İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Uygurca

Abhidharma (Shogaito)

Uygur 13.–14. yy. Düzyazı kısaltma: Abh metin aranabilir

Kaynak notu (künye kısaltmasından eşleştirildi): Veri tabanının künye listesinde yer almıyor; eski sitenin eser kataloğunda ve kaynakçasında bulunuyor. Metin, veri tabanında Çoyr Yazıtı kaydı altında saklanan ve "Abh.Sho." künyesi taşıyan sayfalardan alınmıştır.

Kaynak yayın

  • SHŌGAITO, Masahiro 1993. Studies in the Uighur Version of the Abhidharmakośabhāṣya-ṭīkā Tattvārthā, Volume II, Text, Translation and Commentary and Glossary, Shokado.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

3.363
cümle
39.732
sözcük
4.938
ayrı biçim
2.507
tek geçişli
%50,8 (hapax)
0,379
STTR
standart tür/sözcük
11,8
sözcük / cümle
5,70
harf / sözcük
Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

Metin

Çeviriyazı işaretleri
  • (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
  • [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
  • <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
  • {l} Editörün fazlalık saydığı
  • ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
  • ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Abh.Sho. 1–3
阿毗達磨倶舎論賽義硫巻第一 abidarim şastr-taḳı çın kertü yörüg-ler-niŋ kėŋürü açdaçı tikisı baş -tınḳı又küün abidarim ḳıın-lıġ koşavardi şastr-taḳı çın kėrtü (töz-lüg.) yörüg-ler -niŋ kėŋürü-si başdınḳı tegz-inç yme/tėr ::
Abh.Sho. 4
尊者ayaġ-ḳa tegimlig悉 地羅末提造esdiramati baḫşı yaradmış erür.
Abh.Sho. 5–9
唐言安恵 : esdiramati tėgüçi sav<-ıġ> tavġaç-çasınça yöre söz-leser ormaġ-lıġ bilge biliglig tėp yörüg üner惣二万八千偈yumdarsar iki tümen sekiz mıŋ girant-lar ol无念本uu tėm atlġ açari tsopın-ın ḳıldım 稽首薄伽衆徳山yinçürü töpün yükünürmn adı ködrülmiş-lik ḳamaġ edgülüg taġ-ḳa ::
Abh.Sho. 10
yinçürü töpün yükünürmn nom ertini-lig uluġ bilge bilig -lig taluy ögüz-ke ::
Abh.Sho. 11
yinçürü töpün yükünürmn bursaŋ ḳuvraġ<-lıġ> alḳu tüz-ün-ler ıduḳ-lar ḳuvraġ-ıŋa ::
Abh.Sho. 12
şasdirakarė vasubantu baḫşı-ḳa ulatı mn -iŋ öz baḫşım guna-mati baḫşı-ḳa yme ::
Abh.Sho. 13
mn uġradım kadyot ḳurt-nuŋ yaruḳ-ı kün tŋri-niŋ yaruḳ-ıŋa basudlayur-ınça.
Abh.Sho. 14
küç-üm yėdmiş-inçe kėŋürü uḳıdġalı abidarmakoş şasdr-ıġ ::
Abh.Sho. 15–16
asıġ-lıġ tusu-luġ ḳılġu üçün tınlġ-lar -ıġ又asıġ tusu ḳıġu üçün tınlġ-lar-ḳa yme/tėr nomuġ şaz-inıġ ür kėç turġur -ġu üçün ::
Abh.Sho. 17
küsüş-üm ol çoġluġ yalın-lıġ ridi-lar-ı üz-e körüp küyü küzedü tud -zun-lar tėp又körü baḳ-a küyü küzedü tudzun-lar mini tėp yme/tėr ::
Abh.Sho. 18
釋日yör-e söz -ler kim küçsüz bilge biliglig-ler-niŋ.
Abh.Sho. 18
ög-ke bilge bilig-ke tükel-ligsiz.
Abh.Sho. 19
köni nomuġ kim unıdturmatın idtürmetin.
Abh.Sho. 20–21
tuġurdmaġu üçün biligsiz üz-e yaŋılmaḳ-lar -ın anı üçün ayaġ-ḳa tegimlig主vasubantu baḫşı yaradıp bu koşavarti şasdr -ıġ.
Abh.Sho. 22
uḳıdmış erür anda-ḳı çınkėrtü yörüg-lerig將釋比論uġrasar yörgeli bu şasdr-ıġ.
Abh.Sho. 23
aşnu-ça uḳıdmış kergek sekiz kooş-lar-nıŋ sanpan-ı-nıŋ kez-igin tizig-in tėp.
Abh.Sho. 24
問bar adın orun-ta söz-lep ėdiglig ėdigsiz tėp.
Abh.Sho. 25–26
uḳıdmış-ı körgidmiş-i alḳu ḳamaġ nom-lar-ıġ ne üçün bu şasdr-ta aşnu-ça uḳıdtı aḳıġ-lıġ aḳıġsız tėp答 bu aḳıġ-lıġ aḳıġsız nom-lar
Abh.Sho. 27–29
kirlig kkir-siz töz-lüg erür-ler. küşemiş üçün bildürgeli ol kkir-lig kirsiz iki türlüg nom-lar erür alḳu nom-lar-nıŋ töz-i tėp tudulup turur üçün yükmek orun uġuş-ta anın aşnu-ça uḳıdmış ol tadukooş-uġ tėp ::
