Kaynak yayın
- ARAT, Reşit Rahmeti 1999. Kutadgu Bilig I Metin¸Türk Dil Kurumu Yayınları, 4. baskı, Ankara.
Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.
Sayılarla
6.644
beyit
73.566
sözcük
9.486
ayrı biçim
4.811
tek geçişli
%50,7 (hapax)
0,546
STTR
standart tür/sözcük
11,1
sözcük / cümle
4,73
harf / sözcük
5
eksik yer (lakün)
En sık içerik sözcükleri
- kişi649
- eḍgü633
- ilig587
- kör484
- er413
- söz354
- öz296
- köŋül261
- bilig249
- kün241
- köni240
- eşitgil235
- hem231
- birdi221
- dünya219
- beg217
- ögdülmiş211
- bayat199
- tut197
- ajun189
- üküş176
- iş169
- ḳılḳı169
- isiz168
- ḳıl166
- cevabı165
- elig165
- tiriglik164
- iki162
- begler161
- tapuġ159
- iligke157
- keḍ157
- atı156
- toldı154
- işi148
- tutsa146
- yir145
- yanut143
- köŋli140
En sık ikili öbekler
tir eşitgil 194ay toldı 139bu kün 118bu söz 108yanut birdi 107ay ilig 93bu dünya 88bu yaŋlıġ 84birdi ögdülmiş 72ögdülmiş aydı 69bu iki 68cevabı iligke 68ilig aydı 67ögdülmiş cevabı 64yaḳşı aymış 61bu eḍgü 57er at 47ay ḳılḳı 46bilig birle 46et öz 46ilig cevabı 46aydı ilig 44cevabı ögdülmişke 44ay toldıḳa 43
Metin
Çeviriyazı işaretleri
- (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
- [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
- <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
- {l} Editörün fazlalık saydığı
- ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
- ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.
İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.
— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.
KB 1921
XXVIII. BEGLİKKE SEZA BOLĠU TEG BEG NEGÜ TEG KEREKİN AYURilig aydı emdi ayıtġu sözümbu erdi munu emdi aytur özüm
KB 1922
törütti apa oġlanın bir bayatuluġ bar kiçig bar isiz eḍgü at
KB 1923
biliglig biligsiz çıġay bar ya bayuḳuşluġ uḳuşsuz otun bar keḍ ay
KB 1924
negü teg kerek beg munı başlasaçawı barsa atı işin işlese
KB 1925
itilse ili hem bayusa boḍunatı eḍgü bolsa ol erter öḍün
KB 1926
hazine urunsa kümüş hem aġıyaġı boynı yençse kiterse çoġı
KB 1927
yumıtsa er at bolsa küçlüg eligyorıtsa türü tüz yetürse bilig
KB 1928
çawıḳsa ajunda yaḍılsa atıbeḍüse küniŋe kötürse ḳutı
KB 1929
erejin awınsa yise il uzunbütün can üzülse yise ol ajun
KB 1930
ÖGDÜLMİŞ CEVABI İLİGKEyanut birdi ögdülmiş aydı iligiḍi ters ayıttı maŋa bu bilig
KB 1931
bu beglik işin barça begler bilirtörü öŋdi ḳılk yaŋ olardın kelir
KB 1932
anasında toġsa toġar beglikinkörü ögrenür iş bilür yiglikin
KB 1933
bayat kimke birse bu beglik işibirür ög köŋül kör ol işke tuşı
KB 1934
kimi beg törütmek tilese bayatbirür aşnu ḳılk yaŋ uḳuş yüg ḳanat
KB 1935
bu beglik işi boldı begler işibu begler işin bildi beglik kişi
KB 1936
bu işni ilig minde yigrek bilüratası beg erdi özi beg turur
KB 1937
İLİG CEVABI ÖGDÜLMİŞKEilig aydı uḳtum bu söz barça çınköni sözlediŋ söz yıpar burdı kin
KB 1938
bu iş ḳılġuçı er ḳılur öz işimün erdem biligli körügli kişi
KB 1939
men iş ḳılġuçı men sen iş körgüçiişig körgüçidin bilür ḳılġuçı
KB 1940
bayat birdi emdi saŋa ög könüluḳuş hem bilig birle bolduŋ amul
KB 1941
maŋa oḳ tapındıŋ kiçigde berükörü ögrenü bildiŋ eḍgü törü
KB 1942
ḳamuġ işni uḳtuŋ ma bildiŋ özünmaŋa ma baġırsaḳ sen ḳılḳın sözün
KB 1943
baġırsaḳḳa aytur kişi öz sözinbaġırsaḳ yuluġlar kişike özin
KB 1944
baġırsaḳ üçün sen büter men saŋabaġırsaḳlıḳın ay bu sözler maŋa
KB 1945
negü tir eşitgil baġırsaḳ kişibaġırsaḳlıḳ ol kör kişilik başı
KB 1946
baġırsaḳnı ögdi uḳuşluġ üküşbaġırsaḳ kişiler kişike küsüş
KB 1947
baġırsaḳnı bulsa baġırḳa urunmaŋa mundaġ aydı bilig hem uḳuş
KB 1948
ÖGDÜLMİŞ CEVABI İLİGKEyanut birdi ögdülmiş aydı iligesen inç tirilgil ay üsteŋ elig
KB 1949
bu beglikke aşnu tüp aslı kerekatım alp ḳatıġ ḳurç yana toŋ yürek
KB 1950
atası beg erse oġul toġdı begoġul toġsa beg hem ataları teg
KB 1951
uḳuşluġ kerek hem biliglig kerekaḳılıḳ kerek hem siliglik kerek
KB 1952
bilig birle begler boḍun başladıuḳuş birle il kün işin işledi
KB 1953
beg atı bilig birle baġlıġ tururbilig lamı kitse beg atı ḳalur
KB 1954
keḍ öglüg kerek hem biligli uḳuşbiliglig kişiniŋ yaġısı üküş
KB 1955
negü tir eşitgil bilig bilmiş erbaşında keçürmiş üküş yilmiş er
KB 1956
biliglig kerek beg uḳuşluġ oḍuġaŋar tegmese bir müfaca yoḍuġ
KB 1957
ḳılınç eḍgü erdem kerek miŋ tümenatı eḍgü bolsa tutunsa boḍuġ
KB 1958
apa oġlanı barça aştı beḍükbilig birle boldı kör öḍrüm keḍ ök
KB 1959
uruġ eḍgü bolsa er eḍgü toġarer eḍgü bolup ötrü törke aġar
KB 1960
ıḍuḳ ol bu beglik arıġlıḳ tilerarıġlıḳ bile ilde saḳlıḳ tiler