Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› ﬂ ﬁ € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002

cümle

2.448.046

sözcük

149.437

ayrı biçim

79.216

tek geçişli

%53,0 (hapax)

0,596

STTR

standart tür/sözcük

38,2

sözcük / cümle

5,65

harf / sözcük

eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

ve147.844
edüp23.957
ile23.734
cümle21.193
u17.390
olup17.269
ammâ15.229
dahi13.186
bin12.266
yüz11.993
üzre11.889
ü11.280
paşa9.477
aded9.046
andan8.920
iki8.812
vardır8.568
kal‘ai7.733
var7.576
yine7.308
niçe7.024
olan6.744
üç6.716
sene6.238
deyü6.007
olur5.949
hazreti5.945
her5.944
şehri5.677
cânibi5.646
hân5.401
on5.336
içre5.195
gelüp5.020
nehri4.985
yedi4.853
yokdur4.645
câmi‘i4.637
gibi4.581
ederler4.565

En sık ikili öbekler

Metin

Neşrin işaretleri

[u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
(ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
{üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
(---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS X Y355b

Âsitâne-i sa‘âdetde musâhib-i şehriyârî Emîrâhûr Muslî Aga iltizâmında hûrmâlı ve bâğ u bâğçeli ve üç yüz re‘âyâ büyûtlu ma‘mûr kurâdır. Anı ubûr edüp bir malaka dahi gidüp,

EÇS X Y355b

Beled-i Kaytâs Ağa

EÇS X Y355b

İki yüz hâne ve bir câmi‘li âbâdân karyedir. Ammâ re‘âyâsı Benî Harâm kabîlesidir, gâyet akûr kavimdir, cânib-i erba‘alarında olan ahâlî-i kurâyı dâ’imâ dalarlar.

EÇS X Y355b

Bu beledi dahi ubûr edüp yine şimâl cânibine isimleri nâ-ma‘lûm kurâları ubûr ederek tur‘a-i Yemenî kenârında niçe âbâdân bâğ u bostânlı beledleri dahi ubûr edüp Semennût'dan bir sâ‘atde,

EÇS X Y355b

Evsâf-ı taht-ı sânî, vilâyet-i Garbiyye şehr-i azîm ve bender-i kadîm Mahalletü'l-Kebîr

EÇS X Y355b–Y356a

Lisân-ı Kıbtîde bu şehre Zîhân derler. şarkıyye vilâyetinin garbında olmak ile Rûm kavmi Garbiyye derler. Ammâ şarkıyye ve Buhayre mâbeyne-hümâsında iki cânibi Nîl-i mübârekin ortasında vilâyet-i Menûf ve vilâyet-i Garbiyye ve bu Mahalletü'l-Kebîr bir cezîreye vâki‘ olmuşdur kim (---) pâre ma‘mûr kurâlı cezîre-i kebîrdir. Ammâ bu Mahalle-i Kebîr ekâlîm-i Mısır-ı Kinânetullâh'da sevâd-ı mu‘azzam şehirlerden ibtidâ Mısır, ba‘dehu bu Mahalle, ba‘dehu Reşîd, ba‘dehu Dimyât, ba‘dehu Minye ve Menfalût birbirlerinden küçük şehirlerdir. Lâkin bu Mahalletü'l-Kebîr hâlâ ile'l-ân ma‘mûr olmadadır. Zîrâ Y 356a şehrinde yetmiş yerde medfûn tılısmât ve niçe yüz medfûn kenzler vardır. İnkırâzu'd-devrân vîrân olmasa gerekdir.

EÇS X Y356a

İbtidâ bânîsi bi-kavli Tevârîh-i Hıtat-ı Makrîzî Tûfân-ı Nûh'dan sonra kehene Mısrâyim binâsıdır kim iklîm-i Mısır'ı devr edüp ilm-i nücûm üzre bu zemînin âb [u] havâsın beğenüp bu şehri inşâ etdi. Mürûr-ı eyyâm ile niçe bin mülûklerin tasarrufuna girüp sene (---) târîhinde Mısır pâdişâhlarından Tâhir Baybars evâyil-i hâlinde bu şehirde kâşif iken ol dahi âb [u] havâsından haz edüp zamân-ı hilâfetinde bu şehri taht-ı sânî edinüp sâkin olurdu. İle'l-ân şehrin tâ vasatında kâşifler sarâyı kurbunda şehir içinden cereyân eden tur‘a üzre üç göz bir cisr vardır, her vakt-i işâda ol cisr üzre sekizer kat mehterhâne üç nevbet çalınur, Tâhir Baybars hazretlerinin asrından berü kânûn-ı selâtîndir, çalınup vazîfe ve cirâyelerin kâşifden alup dâ’imâ mehterhâne çalarlar, zîrâ taht-ı sânîdir.

