Kaynak yayın
- ARAT, Reşit Rahmeti 1999. Kutadgu Bilig I Metin¸Türk Dil Kurumu Yayınları, 4. baskı, Ankara.
Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.
Sayılarla
6.644
beyit
73.566
sözcük
9.486
ayrı biçim
4.811
tek geçişli
%50,7 (hapax)
0,546
STTR
standart tür/sözcük
11,1
sözcük / cümle
4,73
harf / sözcük
5
eksik yer (lakün)
En sık içerik sözcükleri
- kişi649
- eḍgü633
- ilig587
- kör484
- er413
- söz354
- öz296
- köŋül261
- bilig249
- kün241
- köni240
- eşitgil235
- hem231
- birdi221
- dünya219
- beg217
- ögdülmiş211
- bayat199
- tut197
- ajun189
- üküş176
- iş169
- ḳılḳı169
- isiz168
- ḳıl166
- cevabı165
- elig165
- tiriglik164
- iki162
- begler161
- tapuġ159
- iligke157
- keḍ157
- atı156
- toldı154
- işi148
- tutsa146
- yir145
- yanut143
- köŋli140
En sık ikili öbekler
tir eşitgil 194ay toldı 139bu kün 118bu söz 108yanut birdi 107ay ilig 93bu dünya 88bu yaŋlıġ 84birdi ögdülmiş 72ögdülmiş aydı 69bu iki 68cevabı iligke 68ilig aydı 67ögdülmiş cevabı 64yaḳşı aymış 61bu eḍgü 57er at 47ay ḳılḳı 46bilig birle 46et öz 46ilig cevabı 46aydı ilig 44cevabı ögdülmişke 44ay toldıḳa 43
Metin
Çeviriyazı işaretleri
- (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
- [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
- <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
- {l} Editörün fazlalık saydığı
- ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
- ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.
İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.
— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.
KB 2161
boḍunḳa asıġ ḳıl bolup ḳılma yasḳılınç eḍgü tutġıl isiz yası bas
KB 2162
seniŋ boldı dünya tiriglik biletiriglik bulunsa yatıp yi küle
KB 2163
bütün can üzülse umunç tut uluġbayat birge eḍgüke eḍgü yoluġ
KB 2164
munuḳı men aydım eşitti iligbu yaŋlıġ kerek begke erdem bilig
KB 2165
ḳayu erde bolsa bu erdem törüanı beg atap ilke tikgü örü
KB 2166
tükel beg bolur bu boḍunḳa başıanıŋdın bulur tegme eḍgü kişi
KB 2167
negütir eşitgil biliglig tetigbiliglig tetig bilgi ilke itig
KB 2168
biliglig kerek beg uḳuşluġ köniyüreklig hem öglüg beḍüse üni
KB 2169
aḳı hem tüzün hem uwutluġ siligbaġırsaḳ bolup keḍ küḍezse ilig
KB 2170
közi toḳ serimlig ne ḳoḍḳı köŋülsuyurḳap keçürgen ne ḳılḳı amul
KB 2171
ḳamuġ erdemi bolsa erde örüboḍunḳa birür bolsa eḍgü törü
KB 2172
ḳayu ilke bolsa bu yaŋlıġ begiḳutuldı ol il boḍnı kitti igi
KB 2173
toġar ḳut küni ilke inçlik bolurdiriġa bu yaŋlıġ kişiler ölür
KB 2174
bu erdi ay ilig meniŋ bilmişimmunuḳı ötündüm saŋa uḳmışım
KB 2175
İLİG SU’ALİ ÖGDÜLMİŞKEilig aydı uḳtum köni sözlediŋkereki bu erdi bilig yazmadıŋ
KB 2176
taḳı bir ayıtġu sözüm bar saŋaanı ma açuḳluġ ayu bir maŋa
KB 2177
bu yaŋlıġ begi bolsa erdem toluveziri negü teg kerek ay talu
KB 2178
ḳalın ḳaznaḳ ursa bu altun kümüşitilse ili artsa ol kend uluş
KB 2179
ilin itse bassa tüz öŋdi urupisinse er at köŋli eḍgü bulup
KB 2180
boḍun inçke tegse ilig tegmesebegi atı eḍgün yaḍılsa basa
KB 2181
XXIX. ÖGDÜLMİŞ BEGLERKE VEZİR BOLĠU NEGÜ TEG ER KEREKİN AYURyanut birdi ögdülmiş aydı iligvezir boldı beglerke sunġu elig
KB 2182
siziksiz kerek boldı begke vezirvezir eḍgü bolsa beg inçin uḍır
KB 2183
vezir ol yüḍügli bu begler yükinvezir ol bekütügli beglik kökin
KB 2184
iḍi artuḳ öḍrüm talu er kerekögi köŋli yetse urunsa yürek
KB 2185
uḳuşı üküş bolsa bilgi teŋizḳamuġ iş bütürse ḳızartsa meŋiz
KB 2186
uruġluġ kerek hem saḳınuḳ könikönilik üze keçse ötrü küni
KB 2187
uluġ iş bu işke er öḍrüm kerekbütünlük bile ḳılḳı köḍrüm kerek
KB 2188
uḳuşluġ kerek hem biliglig kerektetiglik kerek hem siliglik kerek
KB 2189
uḳuşluġ kişi urġı eḍgü uruġḳopar ḳayda bolsa bu ḳalmaz ḳuruġ
KB 2190
saḳınuḳ kerek din iḍisi arıġimin bolsa il boḍnı andın arıġ
KB 2191
saḳınuḳ kişi ol kişi öḍrümimuŋaḍmışḳa barça bu ol ot emi
KB 2192
saḳınuḳ kişi işte saḳlıḳ ḳıluryaraḳsızḳa yaḳmaz iş oġrın bilür
KB 2193
beginde basa ilke elgi uzunvezir ol iligke ḳılınçın sözün
KB 2194
uruġsuz kişiler arıġsız bolurarıġsız vezirka yaraġsız bolur
KB 2195
vefalıġ bolur bu uruġluġ kişicefaçı bolur ol arıġsız işi
KB 2196
negü tir eşitgil törülüg kişitörülüg kişi boldı il tör başı
KB 2197
uruġluġ kişiler ḳılınçı siligvefa birle ḫalḳḳa yaḍıġlı elig
KB 2198
arıġsız ḳılınçı vefasız cefaneçe me yitürse şeker hem yilig
KB 2199
uwutluġ kerek hem közi toḳ bütünuwutsuz kişi ol kişide otun
KB 2200
közi toḳ kerek neŋke suḳlanmasaközi aç toḍumaz bu dünya yise