İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Uygurca

Irk Bitig

Uygur 9. yy. Düzyazı kısaltma: IB metin aranabilir

Kaynak yayın

  • TEKİN, Talat 1993. Irk Bitig, The Book of Omens, Harrassowitz Verlag, Wiesbaden.
  • TEKİN, Talat 2004. Irk Bitig, Eski Uygurca Fal Kitabı (hz..: Nurettin Demir – Emine Yılmaz), Öncü Kitap, Ankara.
  • TEKİN, Talat 2013. Irk Bitig, Eski Uygurca Fal Kitabı (hzl.: Nurettin Demir – Emine Yılmaz), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

156
cümle
1.297
sözcük
607
ayrı biçim
448
tek geçişli
%73,8 (hapax)
0,481
STTR
standart tür/sözcük
8,3
sözcük / cümle
4,98
harf / sözcük
Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

Metin

Çeviriyazı işaretleri
  • (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
  • [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
  • <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
  • {l} Editörün fazlalık saydığı
  • ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
  • ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

IB 1
t(ė)nsi m(ė)n. y(a)r(ı)n kiçė (a)ltun örgin üzė olurup(a)n m(ė)ŋi-l(ė)yür m(ė)n.
IB 1
(a)nça biliŋl(ė)r: (ė)dgü ol.
IB 2
ala (a)tl(ı)g yol t(ė)ŋri m(ė)n, y(a)r(ı)n kiçė (ė)şür m(ė)n.
IB 2
utru (ė)ki y(a)l(ı)g kişi oglın sookuşmiş. kişi korkmiş. ‘korkma’tim(i)ş, ‘kut birg(ė)y m(ė)n’ timiş.
IB 2
(a)ŋça biliŋ: (ė)dgü ol.
IB 3
(a)ltun k(a)n(a)tl(ı)g t(a)l(ı)m k(a)ra kuş m(ė)n. t(a)n(ı)m tüsit(a)kı tükėm(ė)zk(ė)n t(a)luyda y(a)t(ı)p(a)n t(a)pladuk(u)min tu-t(a)r m(ė)n, s(ė)bdük(ü)min yiyür m(ė)n. (a)nt(a)g küçlüg m(ė)n.
IB 3
(a)ŋça biliŋl(ė)r: (ė)dgü ol.
IB 3
4 ürüŋ (ė)sri tog(a)n kuş m(ė)n. çınt(a)n ıg(a)ç üz ė oluruup(a)nmėŋil(ė)yür m(ė)n.
IB 3
(a)ŋça biliŋl(ė)r:
IB 5
b(ė)g (ė)r yuntıŋ(a)ru b(a)rmiş. ak bisi kulunlamiş. (a)ltun tuyuglug (a)dg(ı)rl(ı)k y(a)rag(a)y. t(ė)bėsiŋ(ė)rü b(a)rmiş. ürüŋ iŋ(ė)ni botulamiş. (a)ltun budl(a)l(ı)g bugral(ı)k y(a)rag(a)y. (ė)biŋ(ė)rü k(ė)lmiş. üçünç kunçuyı urıl(a)nmiş. b(ė)gl(i)k y(a)ra- g(ay) tir.
IB 5
m(ė)ŋilig b(ė)g (ė)rm(i)ş.
IB 5
(a)ny(ı)g (ė)dgü ol.
IB 6