EÇS X Y356a

Hâlâ Mısır eyâletinde mîrimîrânlık pâyesiyle Mısır ümerâları bin aded tevâbi‘iyle ve bin aded Mısır'ın yedi bölük mustahfızânları ile iltizâmında olan iki yüz kîseyi tahsîl edüp dîvân-ı Mısır'da sene âhirinde mâlı galak eder.

EÇS X Y356a

Ve yüz elli kîse dahi ba‘de'l-masârıf kendiye tahsîl eder, âlî mansûbdur. Ümerâsı dîvân-ı Mısır'a geldükde emîr-i hac ve defterdârdan mâ‘adâ ümerâların üzerine tasaddur eder. Sâ’ir ümerâ ve kâşifler üzre evlâ bi't-tarîk tasaddur eder, zîrâ taht-ı sânî hâkimidir. Ba‘dehu emîrü'l-hac olur. Garbiyye eyâletinde cümle üç yüz yetmiş pâre gâyetü'l-gâye âbâdân koz içi gibi sağ ve ma‘mûr kurâlardır, her biri birer şehre benzer beledlerdir.

EÇS X Y356a

Ve bir hâkimü'ş-şer‘ dahi kadısıdır. Q 298b Mansıbı sitte-i evvelin evvelidir. Diyâr-ı Mısır'dan bundan âlî mansıb yokdur. Niçe kerre beş yüz akçe ile mevleviyyet zabt eden mollâlara sadaka olunmuşdur. Ammâ dâ’imâ dörd yüz toksan tokuz akçe ile ihsân olunmak kânûndur. Bir müddeti kırk kîse olur, tâli‘i olursa elli kîse de olur. Ve nâhiyesi kurâları P 295b üç yüz yetmiş pâre karyedir. Nâhiye-i Semennût ve nâhiye-i şirbîn ve nâhiye-i Bîrûn ve nâhiye-i Enderûn.

EÇS X Y356a

şehir içinde üç yerde mahkemesi vardır. Gâyet şehr-i kebîrdir.

EÇS X Y356a

Ve mezâhib-i erba‘adan şeyhülislâmları ve nakîbü'l-eşrâfı ve a‘yân-ı kibârı ve Mısır yeniçerisi ve azebân serdârı ve gayrı bölük çavuşları vardır. Kapukulu serdârı ve sipâh kethudâyeri ve alaybeği ve çeribaşı ve zâ‘im ü zu‘amâları yokdur. Cümle kurâları mâl-ı pâdişâhî hâsıl olur iltizâm köyleridir.

EÇS X Y356a–Y356b

şehri bir düz sahrâda Sâbûniyye ve Yemenî tur‘aları kenârında ma‘mûr âbâdân ve buk‘aları hûb u mergûbdur. Mezra‘aları vâfir ve hayrât [ü] berekâtı mütekâsir, ve ni‘metleri firâvân ve enhâr-ı Yemenîsi cârî ve revân bir şehr-i âbâdândır kim Mısır'dan sonra bu şehirdir. Kat-ender-kat Y 356b sarây-ı âlîli serâpâ tula-binâ on altı bin sagîr [ü] kebîr kirec sütûhlu hâne-i kâr-ı kadîmlerdir. Ve cümle hânelerinin ma‘mûr [u] müzeyyeni ve kibâr sarâyları şehr içre cereyân eden halîcin tarafeynine vâki‘ olup cümle pençereleri ve maksûreleri halîce nâzırdır. İki tarafı gül gülistân bostânlı hasretü'l-mülûk büyût-ı ra‘nâlardır.

