İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS X Y338b
Mahalle-i Şibir Hîs
EÇS X Y338b
İltizâmdır. Cümle iki bin hanedir. İki câmi‘i ve on mesâcidi ve bir vekâlesi ve on dükkânı ve üç kahvehânesi var. Andan yukaru yine Buhayre hâkinde bir mîl,
EÇS X Y338b
Mahalle-i Şibir Rîş
EÇS X Y338b
İltizâmdır. Cümle bin beş yüz hane-i âbâdândır. İki câmi‘i ve yedi zâviyesi ve bir vekâlesi ve birkaç dükkânları var, ammâ hammâmı yokdur. Anın mukâbelesinde Garbiyye hâkinde,
EÇS X Y338b
Mahalle-i Mît Cenâh
EÇS X Y338b
İltizâmdır. İki bin hânesi ve iki câmi‘i ve yigirmi mesâcidi vardır. Lâkin dükkânları ve hammâmı yokdur. Ve bunun mukâbelesinde Buhayre hâkinde,
EÇS X Y338b
Mahalle-i Mihalicse
EÇS X Y338b
İltizâmdır. Bir câmi‘i ve on iki zâviyesi ve bir vekâlesi ve bir kahvehânesi ve bin iki yüz hânesi var. Hammâmı ve dükkânları yokdur. Ve bunun mukâbelesinde Garbiyye hâkinde,
EÇS X Y338b
Mahalle-i Sâh
EÇS X Y338b
İltizâmdır. Bunda Hazret-i Alî kuyusu derler bir âb-ı hayât suyu vardır. Ve bu şehir zamân-ı kadîmde bir kal‘a-i azîm imiş. Tevârihâtda vilâyet-i Sâh derler. Hâlâ mahkeme sicillâtlarında dahi eyle merkûmdur. Hâlâ binâ-yı kadîm âsârları zâhirdir. Cümle iki bin ma‘mûr büyûtlardır ve iki câmi‘i ve yigirmi zâviyesi ve iki kahvehânesi ve bir vekâlesi var, gayrı imâret yokdur. Andan bir mîl yukaru yine Nîl kenârında Buhayre hâkinde,
EÇS X Y338b
Mahalle-i Kefr-i Cedîd
EÇS X Y338b
İltizâmdır. Ve cümle ancak iki yüz hâne, bir câmi‘i ve bir kahvehânesi var. Andan iki mîl yukaru yine Buhayre hâkinde,
EÇS X Y338b
Mahalle-i Nakle
EÇS X Y338b
Bu dahi iltizâmdır. İki bin Q 290b P 287b ma‘mûr u müzeyyen hânelerdir ve üç ma‘mûr câmi‘-i zîbâ ve yigirmi mesâcid ve iki vekâle ve bir sarây-ı âlî-misâl dârışed, her gece yüzer yüz ellişer müsâfirîni eksik değildir; ve yigirmi aded esvâk-ı muhtasarı ve bir kahvehânesi var, lâkin hammâmı yokdur. Ve bunun mukâbelesinde Menûfiyye kâşifliği hâkinde,
EÇS X Y338b
Mahalle-i Farasdak
EÇS X Y338b
Nakîbü'l-eşrâflar iltizâmında olduğunun evsâfı bâlâda tahrîr olunmuşdur. Andan yukaru bir mîl ba‘îd tur‘a-i Nehâriyye Menûfiyye hâkinde olduğunun evsâfı mufassalan kitâbet olunmuşdur. Bu mahalde Garbiyye hudûdu tamâm olup gayrı Menûfiyye hükmündedir. Ve bunun mukâbelesinde bir mîl yukaru ve Buhayre hâkinde,
EÇS X Y338b
Mahalle-i İşlîmiyye
EÇS X Y338b
Sefer Ağa iltizâmında beş yüz hâneli ve bir câmi‘li ve altı zâviyeli ve bir kahvehâneli ve birkaç dükkânlı hammâm [u] vekâlesiz bir beleddir. Ve andan iki mîl yukaru yine Buhayre hâkinde olan,
EÇS X Y338b
Mahalle-i Tâhiriyye
EÇS X Y338b–Y339a
Bir câmi‘i ve yedi yüz hânesi vardır, Y 339a ol kadar ma‘mûr değildir. Andan üç mîl bâlâda ve Tâhiriyye mukâbelesinde Menûfiyye hâkinde,
EÇS X Y339a
Mahalle-i Kefr-i Ziyâd
EÇS X Y339a
İltizâmdır. Cümle beş yüz hâne-i zîbâ ve bir câmi‘i ve iki hânı ve birkaç dükkânları var, lâkin hammâmı yokdur. Ve Seyyid Ahmed el-Bedevî hazretlerinin iskelesidir. Andan yukaru anın mukâbelesinde iki mîl ba‘îd Buhayre hâkinde,
EÇS X Y339a
Mahalle-i Şâbûr
EÇS X Y339a
Bin hâneli âbâdân iltizâm şehirdir. Bir câmi‘den gayrı imâreti yokdur. Andan yukaru iki mîl yine Buhayre hâkinde,
EÇS X Y339a
Mahalle-i Selimûn
EÇS X Y339a
Sefer Ağa iltizâmında bin beş yüz hâneli bir câmi‘li ve otuz mescidli ve iki hânlı ve bir kahvehâneli, hafta bâzârı durur mahalledir. Andan iki mîl yukaru Menûfiyye hâkinde,
EÇS X Y339a
Mahalle-i Kefr-i Nâhe
EÇS X Y339a
Siyâvuş Ağa iltizâmında bin hâneli ve bir câmi‘li mahalledir. Hammâm [u] vekâle ve dükkânları yokdur, ammâ kahvesi vardır. Andan iki mîl yukaru Menûfiyye hâkinde,
EÇS X Y339a
Mahalle-i Kefr-i Cedîd
EÇS X Y339a
İltizâmdır. Beş yüz hâne ve bir câmi‘i var. Mukâbelesinde Buhayre hâkinde,
EÇS X Y339a
Mahalle-i Ebû Ahmed
EÇS X Y339a
İltizâmlı ve beş yüz elli hâneli ve bir câmi‘i ve bir kahvehânesi var. Dükkânları ve hammâm u vekâlesi yokdur. Andan beş derece yukaru yine Buhayre hâkinde,
EÇS X Y339a
Mahalle-i Buhayre
EÇS X Y339a
Zülfikâr Ağa iltizâmında bir câmi‘i ve bir kahvehânesi ve dörd dükkânı var. Bunun mukâbelesinde Menûfiyye hâkinde Kırklar makâmı kurbunda yine kenâr-ı Nîl'de,
EÇS X Y339a
Mahalle-i Zağîre
EÇS X Y339a
Bir câmi‘i ve bir kahvesi ve yedi yüz hânesinden gayrı bir şey yokdur. Andan bir mîl bâlâda yine Menûfiyye hâkinde,
EÇS X Y339a
Mahalle-i Tunûb
EÇS X Y339a
Rıdvân Ağa iltizâmında üç yüz hânesi ve bir minâresiz câmi‘i ve bir vekâlesi ve bir kahvehânesi var. Andan iki mîl yukaru Menûfiyye hâkinde,
EÇS X Y339a
Mahalle-i Emrûz
EÇS X Y339a
Mustafâ Efendi iltizâmındadır. Beş yüz hâne ve bir câmi‘ ve bir kahvehânesi var. Andan yukaru iki mîl Buhayre hâkinde,