(a)d(ı)glı toŋuzlı art üzė sook(u)şmiş (ė)rmiş. (a)d(ı)g(ı)ŋ k(a)rnıy(a)r(ı)lmiş, toŋuzuŋ (a)z(ı)gı sınmiş tir.
IB 6
(a)nça biliŋ: y(a)bl(a)k ol.
IB 7
(ė)r t(ė)rkl(ė)yü k(ė)lir. (ė)dgü söz s(a)b (ė)lti k(ė)lir tir.
IB 7
(a)nça biliŋl(ė)r: (ė)dgü ol.
IB 8
(a)ltun b(a)şl(ı)g yıl(a)n m(ė)N (a)ltun kurugs(a)k(ı)min kıl(ı)-çın k(ė)sip(ė)n özüm yul intin, b(a)ş(ı)mın yul (ė)bintin tir.
IB 8
(a)nça biliŋl(ė)r: y(a)bl(a)k ol.
IB 9
ulug (ė)b ört(ė)nmiş. k(a)tıŋa t(ė)gi k(a)lm(a)duk, büükiŋė t(ė)gikodm<(a)d>uk tir.
IB 9
(a)nça biliŋl(ė)r: y(a)bl(a)k ol.
IB 10
(ė)sn(ė)g(ė)n b(a)rs m(ė)n. k(a)muş ara b(a)ş(ı)m. (a)nt(a)g (a)lpm(ė)n, (ė)rd(ė)mlig m(ė)n.
IB 10
(a)nça biliŋl(ė)r:
IB 11
s(a)r(ı)g (a)tl(ı)g s(a)bçı, y(a)z(ı)g (a)tl(ı)g y(a)l(a)b(a)ç (ė)dgüsöz s(a)b (ė)lti k(ė)lir tir.
IB 11
(a)nça biliŋ: (a)ny(ı)g (ė)dgü ol.
IB 12
(ė)r (a)bka b(a)rmiş. t(a)gda k(a)m(ı)lmiş. t(ė)ŋridė (ė)rkl(i)g tir.
IB 12
(a)nça biliŋl(ė)r: y(a)b(ı)z ol.
IB 13
t(ė)ŋrilig kurtga yurt(t)a k(a)lmiş. y(a)gl(ı)g k(a)mıç bulup(a)n y(a)lg(a)yu tirilmiş, ölümdė ozmiş tir.
IB 13
(a)nça biliŋl(ė)r:
IB 14
kuzgunug ıg(a)çka bamiş. k(a)t(ı)gtı ba, (ė)dgüti ba tir.
IB 14
(a)nça biliŋl(ė)r:
IB 15
üzė tum(a)n turdı, (a)sra toz turdı. kuş oglı uça aztı, kiyik oglıyügürü aztı, kişi oglı yorıyu aztı. y(a)na t(ė)ŋri kutınta üçünç yıltakop (ė)s(ė)n tük(ė)l körüşm(i)ş. kop ögir(ė)r s(ė)binür tir.
IB 15
(a)nça biliŋl(ė)r: (ė)dgü ol.
IB 16
toruk (a)t s(ė)mrit(t)i. yėrin öp(ė)n yügürü b(a)rmiş. utruyirdė ogrı sookuşup tutuup(a)n minmiş. yiliŋė kudursugıŋa t(ė)giy(a)grıp(a)n k(a)mş(a)yu umatın turur tėr.
IB 16
(a)nça biliŋ: y(a)bl(a)k ol.
IB 17
özlük (a)t öŋ yėrdė (a)r(ı)p oŋuup turu k(a)lmiş. t(ė)ŋri küçiŋėt(a)g üzė yol sub körüp(ė)n, yiş üzė y(a)ş ot körüp(ė)n yorıyu b(a)-rıp(a)n sub içip(ė)n yaş yip(ė)n ölümda ozmiş tėr.
IB 17
(a)nça biliŋl(ė)r
IB 17
(ė)dgü ol.
IB 18
k(ė)rėkü içi nė t(ė)g ol? tügünüki nė t(ė)g ol? közünüki nėt(ė)g? körüklüg ol. (ė)gni n(ė)t(ė)g? (ė)dgü ol. b(a)g(ı)şı nė t(ė)g?b(a)r ol tėr.
IB 18
(a)nça biliŋl(ė)r: (a)ny(ı)g (ė)dgü ol.
IB 19
ak (a)t k(a)rş(ı)sın üç bolugta t(a)lulap(a)n (a)g(ı)nka ötügkėıdmiş tėr.