EÇS X Y356b

Cümle yetmiş sekiz mahalle ve yüz kırk mihrâbdır. Yetmiş cum‘a namâzı edâ olunur câmi‘-i selâtîn ve gayrı a‘yân-ı sâhib-edyân cevâmi‘leridir. Cümleden cemâ‘at-ı kesîreye mâlik Beğ sarâyı cenbinde,

EÇS X Y356b

Câmi‘-i Bali Beğ: Nîl kenârında olmak ile dörd amûd-ı müntehâsı Nîl içinde olup ol sütûnlar üzre binâ olunmuş bir câmi‘-i fevkânîdir. On iki kademe nerdübân ile çıkılır üç kapusu var, biri kıble dîvârında Beğ sarâyı yoluna mekşûfdur, biri şâfi‘î havzuna meftûhdur, biri nev-binâ çârsû içine açılır. Câmi‘i içinde amûdlar yokdur, dörd kemer üzre münakkaş u müzehheb tavandır kim kalem mûyın çekmede zamâne nakkâşları âcizdir. Bu câmi‘ fevkânî olmağile altında altı aded dükkânları vardır. Ve üç tabaka bir minâre-i mevzûnu var. Ve minberi kapusu üzre celî hat ile Arapça âyeti tahrîr olunmuşdur. Andan Nîl kenârında,

EÇS X Y356b

Câmi‘ü's-Safâ: Gâyetü'l-gâye zevk [u] safâ ile ibâdet edecek ibâdetgâhdır. Ve yine Nîl kenârında Beğ sarâyı mukâbelesindeki,

EÇS X Y356b

Câmi‘-i Hâce Attâr: Otuz üç sommâkî amûd-ı zî-kıymetler üzre nakş-ı bûkalemûn tavan-ı ibret-nümûndur. Mihrâbı hurde ruhâmdır ve minberi münakkaş haşebdir. Üç kapusu var, bir kıble kapusu çârsûya nâzır ve iki yan kapu dahi çârsûya mekşûf. Ve sol cânibinde üç tabaka bir minâre-i serâmedi var, tâ zirve-i a‘lâsında anıt kuşları âşiyân edüp yavrular çıkarır, temâşâdır. Ve yine çârsû içinde nev-binâ,

EÇS X Y356b

Murâd Çorbacı câmi‘i: Sekiz mermer direk üzre bî-nakş tavandır. Ve bu câmi‘ içinde evlâd-ı Sahâbe-i kirâmdan Seyyid Abdullâh ibn Hazret-i Zübeyr hazretleri medfûndur. Anıniçün bu câmi‘i binâ olunup ziyâret-i azîmdir kim i‘tikâd-ı tâm ile ziyâret eden murâdına vâsıl olur. Ve,

EÇS X Y356b

Câmi‘ü's-Simsâr: On sütûn üzre tavandır. Ve beyâz mermerden bir gûne alçacık minberi vardır, misli bir diyârda yokdur. Ve bir minâresi var, yüz on yedi kademe, ve her kademesi birer arşındır, urûc olunmasında usret çekilir bir serâmed minâredir. Câmi‘in zemîni dahi âlî yere vâki‘ olmağın hakîr bu minâreye çıkup şehre im‘ân-ı nazar ile nigerân etdim. Sevâd-ı mu‘azzam İremezâtü'l-imâd misilli bir şehr-i azîmdir. Ve cümle kırk yedi minâre nümâyândır. Ve uzun çârsû-yı Attârîn içinde,

EÇS X Y356b–Y357a

Câmi‘ü'l-Kebîr: İbtidâ bânîsi şeyh Ebûbekr-i Tarbahî binâsıdır, kendüler yine câmi‘in sâhasında yatır. Ba‘dehu Melik et-Tâhir tevsî‘ edüp câmi‘-i kebîr olmuşdur. Tûlen ve arzan ikişer yüz ayakdır. Minberi ve mihrâbı tarz-ı kadîmdir. Harem-i kebîrinin Y 357a ortasında bir ağac kubbeli ve cânib-i erba‘ası ağac kafesli bir sebîli var. Câmi‘in enderûn [u] bîrûnunda cümle yüz aded mermer ü sommâkî sütûnlar üzre tâklar fevkında münakkaş levha tavandır. Ve hareminin sol köşesinde iki kat kulle misâli bir minâre-i kadîmi var.

EÇS X Y357a

Ve ağac minberi kapusu üzre bir acîb hatt-ı Hafza Kûfî ile Lâ ilâhe illallâh Muhammedün Resûlullâh mastûrdur.

