
Kabr-i Abdullâh ibn Tâhir: Nusaybin nâm şehirden Ekrâd tâ’ifesinden müdebbir ve zevî'l-ukûl âl-i Abbâsiyândan bir kimesne idi. Me’mûn Halîfe Bağdâd'dan Mısır'a geldükde Me’mûn'un vezîri idi. Sene 205 târîhinde Mısır'da Ehrâm dağların Me’mûn Halîfe münhedim edüp kenz çıkarırken büyük Ehrâm'dan bir taş düşüp bu Abdullâh ibn Tâhir vezîr merhûm olup İbn Yâmen civârında defn olundu. Üzerine Me’mûn Halîfe azîm kubbe ve âsitâneler binâ edüp atebe-i ulyâsı üzre târîhleri,
EÇS X Y272b
Emîrü'l-mü’minîn Me’mûn-ı zamân ibn Hârûnü'r-Reşîd. Sene 205