İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS I 1a
Hâzâ Seyâhatnâme cild-i evvel
EÇS I 1a
Der-fihris-i müsevvedât-ı mevcûdât
EÇS I 1a
Evvelâ sahîfe-i evvelde sebeb-i seyâhatimiz.
EÇS I 1a
İkinci varakda Hazret-i Risâlet'i vâkı‘amda gördüğümdür.
EÇS I 1a
3. varakda Kostantıniyye hakkında hadîs-i şerîfler ve ibtidâ Hazret-i Süleymân binâ etdüğin beyân eder.
EÇS I 1a
4. varakda İslâmbol'un bânî-i sânîsi ve bânî-i sâlisi ve Karadeniz fethin beyân eder.
EÇS I 1a
5. varakda Kostantıniyye bânîlerin ayân eder.
EÇS I 1a
6. Pozanta-i kadîm ya‘nî İslâmbol cirmin beyân eder.
EÇS I 1a
6. Nehr-i Tuna'nın İslâmbol'a cereyânın bildirir.
EÇS I 1a
6. Ve bânî-i Ayasofya-i Kebîr'i beyân eder.
EÇS I 1a
7. varak bânî-i sâmin ve bânî-i tâsi‘ Kostantîn.
EÇS I 1a
8. varak eşkâl-i kal‘a-i Kostantîn ve du‘â-i lisân-ı Yûnân.
EÇS I 1a
9. İbtidâ binâ-yı Kumâme-i Kudüs ve ibtidâ zuhûr-ı haç-perestlik ve cemî‘i lisânda İslâmbol'un ismi.
EÇS I 1a
10. varak dâ’iren-mâdâr İslâmbol cirmin ve Murâd Hân-ı Râbi‘ amâr etdüğin bildirir.
EÇS I 1a
11. varak İslâmbol'un cümle kapuların ve her kapu mâbeyni adımların ve cemî‘i mutalsamâtların bildirir.
EÇS I 1a
13. Deryâya müte‘allik olan tılısmât-ı garîbe ve acîbeleri bildirir.
EÇS I 1a
14. İslâmbol'un enderûn [u] bîrûnunda olan ma‘âdinâtları beyân eder.
EÇS I 1a
15. Hazret-i Risâlet-penâh'ın gazâları ve ibtidâ muhâsara-i şehr-i Kostantıniyye.
EÇS I 1a
16. Ve muhâsara-i sâlis ve muhâsara-i râbi‘ ve muhâsara-i hâmis.
EÇS I 1a
17. Ve muhâsara-i sâdis ve sâbi‘ ve sâmin vekâyi‘at-ı azîmeyi beyân eder.
EÇS I 1a
18. Ve muhâsara-i tâsi‘i ve sebeb-i te’lîf-i kitâbı bildirir.
EÇS I 1a
19. İbtidâ zuhûr-ı Devlet-i Âl-i Osmân ve muhâsara-i âşir be-dest-i Yıldırım Hân.
EÇS I 1a
20. İnhizâm-ı Sultân Uzun Hasan ve tulu‘-ı Ebü'l-feth ve muhâsara-i İslâmbol.
EÇS I 1a
22. İslâmbol muhâsarasındaki kibâr-ı evliyâların esmâların bildirir.
EÇS I 1a
23. Hikâye-i garîbeleri bildirir.
EÇS I 1a
24. Fransa Kıralı'nın Âl-i Osmân'a karâbeti ve Cem Şâh'ın menâkıb-ı serencâmı.
EÇS I 1a
25. Tetimme-i muhâsara-i İslâmbol ve menâkıb-ı Yâvedûd Sultân.
EÇS I 1a
26. Ve târîh-i feth-i İslâmbol ve sitâyiş-i Okmeydânı ve taksîm-i mâl-ı gânâyim-i guzât
EÇS I 1a
27. Evsâf-ı Yeni Sarây ve dâ’iren-mâdâr cirmi ve sitâyiş-i Eski Sarây.
EÇS I 1a
28. Ve âb-ı hayât-ı Sarây-ı Atîk ve cemî‘i hâkimân-i İslâmbol.
EÇS I 1a
29. İslâmbol'un cemî‘i selâtin-i selef câmi‘lerin ve vüzerâ ma‘bedgâhların bildirir.
EÇS I 1a
30. Ayasofya'nın eşkâl-i tarz [u] tarhın ve binâ-yı musanna‘âtı ve tûl‘ [u] arzın
EÇS I 1a
32. Ayasofya makâmların ve Gülâbî Ağa sergüzeştin.
EÇS I 1a
34. Tetimme-i makâmât-ı Ayasofya ve hâssa-i Terlerdirek.
EÇS I 1a
35. Evsâf-ı Küçük Ayasofya ve Zeyrek câmi‘i ve gayrılar.
EÇS I 1a
36. Mi‘mârbaşı ile Ebü'l-feth'in mürâfa‘a-ı şer‘i ve Ebü'l-feth'in cemî‘i gazavâtların beyân eder.
EÇS I 1a
37. Sitâyiş-i câmi‘-i Bâyezîd Hân ve fütûhât-ı kılâ‘ât-ı Velî Hân.
EÇS I 1a
38. Ve tulû‘-ı Selîm Hân-ı Evvel ve gazâları ve câmi‘i ve Süleymân Hân-ı zamân câmi‘i
EÇS I 1a
39. Evsâf-ı Harem-i Beyâz-ı Süleymân Hân ve hatt-ı Hattât Ahmed Karahisârî.
EÇS I 1a
40. Ve sitâyiş-i minârât-ı erba‘a ve merkad-i pür-envâr.