EÇS X Y357a

Ve mü’ezzinân mahfili altı dâne rakîk ü nahîf mermer pâyeler üzre mebnî maksûre-misâl haşebden musanna‘ mahfildir. Bu şehr içre bundan büyük câmi‘ yokdur. Yılda bir kerre içinde bir mevlûd-ı azîm olup yüz bin âdem cem‘ olur. Andan,

EÇS X Y357a

Câmi‘-i Varka: Tûlen ve arzan yüz elli sekizer ayakdır. Ve otuz sekiz sütûn-ı gûnâ-gûn üzre tavandır. Bu câmi‘in ortası açıkdır. Ol küşâde yerde eş-şeyh Abdullâh medfûndur. Câmi‘ içi olmağile kubbesi yokdur, ancak levha sandûka içinde âsûdedir. Bu mahalde bir nâbıka dırahtı var kim sâyesi câmi‘in haremine ve hâricine şâhalar salmışdır. Senede dörd kerre ceviz kadar lezîz nâbıka meyvesi olur. Ve,

EÇS X Y357a

Câmi‘ü'l-Vezîriyye: Bu dahi şehr içre cemâ‘at-ı kesîreli bir câmi‘-i müferrihdir. Ve,

EÇS X Y357a

Câmi‘-i Hazret-i İbn Abbâs-ı Gamrî: Tûlen ve arzan yüz yetmiş ayakdır. Minberi haşebdir. Mihrâbının solunda bir gûne hat var, ba‘zılar hatt-ı Zebûr'dur derler. Andan aşağı Arapça âyeti merkûmdur. Ve otuz yedi sütûn üzre mülevven tavandır. Üç kapusu ve üç tabaka bir minâresi ve ortası açık bir câmi‘dir. Mihrâb dîvârının sol köşesinde eş-şeyh Abbâs-ı Gamrî âsûdedir. Ve,

EÇS X Y357a

Câmi‘-i Ta‘abburhâ Ta‘abeş Hanâ(?) Takbeşhâ: Ortası küşâde bir küçük câmi‘dir. On iki mermer direk üzre sahâdır. Ve,

EÇS X Y357a

Câmi‘-i eş-şeyh İbrâhîm: Yedi sütûn üzre tavanlı ve ortası açık bir câmi‘-i sagîrdir. Hareminde şeyh İbrâhîm medfûndur. Ve bu câmi‘ kurbunda,

EÇS X Y357a

Câmi‘-i şeyh Deyyâr: Q 299a Bu dahi bir alçak minâreli bir küçük câmi‘dir.

EÇS X Y357a

Bu tahrîr olunan cevâmi‘lerden mâ‘adâ nice cevâmi‘ler vardır. Manzûrumuz olup cemâ‘at-ı P 296a kesîre ile mâl-â-mâl olan musanna‘ ve müzeyyen câmi‘ler bunlardır.

EÇS X Y357a–Y357b

Zevâvîler bî-hisâbdır. Ve tokuz medrese ve yedi dârü'l-hadîs ve yetmiş tekyesi var. Zîrâ cemî‘i ehl-i turûk meşâyihleri bunda mevcûddur. Cümle ahâlî-i vilâyet ehl-i sünnet ve'l-cemâ‘at sâhib-i sülûk ehl-i tevhîd kimesnelerdir. Cümle tekyelerden şeyh Abdurrahmân-ı Mâlikî tekyesi ve Abdullâh-ı Durgâm tekyesi ve on bir Seyyid Ahmed el-Bedevî tekyeleri ve Burhânî tekyesi ve Safâfî tekyesi ve Kümeylî tekyesi. Bu tekyeler gâyet ma‘mûrdur ve ba‘zısının sâhibü'l-hayrâtı hayâtda olmağile ni‘metleri mebzûldür. Ve kâmil yüz yigirmi mekteb-i sıbyân-ı tıflânı var. Her sene ıydıyye hil‘atları yetîmlere Y 357b mebzûldür. Ve iki yüz sebîli var. Ba‘zı mektebler sebîlhâneler üzre vâki‘ olmuşdur, kânûn-ı Mısır böyledir. Ve kırk altı yerde âb-ı hayâtdan nişân verir su sarnıcları vardır.

EÇS X Y357b

Ve cümle beş hammâmı vardır. şehr-i kebîrine göre hammâmları azdır ve kesîfdir. Serûcî hammâmı. Ve Yahyâ Çelebi hammâmı. Ve Nasârâ hammâmı: Bunda ebeden müslim girmez. Ve Bali Beğ hammâmı: Latîfdir.

EÇS X Y357b

Ve yedi hammâmı dahi mu‘attaldır. Ammâ hammâm-ı Vefâ ziyâretgâhdır ve âb [u] havâsı ve binâsı gayrılardan latîfdir. Ammâ binden mütecâviz sarây hammâmları vardır. Fukarâları sabâh olunca niçe bin âdem şehr içinden cereyân eden halîce girüp gusl ederler, hammâmdan berîlerdir.