Abh.Sho. 27–29
問ne üçün yindem söz-lep uġuş-lar bölüki tėp.
Abh.Sho. 30–32
söz-lemeti yükmek orun-ta ulatı bölük-ler tėp又yükmek orun-ta ulatı-lar bölüki tėp yme/tėr 答kikinç berür bu bölük-te kėŋürü uḳıdıp uġuş-lar yörügin adın ikigü-ni andaġ ermez üçün.
Abh.Sho. 33–35
anın söz-lemiş ol uġuş-lar bölüki tėp söz-lememiş ol yükmek orun-ta ulatı-lar bölüki tėp以染浄法kkir-lig kkirsiz nom-lar iki otuz erklig-ler-ke tayaḳ bolmaḳ üz-e uyur üçün ḳılġalı sansar -lı nirvan-lıġ anın tadukooş-ta basa söz-lemiş ol.
Abh.Sho. 36–39
ol intrayakoşuġ bular-ta kirlig-i-niŋ uġur-ında anın bolur üçün olar-nıŋ aḳılmaḳ-ı evrilmeki üç uġuş-lar-ta beş ajun-lar-ta tört tuġum-lar-ta tınlġ yėr -tinçü-nüŋ idiş yėrdinçü-te ulatı-lar-ta anın intrayakoş-ta basa kėn söz-lemiş ol.
Abh.Sho. 36–39
ol lokakoş-uġ.
Abh.Sho. 40–41
bu üç uġuş-lar beş aj-un-lar iki türlüg yėrdinçü-ler ḳayu tıldaġ-ın inçip bolur tėp körüp adırtlap anıŋ tıldaġ -ı ez-ruz tŋri işvarė tŋri-te ulatı-lar uġur-ında ermez-in.
Abh.Sho. 42
bilmiş üçün ḳılınç uġur-ında turmış-ın.
Abh.Sho. 43
anın lokakoş-ta kėn söz-lemiş ol.
Abh.Sho. 44–45
ol karmakoş-uġ業不獨能ḳılınç yalŋuz-ın edrem-lig ermez ot -ġuraḳ basudçı-sın yėvinür ḳaltı amranmaḳ-tın öŋi üdrülmiş-ler erser neçe bar erser yme olar-nıŋ ḳılınç-lar-ı.
Abh.Sho. 46–52
yoḳ-ı-nıŋ uġur-ında niz-vanı-lar-ı anın ikileyü tuġum teginmez-ler üçün ḳılınç-ıġ tuġurdaçı basudçı arsar ḳaltı ėyin yatdaçı-lar erür tėp anın karmakoş-ta kėn söz-lemiş ol anuşayakoş-uġ猒茲有漏irip bu aḳıġ-lıġ-ıġ sevip barġalı aḳıġsız-ḳa uġrayu tüz-ün tüş-üg tileyü niz-vanı tarġarġuluḳ tıldaġ-ıġ kergek-ledeçi-ler-ke kėŋürü uḳıdġalı sekiz yalındıḳ yėg üsdünki er-en-ler-niŋ ḳolulayu yorıġuluḳ al-ın aldaġ-ın anın ban-a uḳıdmış ol margapudgalakoş-uġ.
Abh.Sho. 53
ḳolulap ol tüz-ün tüş-nüŋ ḳayu tıldaġ-ın inçip bululur-ın odġuraḳ bilge bilig-ke tayaḳ-lıġın tuġar.
Abh.Sho. 54–55
bilge bilig tarġarmaḳ uġur-ında niz-vanı-lar-ıġ tėmin ök uyur üçün bulġalı ḳut-uġ tėp anın basa uḳıdmış ol.
Abh.Sho. 56–59
ol inyanakoş-uġ又iyanakoş-uġ yme/tėr ḳayu barı-ça wamaġ edgü-ler-i barça bilge bilig tıldaġ-ında tuġsar又tuġar yme/tėr bilge bilig ḳayu-tın tuġar tėp tėser dyan-lıġ basudçı tıldaġ-ında tuġar. ḳayu tıldaġ-ın bolur bilgeli tėp tėser anın sudur-ta yarlıḳamış ol若攝心者kim-ler köŋül-in yıġınsar-lar.
Abh.Sho. 56–59
uyur-lar bilgeli çınkėrtü yörügüg tėp.
Abh.Sho. 60
anın iynakoş-ta kėn söz-lemiş ol.
Abh.Sho. 61
ol samapadi-koşuġ. inçip vaybaş-şastr-ta neçe söz-leser yme sekiz bölük-ler ig yörüg töz-i tüzü yapa bolmatuḳ erür.
Abh.Sho. 62
mişiraka ḫarday şastr-ta ulatı-lar-nıŋ ujik-ler-i yaŋşaḳ yörüg-ler-i wadın erür.
Abh.Sho. 63–65
amdı bu şastr-ta arıdı yoḳ erür bu mün ḳadaġ-lar anın bar şlok-ta söz-lemiş-i比論无過 離繁文 bu şastr mün-süz ḳadaġ-sız erür öŋi üdrülmek üz-e yaŋşaḳ sav-lar-tın.
Abh.Sho. 66
sav-ı tuduġ-luġ yörügi üküş telim ertüki üz-e yörüg töz-in yaruḳ yaşuḳ yaltrıdtaçı erür. öz bilige bilig üz-e ḳılmış erür.
Abh.Sho. 67
neŋ adın-lar-nıŋ ujik-indeki yörügüg urmış ermez又ujik-ler-in yörüg-ler-in yme/tėr ::
Abh.Sho. 68–71
ḳaltı süt-in yuġrutgartaman ünmiş teg tėp分別界品tadukoş uġuş -lar-ıġ bölmek adırtlamaḳ bölük aŋ’ilki-niŋ aŋ’ilki第一頌aŋ’ilki şlk söz-ler又karik yme/tėr諸一切種諸冥滅kim alḳu türlüg-ler üz-e alḳu bilgülük nom-lar-ta tarıḳmış ḳaraŋġu ḳararıġ-lıġ-ın.