EÇS X Y357b

Ve cümle yetmiş yedi hândır. On yedisi buğday ve şa‘îr ve fûl satılır gılâl hânlarıdır kim bu şehrin cemî‘i hubûbâtı bu şûnelerde bey‘ [ü] şirâ olunur.

EÇS X Y357b

Ve cümle iki bin üç yüz kırk beş dükkândır. Cümle esvâklarının üstü örtülüdür. Ammâ bu şehrin bezâzistânı yokdur, lâkin cemî‘i mevcûdât bu şehirde mevcûddur, zîrâ bender şehirdir.

EÇS X Y357b

Kırk sekiz kahvehânesi var. şeb [ü] rûz küşâde olup âyende vü revendeye mihmânhânedir. Ve mutrıbân sâzendegân hânendegân ve meddâhân ile müzeyyen kahvehânelerdir kim subh [u] mesâ Hüseyin Baykara sohbetleri olup cemî‘i erbâb-ı ma‘ârif birbirleriyle anda haşr olurlar. Eyle mecma‘ü'l-irfân kânı kahâvîlerdir.

EÇS X Y357b

Ve iki yüz yağ değirmeni ve üç yüz seksen at değirmeni ve on aded etmek furunu var. Cümle hânelerde birer furun mukarrerdir, çârsûya ihtiyâcları yokdur. Ancak gurebâ ve müsâfirîn içün on furundur, hâs etmeği olur. Cümle sûk-ı sultânî yolları vâsi‘ ü pâkdir. Zîrâ şehir içinden Nîl cereyân edüp rûz-merre sakalar tarîk-ı âmları sulayup çârsû serdâb-ı Bağdâd gibi olur.

EÇS X Y357b

Ve ekseriyyâ hâne-i zîbâları ve sarây-ı âlîleri halîc kenârında olup gûnâ-gûn şâhnişînlerden a‘yân-ı vilâyet birbirlerine âşinâlık edüp revzenlerinden mâhîleri sayd ederler. Ve cemî‘i halkı Nîl'de mâhîvâr âdem mahbûb-ı mâhtâbânlar ile şinâverlik edüp birbirlerin mahabbet şebekesilye sayd edüp küştegîrâne alt üst olup kuc-kucağ ber-bucağ olurlar.

EÇS X Y357b

Ve bu şehrin cümle binâları serâpâ tula kârgîr-binâdır, taş-binâ nâdirdir. Ammâ ne hemvâr u musanna‘ ve müzeyyen der-i dîvârları vardır. Ve kapuları ikişer kanatlı âlî kapulardır. Kapuların iç yüzünde birer huddâm soffaları mukarrerdir. Ve bu hânelerin sütûhları umûmen kirec sıvalıdır.

EÇS X Y357b–Y358a

Ve Mısır şehrinden aşağı bu cânibler cümle tula-binâlardır, taş ma‘deni yokdur. Eğer taş lâzım olursa Mısır'dan gemilerle Nîl tuğyânında getirirler. Zîrâ Nîl tuğyânında ekâlîm-i Y 358a Mısır'ı gark edüp uğramadık şehri komaz, cümle diyâr-ı Mısır'ı gark edüp kurâ ve kasabât ve belîdeleri Nîl içinde üç ay cezîre cezîre olur.

EÇS X Y358a

Ve bâlâda zikr olunan mehterhâne çalınan cisrin iki tarafı dahi dükkânlardır, pençereleri Nîl'e nâzırdır. Ve yine şehr içinde üç göz bir cisr dahi Sûku'l-hubûb kurbundadır. Bunun dahi tarafeyninde ma‘mûr dükkânlardır, pençereleri tur‘aya nâzırdır. Bu mahalde iskele vardır, kayıklar gemiler yanaşup gılâl ve gayrı metâ‘ götürüp getirirler. Ba‘zı âdem bundan kayığa binüp şehr içinde murâd edindiği yere gider. Bir cisr dahi şehrin kıblesi hâricinde Sâbûniyye tur‘ası üzre Ca‘fer Ağa cisri derler üç göz kantara-i azîm cümle taş-binâdır, ammâ gayrılar tula-binâdır. Bu sırâtın vasatında çâr-gûşe mermer üzre celî hüsn-i hat ile yazılan târîhdir: